short story ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ
short story ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ

ರೊಟ್ಟಿ

-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಒಂದು ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.  ಗಾಡಿ ಬರುವುದು ತಡವೆಂದು ಪೋರ್ಟರ್‍ ಹೇಳಿದ.  "ರೀ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ತಗೊಂಡು ಬರ್‍ರಿ.  ಇಲ್ಲೇ ಊಟ ಮಾಡೂಣು, ಹ್ಯಾಂಗಿದ್ರೂ ಗಾಡಿ ತಡಾ ಆಗಿ ಬರುವುದು" ಎಂದು ಹೆಂಡತಿಯ ಮಾತಿಗೆ `ಹೂಂ' ಎಂದು ಬಾಟಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ ಗಂಡ.  ಆಕೆ ಚೀಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಬುತ್ತಿಯ ಗಂಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದ್ದಳು.

ಎದುರು ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ದೃಷ್ಟಿ ಅವಳತ್ತ ಹರಿದಿತ್ತು.  ಆಕೆಯೂ ಆಕಸ್ಮಿವೆನ್ನುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಳು.  ಬಡಕಲು ಶರೀರದ, ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಣ್ಣು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿವೆ ಅನಿಸಿ ಆಕೆ ಮುಖವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೊರಳಿಸಿದ್ದಳು.  ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮಿನ ಕಂಬಕ್ಕೆ ತೂಗು ಹಾಕಿದ್ದ ಫಲಕ ಕಂಡಿತ್ತು.  "ಕಳ್ಳರಿದ್ದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ!"  ಫಲಕದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳು ದಿಗಿಲು ಹುಟ್ಟಿಸಿದವು.  ಮೈತುಂಬ ಸೆರಗು ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ಗಂಡ ಹೋದ ದಾರಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಳು.  ತನ್ನ ಕೊರಳಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಲ್ಕೆಳೆಯ ಬಂಗಾರದ ಸರದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಕಣ್ಣು ಬಿತ್ತು?  ಅನುಮಾನಿಸಿದಳಾಕೆ.  ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯತ್ತ ಓರೆ ನೋಟ ಬೀರಿದಳು.  ಅವನು ರೆಪ್ಪೆ ಪಿಳುಕಿಸದೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ.  ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಭಯವೆನಿಸಿತು.  ಹಾಡು ಹಗಲು, ಜನದಟ್ಟಣೆ ಇದೆ.  ಅವನೇನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?  ಮತ್ತೆ ತಾನೇ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.

ಗಂಡ ನೀರು ತಂದ.  ಆಕೆ ಅವನ ಕೈಗೆ ರೊಟ್ಟಿ - ಪಲ್ಲೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಟ್ಟಳು.  ತಾನೂ ರೊಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು.  ಒಂದು ತುತ್ತು ಬಾಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣು ಎದುರು ಬೆಂಚನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.  ಈಗ ಆಗಂತುಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಸೆಗಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡ ತೊಡಗಿದ್ದ.  ಅವಳ ಒಡಲಲ್ಲಿ ತುಮುಲವೆದ್ದಿತು.  ಅವನು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದ.  ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.  ದಿಢೀರೆಂದು ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಕೊರಳ ಸರ ಕಿತ್ತು ಓಡಿದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು?  ಸರ ಹೋದರೆ ಹೋಗಲಿ ಚೂರಿ, ಬ್ಲೇಡು ಹಾಕಿದರೆ ಗತಿಯೇನು?  ಆಕೆ ಆಗಂತುಕನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡಳು.  ಅವನು ನೋಡುವ ರೀತಿಯೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು.  ಮತ್ತೆ ಆ ಆಗಂತುಕ ಕುಳಿತು ನಾಲಗೆಯಿಂದ ತನ್ನ ತುಟಿ ಸವರಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ.  ಭಯವಿಹ್ವಲಳಾದಳಾಕೆ.

"ರಿ, ಆ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟೋ ಹೊತ್ತಾತು ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಾಕ ಹತ್ಯಾನ" ಎಂದಳು.

"ಯಾರವನು?"

"ಅಲ್ಲೆ ಎದುರಿಗೆ ಕುಂತಾನ ನೋಡ್ರಿ" ಕಣ್ಣು ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ತೋರಿಸಿದಳಾಕೆ.

ಗಂಡ ಅತ್ತ ನೋಡಿದ್ದ.

ಆಗಂತುಕನ ದೃಷ್ಟಿ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳಿತ್ತು.  "ಇನ್ನೊಂದ್ಸಲ ಈ ಕಡೆಗೆ ನೋಡ್ಲಿ.  ಅವನ ಕಣ್ಣಗುಡ್ಡೆ ಕಿತ್ತು ಕೈಗೆ ಹಾಕ್ತಿನಿ" ಎಂದು ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ನೀರು ಕುಡಿದ ಗಂಡ.  ಆಗಂತುಕನು ಮತ್ತೆ ಮುಖ ಅತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದ.  ಅದನ್ನು ಕಂಡದ್ದೆ ಗಂಡನ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಬೆಂಕಿಯಾಗಿತ್ತು.  ಅವನು ಎದ್ದು ಹೋಗಿ ಮುಸುರಿ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ರಪ್ಪೆಂದು ಬಾರಿಸಿದ್ದ.  ಆಗಂತುಕ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿದ.

ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.  ಗಬೋ ಎಂದರು ಜನ.  "ಏನಾಯಿತು?  ಏನಾಯಿತು?" ಎಲ್ಲರ ಮುಖದಲ್ಲೂ ಗಾಬರಿ, ಕೌತುಕ.

"ಬದ್ಮಾಶ್, ಅಕ್ಕ-ತಂಗೇರು ಇಲ್ಲೇನು ನಿನ್ಗ?" ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಕುದಿಯತೊಡಗಿದ್ದ ಗಂಡ.  ಅವನ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಬೆರೆಸಿ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಬೈಯತೊಡಗಿದಳು.

ಆಗಂತುಕ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಮಿಸುಗಾಡಲಿಲ್ಲ.  ಸತ್ತು ಹೋದನೆ ಅವನು?  ಜನರ ಗುಂಪಲ್ಲಿ ಗುಸುಗುಸು ಎದ್ದಿತು.  ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸರು, ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್‍ ಬಂದರು.  ಗಂಡ ನಡೆದುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ.  ಪೋರ್ಟರನೊಬ್ಬ ಅವಸರದಿಂದ ನೀರು ತಂದು ಆಗಂತುಕನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ.  ಪೋಲಿಸ್ ಹೇಳಿದ "ಇವನು ಕಳ್ಳನಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯ ಖಾಯಂ ಗಿರಾಕಿ"

"ಅವನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ" ಆರೋಪಿಸಿದ್ದ ಗಂಡ.

ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕುಳಿತ ಆಗಂತುಕನನ್ನು ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್‍ ಕೇಳಿದರು.

"ಹೀಗೇಕೆ ಮಾಡಿದಿಯೋ ನೀನು?"

ಆಗಂತುಕ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದ.

"ಸಾಹೇಬರ... ಎರಡು ದಿನಾ ಆತು ನಾನು ಊಟ ಮಾಡಿಲ್ಲ.  ಹಸಿವು ತಡೀಲಾರದ ಆ ತಾಯಿ ಕಡೆ ನೋಡಿದ್ಯೆ ಒಂದು ರೊಟ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕೀತು ಅಂತ".

            *****


ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಬೊಲ್ಲ

- ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ

ಈತ್ ಮಲ್ಲ ಗಂಡಾಂತ್ರ ಊರುಗು ಬರ್‍ಬುಂಡುಂದ್ ನರಮನಿ ಕನಮನಸ್‌ಡ್‌ಲಾ ಎನ್ನ್‌ದ್‌ಜೆರ್‍.  `ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಊರು ಮುರ್ಕುಂಡುಗೆ' ಇನ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿ ಗೊತ್ತಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾದಣ್ಣಲೆಕ ಇತ್ತಿನ ಪರಬೆರೆಗ್ ಪೇಂಟೆದಕ್ಲೆಗ್‌ಲ, ಬಡವೆರೆಗ್‌ಲ, ಮಲ್ಲಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಮಾತರೆಗ್ಲಾ ಓಲುದಾಂತಿನ ಪೊಡಿಗೆ ದಿಂಜಿದ್‌ಂಡ್.

ಮುಡಾಯಿಡ್ ಘಟ್ಟ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಕಡಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಆ ಊರುಡು ಕರಿನ ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದಿಂಚಿ ನರಮಾನಿ ಇನಿಮುಟ್ಟ ತೂದ್ ಕೇನಂದಿನ ಬರ್ಸದ ಬೊಲ್ಲ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್‍, ಊರುದ ನಡುತಟೊಂಜಿ ತುದೆ;  ಪಾಪನಾಶಿನಿ ತುದೆಂದ್ ಆತ ಪುದರ್‍.  ತುದೆತ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮರ್‍ಗಿಲ್ ಅರ್ಧ ಊರು;  ಅಲ್ಪ ಊರ್ದ ಪೇಂಟೆ ಅಂಗಡಿಲು, ಸಂತೆ ಮಾರ್ಕೇಟ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಫೀಸ್, ಬೇಂಕ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಜುಲು, ಇಗರ್ಜಿ, ರಾಮರಾಯೆರ್‍ನ ಹೊಟೇಲ್ `ಗಾಯತ್ರಿ ಭವನ' ಉಂದು ಮಾತ ಉಂಡು.  ಮುಡಾಯಿಡ್ ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನು ಸಾಗ್ವೊಳಿದ ಕಂಡೊಲು, ತಾರೆ, ಕಂಗ್, ಬಾರೆದ ತೋಟೊಲು, ಇಲ್ಲ್‌ಲು ಅತ್ತಂದೆ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗರಡಿ, ದೈವದ ಸಾಣ ಉಂದು ಮಾತ ಉಂಡು.

`ಆಡಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆಗಾಲ; ಮಾಯಿಡ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರಿಯಾಲ' ಇನ್ಪಿ ಗಾದೆ ಈ ಸರ್ತಿ ಊರುಡು ಸತ್ಯ ಆಯಿಜಿ.  ಮರಿಯಾಲ ಅಕೇರಿ ಆವೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡಲ ಬರ್‍ಸದ ಪಾರೂ ಪಣಿದಾಂತೆ ಪರ್‍ರೆ, ಸಾಗೊಳಿ ಮಲ್ಪರೆಗ್ ನೀರ್‍ ದಾಂತೆ ಸುರೂಟು ಜನ ಕಂಗಾಲಾಯೆರ್‍.  ಪುನರಸೆಟ್ಟ್ ದಾಂತಿನ ಬರ್‍ಸ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಸುರುವಾಪಿಲೆಕನೆಟ್ಲಾ `ರಪರಪ' `ದರಿಪರೆ' ಸುರುವಾಯಿನ ಈತ್ ದಿನೊಟು ರಾತ್ರೆಪಗೆಲ್ ಗೀರಿಕಟ್‌ ಬರೊಂದೇ ಉಂಡು.  ಬಚ್ಚಿದೀ ತುದೆಟ್ `ಇಪಿರಿಮಿತಿ' ಬೊಲ್ಲ ದಿಂಜಿದಿನಿ ಮಾತ್ರ ಆತ್ತ್;  ಪಡ್ಡಯಿದ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ್ ಸಮುದ್ರದ ಪಾಲಾವೊಂದು ಉಂಡುಂದ್ ಸುದ್ದಿ ತಿಕೊಂದುಂಡು.  ದುರ್ಮತಿ ಸಂವತ್ಸರದ ಲಕ್ಷಣ ಉಂದಾದಾನ್ಯಂದ್ ಕೆಲವೆರ್‍ ಪನ್ಪರ್‍.

ದಿಂಜಿದ್ ತಮೆಲುನ ತುದೆ, ಗೀರಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬರ್‍ಪುನ ಬರ್‍ಸ, ಪುರ್ಸೊತ್ತ್ ಕೊರಂದಿನ ತೆಡಿಲ್ ಮೆಂಚಿದ ಅರಬಾಯಿ, ಮಂಡೆ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಬುಡಂದೆ `ರುಮು ರುಮು'ಂದ್ ಬೀಜುನ ಗಾಲಿ ಬರ್‍ಸ..... ನೇತ ನಡುಟ್ಲು ಮನೋಹರೆ ಕಡವುದಡೆಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಓಡೊಡು ತುದೆ ದಾಂಟ್‌ದ್ ಪೇಂಟೆಗ್ ಪೋಯೆ.  ಇಂಚಪ್ಪ, ಮನೋಹರಾಗ್ `ಒಂತೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ';  ಸಾವಿತ್ರಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್‍ಪುಜೊಲ್ಗೆ ಇಂಚಮಾತ ಊರುಡು ಸುದ್ದಿ ಉಂಡು.  ಸುದ್ದಿ ಆವಂದೆ ಗುಟ್ಟುಡೇ ಏತೊ ಸಂಗತಿಲು ಊರುಡ್ ನಡಪುಂಡು.  ಆಂಡ ಎದುರು ತೋಜುನಾಕ್ಲು ಸುದ್ದಿ ಆಪೆರ್‍.

ಪಾಪನಾಶಿನಿ ತುದೆತ ಮುಡಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಕಡವುದ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಇಲ್ಲ್ ಮಾದಣ್ಣನವು.  ಸಾವಿತ್ರಿ ಮಾದಣ್ಣನ ಕಡೀರ ಮಗಲ್.  ಆಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದಾಂಟ್‌ದ್ ಮಿತ್ತ್‌ಗ್ ಪೋಂಡ ಇತ್ತೆ ಬಲ್ಲದ ನೀರ್‌ದ ಅಡಿಟ್ಟುಪ್ಪುನ ನಾಲ್ ಕೊಯ್ಲ್ ಕಂಡ, ಪತ್ತ್ ತಾರೆಲು ಅಕ್ಲನವೇ.  ಕೈತಲ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಇಪ್ಪುನ ಸುಮಾರ್‍ ನೂದು ಇಲ್ಲ್‌ಲೆಡ್ ಕಣಕ್‌ದ ಬೇರದ ಕರಿಯಪ್ಪೆರೆನ ಉಪ್ಪರಿಗೆದ ಇಲ್ಲ್.  ಕಟುವೊಣ ಕಂತ್ರಾಟ್‌ದ ಡಿಸಿಲ್ವೆರೆನ ಟೇರಿಸ್ ಇಲ್ಲ್, ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಭಟ್ರೆನ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್‌ಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಎಚ್ಚಿನವು ಮುಳಿತ ತತ್ತ್ಂಡ ಬೈತ್ತ ಮಾಡ್‌ದ ಇಲ್ಲ್‌ಲು.

ತಗ್ಗ್ ಸಾಲ್‌ದ ಇಲ್ಲ್‌ಲು ಪೂರ ಅರ್ಧರ್ಧ ನೀರ್‌ಡ್ ಮುರ್ಕೊಂದುಲ್ಲ ಜನೊಕ್ಲು ಇತ್ತಿನ ಅರಿಬಾರ್‍.  ಕಂಜಿ-ಕೈಕಂಜಿಲೆನ ಕೂಡಾವೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್, ಇತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ಒಂತೆ ಏರ್ಕೆಡುಪ್ಪುವ ಸುಬ್ಬಣ್ಣೆರೆನ ಅಂಗಣೋಡು ಪತ್ರದ ಮಾಡ್‌ದ ಅಡಟ್ ಪೊಗ್ಗುದು ದಿನ ಗೆನಿಪುವೆರ್‍.  ಬೊಲ್ಲ ಏರೊಂದೇ ಉಂಡು.  ಪಂಚಾಯತ್ ಮೆಂಬರ್‌ನಕ್ಲು ನಾಲಾಜಿ ಜನ, ಊರುದ ಸಾಲೆದ ಮಾಸ್ಟ್ರೆನಕ್ಲು ಕೆಲವೆರ್‍, ಯುವಕ ಮಂಡಲದ ಜವ್ವನೆರ್‍, ಮಾತ ಊರಿಡೀ ತಿರ್‍ಗೊಂದು ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಜನೊಕುಲ್ನ ಸಾಮಾನ್, ಬಾಜನೊಲು, ಅರಿಬಾರ್‍, ಎರ್‍ಲು-ಕೈಕಂಜಿಲೆನ್, ಅಪಾಯಡ್‌ದ್ ದೂರ ಕೊನೇರೆಗ್ ಸಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆಲ್ನ.  ತಾಸಿಲ್ದಾರ್‍ರ್‌ಲ ಜೀಪ್‌ಡ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜಾಗ್‌ಡೇ ತರ್‍ಗೊಂದುಲ್ಲೆರ್‍.

ಕಡವುದಿಲ್ಲದ ಮಾದಣ್ಣೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಯಿಡ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಅಗ್ಯೊಂದು ಇಲ್ಲದ ಪಿದಾಯಡ್ ಮೊರಂಪು ಮುಟ್ಟ ನೀರ್‌ಡ್ ಅಂಚಿಂಚಿ ಕಾರ್‍ ಪಾಡೊಂದುಲ್ಲೆ.  ಈ ಗಲಾಟೆಡ್ ಸಾವಿತ್ರಿ ಒಡೆಗ್ ಪೋಯೊಲು?  ಜುವ್ವೊಡು ಉಲ್ಲೊಲಾ?  ಅತ್ತ್ ಬೊಲ್ಲೊಗ್ ಲಾಗಿದ್ ಪೋಯೆಲಾ'ಂದ್ ಗೊತ್ತಾತ್‌ಜಿ.  ಸಾವಿತ್ರಿಲಾ, ಸುಬ್ಬಣ್ಣೆರೆ ಮಗೆ ಮನೋಹರೆಲಾ ಮೋಕೆಡುಪ್ಪುನ ತನ್ಕ್ ಗೊತ್ತಾವನಗ, `ಉಂದು ಮಾತ ಬೊಡ್ಚಿಂ'ದ್ ತಾನ್ ಸಾವಿತ್ರಿಗ್ ತೀರಿನಾತ್ ಪಂಡ್‌ಜೆನಾ?  ಬಾಯಿಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ.  ಸುದ್ದಿ ಕೆಬಿಕ್ ಬೂರಿನಾನಿ ದಪ್ಪುದ ಬಡುವೊಂಜಿ ಸಾವಿತ್ರಿನ ಬೆರಿಟ್ ಪೊಡಿಯಾತ್‌ಜಾ?  ಮನೋಹರೆ ಪಾಪದ ಆನೇ.  ಆಂಡ, ಆಯಗ್ಲಾ ತಾನ್ ಜೋರು ಮಲ್ತ್‌ಜೆನಾ?  ಇರ್ವೆರ್‍ಲಾ ಕೆಬಿತ ಮಿತ್ತ್ ಅವೆನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಜೆರ್‍.  "ಇತ್ತೆ ಮಾತ ಜಾತಿ ಬೇದ ಇಜ್ಜಿ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣು ಮದಿಮೆ ಆವೊಲಿ, ನಿಕ್ಲು ಹಿರಿಯೆರ್‌ನಕುಲು ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ದು ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಲ್ಪುಲೆಂದೇ ಹಟಕಟಿಯೆರ್‍.

ಮಾತಲಾ ಮಾದಣ್ಣಗ್ ಸಮಾ ನೆನೆಪುಂಡು, ಅಕೇರಿ ಅಕೇರಿಗ್ ತಾನ್, `ದೇವೆರೆ ಚಿತ್ತ'ಂದ್ ಮನಿಪಂದೆ ಕುಲ್ಲಿಯೆ.  ಆಂಡ ಸುಬ್ಬಣ್ಣೆರ್‍!.....

ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್ ಕಲ್ಪುನ ಮುಗಿತ್ತ್‌ದ್ ಕೆಲಸ ನಾಡೊಂದುಪ್ಪುನ ಮನೋಹರೆ ಕರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್‍ಯೋತ್ಸವದಾ ಸಾವಿತ್ರಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಅಪ್ಪಯ್ಯನ ಕೈತಲ್ ಪೋಯೆ.  "ಅಪ್ಪಯ್ಯ, ಯಾನ್ ಇಂಬಳೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆ"ಂದ್ ಕತೆ ಮಾತ ತೆರಿಪಾನಗ, ಸುಬ್ಬಣ್ಣೆರ್‍ ಕೋಪೊಡು ಕೊದ್ದಿದ್, ಸಾವಿತ್ರಿಗ್ ಮೋನೆಗ್ ಉಬ್ಬಿದ್, ನಾಲೀಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್‍;  ಮನೋಹರನ್, `ಈ ಎನ್ನ ಮಗೆ ಅತ್ತ್‌ಂ'ದೆರ್‍.

ಊರ್‌ಡು ಇಡೀ ಎಡ್ಡೆ ಗುಣತ್ತ ಪೊರ್ಲುಕಂಟ್ ಪೊಣ್ಣುಂದ್ ಪುದರ್‌ದ ಸಾವಿತ್ರಿ ಆನಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿ ಸೇರ್‌ದ್ ಮೌನ ಆಯಲ್;

ಈತಾದ ಒರ್ಸನೇ ಕರಿಂಡ್, ಇತ್ತೆ ಬೊಲ್ಲ ಏರ್‍ರೆಗ್ ಸುರುವಾನಗ ಜೂವ ಒರಿಯೊಡುಂದಾಂಡ ಅಣ್ಣೆರೆ ಅಂಗೋಣೊಗು ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಪೋವೊಡುಂದ್ ಮುರಾನಿಯೇ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಪಿದಾಡ್ದೆರ್‍.  ಆಂಡ ಆವಿತ್ರಿ, "ಯಾನ್ ಆ ಇಲ್ಲಗ್ ಕಾರ್‍ ದೀವಯೆ"ಂದ್ ಹಟ ಕಟಿಯೊಲು;  ಅಲೆನ್ ಬಲಾತ್ಕಾರೊಡೇ ಅಣ್ಣೆರೆ ಇಲ್ಲಮುಟ್ಟು ಪತೊಂದ್ ಬತ್ತ್ಂಡಲ, ಕುಡ್ತೊಂದು ಬಲ್ತಿನ ಪೊಣ್ಣು ಮುರೆಡೊಂದ್ ಒಂಚಿ ಪೋಂಡುಂದ್ ತೆರಿಜಿ.  ಮನೋಹರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ.  ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಈ ಬೇನೆ.  ಇತ್ತೆ ಸಾವಿತ್ರಿನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಂಡ್ದ್ ಮರ್ಲ್ ಪತ್ತಿಲೆಕ ಆತ್‌ಂಡ್.  ಒರ ತುಂದೆತ ಮುಡಯಿ ಬತ್ತಿನಾಯೆ ಪರಿ ಪಡ್ಡಯಿ ಪೇಂಟೆದಂಚಿ ಆ ಬೊಲ್ಲದ ನಡುಟೇ ಓಡ ಒಚ್ಚಂದು ಪೋಯೆ.

ಮಾದಣ್ಣಗ್ ಅಕ್ಲಾಸ ಬುಡ್ಬಿನ ಒಂಜೇ ಕೆಲಸ.  ಬುಡೆದಿ, ಇನ್ಯ ಜೋಕುಲು ಆ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಲಡ್ ಕಣನೀರ್‍ ಜಪುಡಾವೊಂದು ಸಾವಿರ ಜನೊಕ್ಲೆ ನಡುಟು ದಾದ ಮಲ್ಪುವೆರಾ?  ತಾನ್ ಇನಿಮುಟ್ಟು ಮರ್ಯಾದಿಡ್ ದಿನ ಕಳೆಯೆ.  ತನ್ನ ಪ್ರಾಯದ ಹಿರಿಯೆರ್‍ ನಂದು ಸೆಟ್ರು.  ಕುಪ್ಪು, ಪೂಜಾರಿ, ಮಡ್ತಿನ ಬಾಯಿ, ಸುಬ್ರಾಯ ನ್ಯಾಕೆರ್‍, ಜಾಕಿ ಸಲ್ದಾನೆರ್‍ ಮಾತೆರ್‍ ಒರಿಯೊರಿಯೆ ಈ ಲೋಕೊಡ್‌ದ್ ಬೇಗ ಪೋಯೆರ್‍;  ತನ್ಕ್ ಮಾತ್ರ ನನಲಾ ಕಾಲ ಬತ್ತ್‌ಜೀ.  ಊರು ಮುರ್ಕುನಗ ಮಾತೆರಪ್ಪ ಸೈಪಿನ ಕಾಲ ಇತ್ತೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್;  ಆಂಡ, ಕೊಂಡಾಡೊಡು ತಾಂಕಿನ ಮಗಲೆನ ಒಂಜಿ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ತ್ ಸೈಯರೆ ತಿಕ್‌ಜಿ;  ತನಡ್‌ದುಂಬು ಆಲೇ ಮಿನಿ......?

ಮಾದಣ್ಣೆ ಉಂತೊಂದೇ ಎತೆ ಗೆಪ್ಪುನ ತೂದು, ಪುತ್ತೂರುಡುದು ಕರಿನ ವಾರೊಡು ಆಪೆದಿಲ್ಲಗ್ ಬಿನ್ನೆ ಬೈದಿನ ಅಪ್ಪಣ್ಣೆ, ಆತ್ ದೂರೊಡಿತ್ತಿನಾರ್‍ ಕೈತಾರಲ್ ಬರ್‍ಪೆರ್‍.  "ಮಾದಣ್ಣಾ, ಇಂದು ದೈತ, ಪರಿವಾಡಿ ಇರೆನಾ?"ಂದ್ ಕೇಂಡರ್‍.  "ಈ ಸರ್ತಿ ನಮ ಮಂತೆರೆನ ಗೊಬ್ಬು ಕೈದಾಪುಲೆಕೊ ಸೋಜುಂಡು"ಂದೆರ್‍.  ಮಾದಣ್ಣೆ ಮಂಡ ಆಡಾಯೆ.  ಉಡಾಯಿ ತರೆದರ್‍ತ್ ತೂವನಗ ಬರ್ಸದ ನಡುಟು ಕೊಡೆ, ಕೊರಂಬು, ತತ್ರ, ಕಂಬೋಳಿ, ರೈನ್‌ಕೋಟ್‌ಡ್ ಬರ್‍ಸೊಡುಂತುದು ತೂಪಿನ ಜನಜಾತ್ರೆ!  ಊರ್‍ದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ತೇರ್‌ದಾನಿ, ಅಬ್ಸೇಕದಾನಿ, ಗರಡಿದ ನೇಮದಾನಿ, ಇಗರ್ಜಿದ ಪರ್ಬ ಸಾಂತ್‌ಮಾರಿದಾನಿ, ಅಂಗಾರ್‍ ಸಂಟೆ, ಕಂಬುಲ ಅತ್ತ್‌ಂಡ್ ಮೇಡ್ಲ್‌ದ ಕೋದಕಟ್ಟದಾನಿ ಕುಸೀಟ್, ಗಮ್‌ಜಾಲಿಡ್ ಜಾತ್ರೆ ಸೇರುನ ಜನ ಇನಿಲಾ ಜಾತ್ರೆ ಆತೆರ್‍ ಅಂಡ - ಇನಿ ಜೂವ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು.  `ಇತ್ತೆನಾ ಬೊಕ್ಕನಾ' ಮುಕುದು ಪೋಪಿನ ತನ್ಕ್‌ಲೆ ಇಲ್ಲ್ ಬಿತ್ತ್‌ಲ್, ಮಣೆ ಮಂಚಾವು ಉಂದೆನ್ ಎನ್ನೊಂದು ಬಂಜಿ ತೌರಿನಲೆಕ, ಕರ್‍ಲ್ ಕತ್ತೆರಿನಲೆಕ ಆವೊಂದುಂಡು.  `ಹೋ'ನ್ಪಿನ ಗೌಜಿ ಒಂಜಿ ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಬರ್ಸದ.  ಬೊಳ್ಳದ ಅಬ್ಬರೊಡು ಜನೊಕ್ಲೆನ ಪಾತರ ದಾಲ ಕೇನುಜಿ.

ಪಾಪನಾಶಿನಿದ ಮುಡುಯಿ ಮರಿಲ್‌ಡ್ ಇಂಚ ಬೊಲ್ಲ ಮುರ್‍ಕಮುರ್ಕಾವೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೆಯಿತ ಪೇಂಟೆಗ್ ಇತೋರ್ತ ಬೊಲ್ಲ ಪೊಗ್ಗಂದಿನೆಟಾತ್ರ, ಕಾಮತೆರ್‍ನ ಅಂಗಡಿದ ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್, ಸದಾಸಿವನ ಸೆಲೂನುದ ಉಲಯಿ, ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಡ್, ಮರ್ತಪ್ಪಣ್ಣನ ಬೀಡಂಗಡಿಡ್, ರಾವ್ರೂ ಯೆರ್‍ನ ಗಾಯತ್ರಿ ಭವನೊಡು ಜನ ಗುಂಪು ಸೇರ್ದ್ ಪಾತೆರೊಂದುಲ್ಲೆರ್‍.  ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಡ್, ಬೇಂಕ್, ಕಛೇರಿಲೆನ ಕಲವು ದಿನೊಡ್ಡಿಂಚಿ ಬಾಕಿಲ್ ಕಲೆತ್‌ಜಿ.  ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‍ ಗಾಯತ್ರಿ ಭವನೊಡು ಕುಲ್ಲೊಂದು ಸಿಗರೇಟ್ ಒಯ್ಪುನಾರ್‍ ಎತೆ ಬುಡ್ಪೆರ್‍;  `ಈ ಊರ್‌ದಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರಿನ ಜುವೆಲ್ ಲೋನ್, ಸಾಗುವಳಿ ಸಾಲ.  ನಾಲ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಡ್ಡಿದಸಾಲ ಉಂದು ಮಾತ ನನ ಪಿರತಿಕ್ಕುನ ಸಾದಿ ಎಂಚ, ಪಿರ ತಿಕ್ಕ್‌ಜಿಂದಾಂಡ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಗತಿ ದಾನೆ.....?' ಇಂಚ ಅರೆನ ಯೆತೆ.  ಅರೆಗ್ ಗುರ್ತದಾಂತಿನ ಮನೋಹರೆ ಅರೆನ ಎದುರು ಸೀಟ್‌ಡ್ ಈ ಲೋಕೊಡೇ ದಾಂತಿನಾಯಲೆಕ ಕುಲ್ಲುದೆ.

ಗಾಯತ್ರಿ ಭವನೊಡು ಸುಮಾರು ಇರ್ವ-ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಜನ ಕುಲೊಂದು ಪಾತರೊಂದುಲ್ಲೆರ್‍, ಹೋಟೇಲ್‌ಗ್ ಮನ್ಪಲದ ಪೇಪರ್‍ ಬರ್‍ಪುಂಡು; ಆಂಡಲಾ, ಆಯಿಡ್ದ್ ದಿಂಜ, ಊರು, ಪರವೂರುದ ಸುದ್ದಿಲು ಅಲ್ಪ ಜನತ್ತ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಕಬಿಕ್ಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.  ಬೆಚ್ಚಬೆಚ್ಚ ಗಟ್ಟಿ ಬಜೆ ಅಗ್ಯೊಂದು, ಚಾ ಪರೊಂದು ಉಪ್ಪುಲೆಕನೆ........ ಮುಡಯಿಡ್ ಬೊಲ್ಲ ಏರ್‌ದಿನ ಸುದ್ದಿ, ಕಡಲ್ ಉಲಾಯಿ ಬರೊಂದುಪ್ಪುನ ಸುದ್ದಿ ಸಾಮಾನ್ದ ಅರಿತಾರಾಯ್ದ ಕಿರಿಯ ದಿನೊಡ್ದಿನ ಏರುನ ಸುದ್ದಿ, ಲಾತೂರ್ದ ಭೂಕಂಪದ ಸುದ್ದಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕಂಬುಳದಿಲ್ಲದ ಗಣೇಶೆರ್‍ ಇಂಚಂದೆರ್‍.  "ಈ ಪಿರ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಬದ್‌ಕರೆ ಎಂಚಲಾ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ, ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ನರಮಾನಿನ ಅನ್ಯಾಯಲಾ ಮಿತಿಮೀರ್‍ಂಡ್ ಇಂದ್ ದೇವೆರೇ ಮೂನಿದ್ ಲೋಕೊಗು ಈ ಗಂಡಾಂತ್ರ ಕಡಪುಡ್ದೆರಾ ದಾನಿಯಾ!  ಪೋವಡ್ ಪೂರಾ ಮುರ್‍ಕಡ್, ಎಂಚಲಾ..... ಪುಟುದಿನಾಯಗ್ ಒರ ಸೈಯರೆ ಉಂಡತ್ತಾ?  ಇತ್ತೆ ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಒಟ್ಟುಗೇ ಸೈಕ......"

ಮಾತರ್‍ಲಾ `ಅಂದ್ ಅಂದ್ಂ'ದೆರ್‍.  ಆಂಡ ಬೆರಿಕೇ ಬೂರ್‍ರೆ ಉಪ್ಪುನ ಗಂಡಾಂತ್ರೊನು ನಿನೆತ್‌ದ್ ಕೆಲವೆರ್‍ನ ಮೈತ ರೋಮ ಕೊಕ್ಕರ್‌ಂಡ್.  ರಡ್ಡ್ ದಿನೊಡ್ದು ಪಿರಾವು ಜುವ ದೆತ್ತೊಂದು ಸೈತಿನ ಚೀಂಕ್ರ ಸೇರ್ಗಾರನ ಮಗೆ ಸುರೇಶನ ಸುದ್ದಿ ಗೆತ್ತೆರ್‍.  ಎದುರು ಮೆಯಿತ ಬೇಂಚಿಡಿತ್ತಿನ ಹರಿಯಪ್ಪೆರ್‍ ನಾಲೂರು ತಿರ್‍ಗ್‌ದಿನ ಅನುಭವಸ್ಥೆ.  ಆರ್‍ ಪಂಡೆರ್‍ "ತೂಲೆ ಗಣೇಶೆರೇ, ಜುವಗೆತ್ತೊನ್ನುಂದ್ ಪಂಡ ಇತ್ತೆ ಜನೊಕ್ಲಗ್ ಒಂಜಿ ಪೇಶನ್ ಆತ್ಂಡ್.  ಕುಸಾಲಾತ್‌ಂಡ್, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತೊನಿನಕ್ಲು ಏಲೇಲ್ ಜನ್ಮೊಡು ನೆಗರೊಡೆ, ಬೆರ್ಮರಕ್ಕಸೆರಾದ್ ಪುಟುವೆರ್‌ಗೆ!  ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಮರ್‍ಲತ್ತ, ಒರ ಪೋಯಿನ ಜೂವ ಬೊಕ್ಕೊರ ಬೋಡುಂದ್ ಪಂಡ ಬರ್‍ಪುಂಡ ಪನಿ.  ಇನಿ ಒಂಜಿ ಕಷ್ಟ, ದುಃಖ ಬತ್ತ್ಂಡ್‌ಂದ್ ಜುವ ಗೆತ್ತೊಂಡ, ಎಲ್ಲೆ ಅವ್ವೇ ನರಮನ್ಯಗ್ ಕಂಡಿತ್ತ ಬರ್‍ಪಿನ ಸುಖ ಸಂತೋಸೊನ್ ಅನ್ಪೆಪರೆ ಯೋಗಿತ ಉಂಡಾ?  ನ್ಯಾಯೊಡು ಬದ್‌ಕರೆ ಬೋಡಾಯಿನೆನ್ ನಮ ಲೋಕೊಡು ಗೆತೊನೊಡೇ.  ಇತ್ತೆದ ಕೆಲವು ಜವನೆರೆಗ್.  ಪನಿತ್ ಪಾಪುನಾತ್‌ ತಲ್ಮೆ ಇಜ್ಜಿ.  ಒಂಜಿ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಪೈಲಾಂಡ್ಂದೆರ್‍, ಒಂಜಿ ಮೋಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಆಣ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿಜೆಂದೆರ್‍, ಒಂಜಿ ಆಪೀಸ್‌ಡ್ ಬೇಲೆ ತಿಕ್‌ಜಿಂದರ್‍-ಪೋಯೆರ್‍, ಜೂವ ಗೆತ್ತೊಂಡೆರ್‍!  ದೇಗ್?.....  ನನೊರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾವರೆ ಬಲ್ಲಿಯಾ?  ನನೊಂಜಿ ಆಣ್ ಮದಿಮೆ ಆಪಿನಾಯೆ ಉಪ್ಪುಜೆನಾ, ಆಫೀಸ್‌ದ ಕೆಲಸ ಅತ್ತ್ಡ ದಿನ ಕಳೆಪಾವುನ ಬೇತೆ ದಾಲಾ ಬೇಲೆ ತಿಕ್ಕಂದಾ?  ಅತ್ತ್ ಬೇತೆ ದಾಲ ತಾದಿ ಇಜ್ಜಾ.....?  ಜುವ ಗೆತ್ತೊಂಡ ಬೊಕ್ಕದಾಲ ಉಂಡಾ?  ಆಪುಂಡಾ!  ದಾಲ ಅತ್ತ್ ಗಣೇಶೆರೇ, `ಸೈತಿ ಎರ್‍ಮೆಗ್ ಐಯಲ ಪೇರ್‌'ನ್ಪಿ ಗಾದೆ ಇಜ್ಜಾ, ಅಂಚ, ಏರ್‍ ಸೈತೆರಾ ಅಕ್ಲೆನ್ ಕೊಡ್ಲೆ ನಮ ಪುಗರ್‌ದ್ ಅಟ್ಟೊಡ್ ದೀಪ.  ಅಂಚಾದ್, ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡ್‌ಂದ್ ಜುವ ಗೆತ್ತುನುವೆರ್‍.  ಅಕ್ಲು ಸೈತುದ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊಟ್ಟು ಲೋಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಮದಪುಂಡು ಉಂದು ಅಕ್ಲೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡಾ ಪನಿ?  ಅತ್ತ್, ಒರಿ ಸೈತೆಂದ್ ಬಾಕಿದಕುಲು ಅಕ್ಲೆ ಒಟ್ಟುಗು ಬರ್‍ದು ಸೈಯರೆ ಆಪುಂಡಾ?  ಜೂವ ಗೆತೊಂದು ಪೋದು ಬಾಕಿದಕ್ಲೆಗ್ ದುಃಖ ಬೇನೆ ಕೊರ್‍ಪುನಿದಾಯೆ?  ಅವು ಬಲ್ಲಿ ತೊಲೆ.....

ಮನೋಹರೆ `ಧಿಡ್‌ಕ್ಕ' ಲಕ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಿದಾಡ್‌ದ್ ಉರಬಡುತ ಪೆಟ್ಟ್‌ದಲೆಕ್ಕ ದರ್ಪುನ ಗಾಲಿ, ಬರ್ಸದ ನಡುಟು ಒಂಚಾ ಮದೆ ಆಯೆ..... `ತಟಾಲ್ಲಂ'ದ್ ತೆಡಿಲ್ ಮಂಚಿ ಸುವಾಂಡ್.....!

ಬರ್ಸ ಒಂಜೇಲೆಕ ಬರೊಂದುಂಡು.  ಇಡೀ ಊರು ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡೊಂದು ಕುಲ್ಲಿಲೆಕ ರಾತ್ರೆ ಕರಿಂಡ್.  ಮನದಾನಿದ `ಅಮಾಸೆ' ದಾನಿ ಬೊಲ್ಪು ಸೂರ್ಯೆ ತೋಜಿಜೆ.  ಪರಬೆರೆಗ್ ಕರಿವರ್ಸ ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆದ ಮರ್ದ್ ಪರ್‍ತಿನ ನಿನೆಪಾಂಡ.  ಊರು ನಿಲಿಕೆ ಮಸ್ಕ್ ಕತ್ತಲೆ ದಿಂಜಿಂಡ.  ಬೊಳ್ಳ ಊರುದ ಮಿತ್ತ ಅಬ್ಬರೊಡ ಏರೊಂದುಂಡು.  ಪಾಪನಾಶಿನಿ ತುದೆಕ್ಕ್ ಮುಪ್ಪ ಮೈಲ್‌ಡ್ ಮುಡಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟ ದರೀಂಡ್‌ಗೆ.  ಅಂಚಿಂಚಿಟ್ ರಡ್ಡ್ - ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲು ಮುರ್‍ಕಿಯಗೆಂದ್ ಸುದ್ದಿ ಆಂಡ್.  ಆಣೆಕಟ್ಟ ಉಡೆಯಿನೆಟಾತ್ರ ಕೆಂಪು ನೀರ್‌ದ ಪರ್ವತನೇ `ದಿಸಿ ದಿಸೀಲಂ'ದ್ ಊರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಪಾರ್‌ದ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್!  ಕುಬಲ್ ಮಾತ್ರ ತೋಜುನ ಇಲ್ಲುಲು ಇತ್ತೆ ಪೂರಾ ಮುರ್‍ಕಿಯ.  ಮರ ಮುಂಚಾವು, ಬೈತ ರಾಶಿ, ಕಂಜಿಕೈಕಂಜಿಲು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಪುಣೊಕ್ಲೆನ ರಾಶಿಲ ಬೊಲ್ಲೊಡ್ ಬರ್‍ರೆ ಪೋಯೆರಂ ಸುರವಾನಗ ಪೊಂಜೊವು, ಜೋಕೆನ ಬೊಬ್ಬೆ ಬರ್ಸದ ರಾಪುಡು ಮಾಜಿದ್ ಪೋಂಡು.  ರಂಗಣ್ಣನ ಭೂತದ ಕೊಯ, ಊರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಆಫೀಸುಲು, ಐನ್ ಸೆಂಟ್ಸ್‌ದ ಜಾಗೆದ ಇಲ್ಲ್‌ಲು, ಮುಳಿತ ಮಾಡ ಇಲ್ಲಲ್ಲು, ಡಿಸಿಲ್ವೆರೆನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ದ ಗುದಾಮು, ಕರಿಯಪ್ಪ ಸಾವುಕಾರ್‍ರೆನ, ಕಣಕ್‌ದ ಕೂಪು ಮಾತ..... ಮಾತ ಬೊಲ್ಲದ ಬಾಯಿ ಸೇರ್‌ಂಡ್.

`ದೀಢೀರ್‌'ಂದ್ ಆನೆಬಾಕಿಲ್‌ದ ಪರಗೋಡೆ ಮಗ್‌ರ್‌ಂಡ್, ಜಬ್ಬೆರ್‍, ಜೋಕುಲು, ಪೊಂಜೋವು, ಸೋಕುದಕುಲು, ಸೀಕ್‌ದಕುಲ್ಲಂದ್ ಇಂದ್ ಮಾತ ತೂವಂದೆ ಒಂಜಾತ್ ಜನ ಗೋಡೆದ ಮಣ್ಯರಾಸಿದ ಅಡಿಟ್ ಬೂರ್ಯೆರ್‍.

ಬೊಲ್ಲ ಸುಬ್ಬಣ್ಣೆರೆನ ಜಾಲ್‌ಗ್, ಇಲ್ಲಕಡಿಕ್ ಜಗಲಿಗ್ ಮಿತ್ತರೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಂಗಣೊಗು ಬನ್ನಗ ನನೊಂಜಿ ಬೊಬ್ಬೆ ಆಂಡ್.  ಒಂಜಾತ್ ದೂರೊಡು ಒಂಜೆಕೊಂಜಿ ಸೀರೆದ ಸೆರಗ್‌ಂಡ್ ಕಟೊಂದಿನ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಒಂಜಿ ಆಣನ ಪುಣೊಕ್ಲು ಒಂಜಿ ಗಲಿಗೆ ಮಿನ್ಕ್‌ದ್ ಮಾಯಕ ಆಂಡ.  "ಅಲಾ, ಅವು ಸಾವುತ್ರಿಲಾ ಮನೋಹರೆಲಾ ಅತ್ತಾ?"  ಇಂದ್ ಪೊಂಜೊವು ಕಲ್ಕಿಯರ್‍.

                *    *    *

ಊಂದು ಮಾತ ನಡತ್‌ದ್ ಇನಿಕ್‌ದಿನ ಕೆಲವು ಕರಿದ್ಂಡ್.  ಬದ್‌ಕ್‌ದ್ ಒರಿದಿನ ಕೆಲವೆ ಜನಕ್ಲು ಇತ್ತೆ ಜಾತಿಬೇದ ದಾಂತೆ, ಬಂಜಿದ ಬಡವುದ, ತುತ್ತೈತದ ಆಲಚನೆಗ್ ಪಿದಾಡ್ದೆರ್‍........

            *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಆಮ್ಮೆ

- ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ

ತುಂಡು ಕಂಡಿದ ಇಡೆಟ್ ಗಾಳಿ ಜೋರ್‌ಡ್ ನೂರೊಂದು ಉಲಯಿ ಬನ್ನಗ ಒರ ಕುಲ್ಲುದಿನಲ್ತ್‌ಡ್ಡ್ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಉದ್ದೊಗ್ ದಿಟ್ಟಿಪಾರಾದ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಜ್ಜೆದೀಯೆ.  ಮಲ್ಲ ಉಸುಲು ಉಂತುಂತುದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬಪ್ಯುಂಡ್.  ಸಾದಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟಾಪುಂಡು.  ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಪುಗೆ ದಿಂಜಿನಂಚ ಆಪುಂಡು.  ಕತ್ತಲೆ!..... ಎನ್ನ ಸುತ್ತಲಾ ಕತ್ತಲೆ ದಿಂಜಿದ್ ಬತ್ತಿನಂಚ.... ಜೂವ ನಡು ಗೂಂಡು.

ಊರುನ ದಂಟೆ ಓಲು ಬೂರುಂದುಂಡಾ ದಾನಿಯಾ, ತೋಜುಜಿ..... ನೆತ್ತೆರ್‍ ಕುಂದಿನ ಕೈ ಕಾರ್‍ ಗಾಳಿದ ರಬಸೊಗು ಬೂರುದಲ್ಕ ಬಗ್ಗೂಂಡು..... ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಕತ್ತಲೆ ದಿಂಜಿಲೆಕ್ಕ ಆಪುಂಡು.

`ಈ ಲೋಕ ಎನನ್ ದಾಯೆಗ್ ಒಂಟಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು?'  ಪೋಡಿಗೆ ಆದ್ ಆದಾರೊಗ್‌ಂದ್ ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡುವೆ..... ತಿರ್ತ್‌‌ದ ಪ್ರಪಾತದ ಇಡೆಡ್ದ್ ಎನ್ನನೇ ಮಾರ್ದನಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೆಬಿಕ್ ತಟ್ಟುಂಡು.  ನೆಲಕ್ಕ್ ಚೆರಿಕೊರ್ಪ......

ಅಂದ್ ರಾಜಾ, ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಈ ಎನ್ನ ಮಗೆ ಆದ್ ಇತ್ತ.  ಅಪಗ ಲೋಕೊನು ತೆರಿಯಂದಿ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಎಲ್ಯ ರಾಜು..... ಆನಿ ಈ ಎನ್ನಾಯೆ ಆದಿತ್ತ ಮಗ..... ಎನ್ನ ಮೋಕೆದ ಮಗೆ ಆದ್ ಇತ್ತ.  ಆರ್ತಿಡ್ ಎನನ್ "ಅಪ್ಪಾ" ಪಂದ್ ಪಿಂದೊಂದು ಇತ್ತ.  ನಿನನ್ "ಮಗ ಎನ್ನ ಮಗ ರಾಜಾ" ಇಂದ್ ಏತ್ ಸರ್ತಿ ಲೆತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಎಂಕ್ ತೃಪ್ತಿ ಆವೊಂದಿತ್ತಿಜಿ.  ಆಯಿಟ್, ಪಾತೆರೊಗು ನಿಲೆ ಅವಂದಿ ಅವ್ಯಕ್ತ ಸಂತೊಸ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಆನಿದ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಬಾಲೆನೇ ಇನಿರ್ಕಲಾ ಆದಿತುದುವಡ ಈ ಎನ್ನ ಮಗೆ ಆದೇ ಒರಿದುವ.  ಆಂಡ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೋಸ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್-ಯಾನೊಂಜಿ ಆಸೆ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ ವಿಧಿ ನನೊಂಜಿ ರೀತಿ ಬಗೆಂಡ್......!

"ಅಮ್ಮೆರೇ", ಎಂಕ್ ಮದಿಮೆ ನಿಶ್ಚಯ ಆತ್ಂಡ್.  ನನ ಪತ್ತ್ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಒರಿದ್ಂಡ್.  ಈ ಕಾಗದ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಪಿದಾಡ್ದ್ ಬಲ - "ಪನ್ಪಿನ ನಿನ್ನ ಕಾಕಜಿ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್ ರಾಜಾ.  ಕಾಗಜಿ ಈಯೆ ಬರೆ ದುಪ್ಪರೆ ಯಾವು.  ಈ ಕಲ್ತಿನಾಯೆ.  ಬರೆ ಬರೆದ್ ಅಬ್ಬೆಸ ಆತಿನ ನಿನ್ನ ಕೈ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾದ್ "ಅಮ್ಮರೇ" ಪಂಡ್‌ದ್ ಎನನ್ ಸಂಬೋದನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬರೆತ್ಂಡ್.  ಆಂಡ, ನಿಕ್ಕ್ ದೈರ್ಯ ಉಂಡ ರಾಜಾ, ನಿನ್ನ ತಿಗಲೆ ಮುಟ್ಟುದು ತೂಲ..... ಅವುಲು ನಿನ್ನ `ಅಮ್ಮೆ' ಇನ್ಪಿ ನಾಯೆ ನನಲ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಕುಲ್ಲುದೆನ?  ಕಂಡಿತ ಇಜ್ಜಿ.  ಆ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಎಂಕ್ ಒರಿದಿನ ಸ್ಥಾನದ ಮಾಯ್ತಿ ಎಂಕ್ ಉಂಡು.  ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಹುಟ್ಟಾ ಬಿಕಾರಿ ಯಾನ್.  ನಿನ್ನ ಮದಿಮೆಗ್ ಬಿಕ್ಕೆ ನಟ್ಟು ನಾಯೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಯಗ್ ವಾತರತ್ತ ಎಕೊಲ್ಮೆ ತಿಕ್ಕು?.....

ಸೂರ್ಯನ ತಾಪೊಗು ಬಲಿಯಾದ್ ಸಗ್ತಿ ಕುಂದ್‌ದ್ ಬೇರ್‌ದ ಬಲ ಕಳೆವೊಂದು, ಇತ್ತೆನಾ ಬೊಕ್ಕನಾ ಪನ್ಪಿನ ಕುಂಬು ಮರ ಬೂತಗಾಲಿನ್ ತಡೆವುಂಡಾ?  ಜೀವತ ಕಾಲೊನು ಪೂರಾ ಕಷ್ಟ ಕಾರ್ಪಣ್ಯ.  ಬೇನೆಡ್ ಕಳೆದ್ ಬೇಸರ್‌ದ್ ಪೋಯಿನ ಎನ್ನ-ಮುಪ್ಪು ಅಡರ್‌ದಿನ ಜೂವೊಗು, ತಿಗಲೆ ಉಡೆದ್ ಪೋಪುನಂಚಿನ ಪಾತೆರೊಳೆನ್ ತಡೆತೊನಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ.

ಮಸ್ತ್ ಕಾಲ ಕರಿಂಡ್.  ಆನಿ, ನಿಕ್ಕಾದ್ ಯಾನ್ ಬತ್ತಿನ ಕಷ್ಟ ನೆನಪುನಗ ಇನಿಕ್‌ಲ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ನೀರ್‍ ಬರ್ಪುಂಡ್.  ನಿನನ್ ಪೊರ್ಲುಡು ತಾಂಕರೆಗಾದ್, ನಿಕ್ಕ್ ಬರವು ಕಲ್ಪಾವೆರೆಗಾದ್.  ಯಾನ್ ಎಂಚೆಂಚಿ ಕಷ್ಟೊಲಗ್ ಪೂರ ಬೆರಿಕೊರಿಯೆ.  ರಾಜಾ, ಯಾನ್ ಪರಿದ್ ಚಿಂದಿ ಆತಿನ ಅಡ್ಡಕುಂಟು ಕಟೊಂದು ನಿಕ್ಕ್ ಮಲ್ಲಕ್ಲೆ ಜೊಕುಲೆಲಕತ್ತಿನ ಅಂಗಿ ಚಡ್ಡಿಲೆನ್ ಪೊಲ್ಪಾದ್ ಕೊರ್‍ಯೆ.  ಈ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋನಗ ನಟ್ಟುನಾಯನ ಮಗೆ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ ನಿಕ್ಕ್ ಬರಾಂದಿಲೆಕ್ಕ ಏತ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪರೆ ಸಾದ್ಯ ಉಂಡಾ ಆತ್ ಮಲ್ತೆಂ ಯಾನ್‌ಲ ನಿನ್ನ ಬೆರಟ್ಟ್ ಬತ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು ಬಡವು ಆನಗ ಗಂಜಿದ ತೆಲಿಲಾ ಪರ್‍ದ್ ನಿಕ್ಕ್ ಮಾತ್ರ ಪೊರ್‍ಲುಡು ಬುಳೆವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಾಲ್ ಪೊರ್ತು ಬಂಜರ ಗಂಜಿ ಪಾಡಿಯೆ.  ಪೇಂಟೆದ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋನಗ ನಿಕ್ಕ್ ಬೋಡು-ಬೋಡಾಯಿಲೆಕ್ಕ ಕರ್ಚಿಗ್ ಕಾಸ್ ಕೊರಿಯೆ.  ನಿನ್ನ ನೇಸದ ಕಾಯಿಲೆ ಗುಣ ಅವೆರೆಗ್ ಬೊಡಾದ್ ನಿನನ್ ತುಂಬೊಂದು ಊರೂರುದ ಪಂಡಿತೆ ರ್‍ನಾಕ್ಲೆನ ಕೈತಲ್ಗ್ ತಿರ್‍ಗ್‌ದ್ ಗುನ ಮಲ್ಪಾಯೆ.  ಬಡ ಪತ್ತ್ ನಿನನ್ ಸೋಂಕಂದಿಲೆಕ್ಕ ನಿನನ್ ತಾಂಕಿಯೆ.  ನಿನ ಅಪ್ಪೆ ಜವ್ವನೊಡೇ ತೀರ್‌ಪೊಯಲ್.  ಆಲ್ ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ ನಿಕ್ಕ್ ಅಪ್ಪೆಲಾ - ಅಮ್ಮೆಲಾ ಯಾನೇ ಆದ್ ತಾಂಕಿಯೆ.  ಆಂಡ ಈ ಕೊರಿನ ಪ್ರತಿಪಲ ಉಂದಾ?

ಊರುಡು ನಿನ್ನ ಕಲ್ತ್‌ದ್ ಆನಗ ಕೆಲಸೊಗು ನಿನನ್ ದೂರದ ಉರು ಬೊಂಬಾಯಿಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆ.  ಬೇಲೆಲಾ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.  ಆ ಸಂತೊಸ್‌ಡ್ ಯಾನ್ ಮರ್‍ಲೆನೇ ಆಯೆ.  "ಎನ್ನ ಮಗಕ್ ಬೊಂಬಾಯಿಡ್ ಕೆಲಸ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.  ಎನ್ನ ಕಷ್ಟ ದೂರ ಆಂಡ್.  ದೇವೆರ್‍ ಕಣ್ಣ್ ಜತ್ತೆರ್‍" ಪಂಡ್ದ್ ಊರು ನಿಲ್ಕೆ ಪಣ್ಣೊಂದು ಬತ್ತೆ.....

ಇನಿಕ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ಡು ಪಿರವು..... ನಿನನ್ ತೂವೆರೆಗ್, ನಿರೆಕರೆತ್ತ ಸೆಟ್ರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಂಬಾಯಿಗ್ ಬತ್ತೆ.  ನಿಕ್ಕ್ ನಿನೆಪುಂಡ ರಾಜಾ?  ನಿನ್ನ ಕಾಸ್ಲಾ ದಂತೆ, ಕಾಕಜಿಲಾ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ಕರಿದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಯಾನ್ ಮೋಕೆಡ್, ಸಾಂಕ್‌ದಿ ಮಗೆ - `ಎನ್ನ ರಾಜೆ, ಎಂಚ ಉಲ್ಲೇನಾ, ಆಯನ್ ತೂವೊಡು - ಇಂದ್ ಆಸೆ ಕಟ್ಟೊಂದು ಕಣ್ಣ್ ಕೆಬಿ ತೆರಿಯಂಚಿನ ಪೇಂಟೆ ಬೊಂಬಾಯಿಗ್ ಬತ್ತೆ.....

ಸುಮಾರ್‍ ವರ್ಸ ಕರಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈತ್ ಅಪ್ರೂಪೊಡು, ಪೊಲುðಕಂಟ್ ಆತಿನ ನಿನನ್ ತೂದು ಸಂತೋಸ್ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ "ರಾಜಾ, ಮಗಾ, ಎನ್ನ ಬಾಲೆ ರಾಜಾ.....",  ಇಂದ್‌ದ್ ನಿನನ್ ಆರಾದ್ ಪತ್ತಿಯೆ.

ನಿನ್ನ ಸುತ್ತ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು `ಗಲ್ಲ್'ಂದ್ ತೆಲ್ತೆರ್‍.  ಯಾನ್ ಏರ್‍ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೇಂಡಿನಾ ದಾನ್ನ?  ಈ ನಿನ್ನ ಬೊಂಬಾಯಿದ ಭಾಸೆಡ್, ಅಕ್ಲೆಗ್ ದಾದನಾ ಪಂಡ.  ಬೊಕ್ಕ ಎನ್ನಂಚಿ ತೂದು ನಾಸಿಗೆ, ಗರ್ವ, ನಾಲೀಸ್‌ಡ್.

ಈ ಎನ್ನ ಮರ್ಯಾದಿ ದೆಪ್ಪರೆಗ್ ಇಡೆ ಬತ್ತನಾ?  ಈ ಕುರ್ತೆಲ್ ಗಡ್ಡ, ಕಾಡ್‌ದಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುನ ಕುಜಲ್, ಕುರೆಪಟ್ಟ್ ಪರಿದಿನ ಕುಂಟು!..... ನಿಕ್ಕ್ ಬೊಂಬಾಯಿಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಏರ್‍ ಪಂಡೆರ್‍?.....

ರಾಜಾ, ಸಂತೋಡ್, ಮೋಕೆಡ್ ಈ ಎನನ್ ಎದ್ಕೊನಂಡ್ ಅಸೆಡ್ ಬತ್ತಿನ ಯಾನ್, ತಿಗಲೆ ದರಿಯುನ ಆ ಪಾತೆರೊನು ಜೂವೊಡು ಉಪ್ಪಮುಟ್ಟ ಎಂಚ ಮದಪೊಡು.....?

ಎನ್ನ ನಿರೆಲ್ ತೊವೆರೆಗ್‌ಲ ನಿಕ್ಕ್ ಅನಿ ಇಷ್ಟ ಇತ್ತ್‌ಜಿ.  ಯಾನ್ ದರಿದ್ರೆ ಆಂಡಲಾ ಎನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಎನನ್ ನಿನ್ನ ಎದುರು ದಿಂಜ ಪೊರ್ತುಉಂತಾಯಿಜಿ.  ಅನಿಯೇ ಬಯ್ಯಡ್ ಯಾನ್ ಊರೂಗು ಪಿರ ಪಿದಾಡಿಯೆ.  "ಅಮ್ಮೆರೆ, ಉಂತುಲೆ" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರಲ ನಿನ್ನ ನಾಲಯಿಡ್ ಬತ್ತ್‌ಜಿ!ಽಽ.....

ಹಳ್ಳಿಗ್ ಪಿರಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶೆಟ್ರ್‍ ನನೊಂಜಿ ಒರ್ತಮನ ಪಂಡೆರ್‍.  ನಿನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪು ನಕುಲು ನಿನಡ ಯಾನ್ ಏರ್‌ಂದ್ ಕೇಂಡಿನಪಗ ಈ ಪಂಡಗೆ, "ಆಯೆ, ಊರ್ದ ಎಂಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬೇಲೆದಾಯೆ....."

ಆವಡ್, ನಿನ್ನ ಉಡಲ್ಡ್ ಯಾನ್ ಎಂಚ ನಿಲೆ ಆತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಂಡ್.  ಅಂಚಿನಾಯೆ..... ಇತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಮದಿಮೆಗ್ ಯಾನ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಎನನ್ ತರಕೊನುವನಾ?

ನಿಕ್ಕ್ ಮದಿಮೆ ಆಂಡ ಯಾನ್ ದಾಯೆ ಬರೊಡ್?.....  ಈ ಏರಾ ಯಾನ್ ಏರಾ?  ಲೋಕೊಡ್ ಮಾತ ಮದಿಮೆ ಆವನಗ ಯಾನ್ ಪೋವೊಡಾ?  ಯಾನ್ ದೂರ ಉಂತುದು ತೂಪಿನ ಕೈಬಾಯದಾಂತಿನ!  ಪುಟ್ಟಾ ಬಿಕಾರಿ.... ಮಲ್ಲಜನ ಅದುಪ್ಪುನ ನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ದರಿದ್ರೆ ಆಯಿನ ಎಂಕ್‌ಲಾ ವಾ ಸಮ್ಮಂದಲಾ ದಾಂತೆ ಉಪ್ಪನಗ, ಯಾನೆಂಚ ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮೆ ಆವೆ?  ಎನ್ನ ಮಗೆ ಏಪನಾ ಸೈದೆ!  ಆಯಗ್ ಬುಡೊಡಯಿನ ಕಣ್ಣನೀರ್‍ ಏಪನೇ ಬುಡುದಾತ್ಂಡ್!ಽಽ.....

ನಿನ್ನ ಮದಿಮೆದ ಕಳಟ್ ನಿಕ್ಕ್ ದಾರೆ ಮಯಿಪು ನಕ್ಲು ವಾ ಸಂತಾಂದಕುಲಾ ಏರ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪೆರ್‍.  ಯಾನ್ ಎನ್ನ ಮಗೆಂದ್ ಆಸೆಡ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ದೂರ ಉಂತುದ್ ಬಂಜಿಗ್ ಬಿಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಕ್ ತಿಕ್ಕು.

ಬೊಡ್ಚಿ ಯಾನ್ ಬರ್ಪುಜಿ....

ಮದಿಮೆಗಾ, ಮಸಣೊಗಾ ಓಡೆ ಬೋಡಾಂಡಲ ಪೋ.  ಎಂಕ್ ಮೂಲು ನಿತ್ಯದ ಗಂಜಿದ ತೆಲಿ ತಿಕ್ಕು.  ಎನ್ನ ದಿನ ಕರಿಯೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಪುಟ್ಟಾಯಿನ ದೇವೆರ್‍ ಬೇಗ ತರ್‍ಪುಡಾಲೆ ಇಂದ್ ಆರೆನೇ ನಟ್ಟುನು ಯಾನ್.

ಅಲಾಽಽ..... ಕತ್ತಲೆ ಎನ್ನ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಯಾನ್ ಒಬ್ಬಂಟಿ..... ಈ ಕತ್ತಲೆಡ್ ಯಾನ್ ಒಂಬ್ಬಟಿ......!

            *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ

- ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ಅಮರಪ್ಪನವರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೇ ಕಳೆದರು.  ಅಧಿಕಾರದ ಸುಖ ಅನುಸರಿಸುವರು.  ಸಾಕಷ್ಟು ಧನ, ಕನಕ, ಸಂಪತ್ತು ವರ್ಧಿಸಿಕೊಂಡರು.  ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಸ್ವಂತ ಊರು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಬಂಗ್ಲೆ ಪ್ಲಾಟು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆನ್ನುವಂತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಇತ್ತಿತ್ತಲಾಗಿ ಸಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಹೃದಯ ಬೇನೆ, ಬೆನ್ನು ನೋವು, ಮಂಡಿ ಬೇನೆ, ಉಬ್ಬನ, ಗಂಟಲು ಬೇನೆ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಅಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಜೀವದ ಸೊಗಸನ್ನೇ ಹಿಂಡಿ ಹಾಕಿದ್ದವು.  ಬೆನ್ನುವ ನೋವು, ಗಂಟಲು ನೋವಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆಂದು ಅವರು ಸರಕಾರಿ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೂ ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು.  ವೈದ್ಯರು ಅವರಿಗೆ ಹಚ್ಚು ಮಾತಾಡದಿರಲು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು.  ತೆವಲುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಲು, ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಪಲಿಸಲು, ಹೇಳಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.  ಅಮರಪ್ಪನವರು ತಮ್ಮ ಹತವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಇರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿತು.

ಕೊನೆಗೂ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ನಡೆಸಿ ತಾವು ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.  ಕೂಡಿದ ಜನ ಬೇಸರದಿಂದ "ನಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಸ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದರು.  "ನೀವೇ ನಮಗೆ ದಿಕ್ಕು ದೆಸೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನಾಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿರಿ" ಎಂದು ಗೋಳಾಡಿದರು.  ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋದ ಅಮರಪ್ಪನವರು "ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತೇನೆ.  ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಾನೆ.  ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ನಿಷ್ಠೆ, ಗೌರವ, ಅಭಿಮಾನದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀವು ಅವನಿಗೂ ಕೊಡಬೇಕು.  ನಾನೆಂದರೆ ಅವನು;  ಅವನೆಂದರೆ ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು" ಎಂದರು.

ಅವರು ಹಾಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮೆಲಿದ್ದ ಐದಾರು ಯುವಕರ ಮುಖ ಅರಳಿಕೊಂಡವು.  ಅವರೆಲ್ಲ ಅಮರಪ್ಪನವರ ಖಾಸಾ ಆದ್ಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.  ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಏಳ್ಗೆಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ರಕ್ತ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.  ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದರು.  ಬದುಕು ಸವೆಸಿದ್ದರು.  ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರಪ್ಪ ಆ ತರುಣರ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮಾತು ಆಡುತ್ತ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿಸುವ ಆಸೆ ತೋರುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದರು.  ಈಗ ಅಂಥ ಅವಕಶ ಬಂದೀತೆಂದು ತರುಣರು ಹಿಗ್ಗಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗರಿಗರಿ ಅಂಗಿ ತೀಡಿಕೊಂಡು ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಕಿವಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತರು.  ಅಮರಪ್ಪ ಅವರತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಚೆಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರಾಧಿಆರಯಿನ್ನು ಸಾರಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು "ಮಹಾಜನಗಳೆ, ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಮಗನೆ ನಾಯಕ!"

            *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಸ್ವಂತದ್ದಲ್ಲ

-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ಅದು ಮದುವೆ ಮನೆ.  ಅಕ್ಷತೆಯ ನಂತರ ಭೋಜನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಉದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.  ಅದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಗನ ಮದುವೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುಗ್ರಾಸ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗಿತ್ತು.  ಊಟದ ರುಚಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸವಿಯತೊಡಗಿದ್ದರು ಜನ.  ಬಡಿಸುವವರು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಊಟದೆಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರು.

ಊಟಕ್ಕೆ ಬಡಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕೆಲವರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅತಿಯಾದ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ "ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡಿರಿ,  ನಾಚಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿರಿ" ಎನ್ನುವನು.  "ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ... ಇನ್ನಷ್ಟು ತಗೋರಿ" ಎಂದು ಬಡಿಸುವನು.  "ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿನದು ಹಾಕಿದೆ... ಇದು ನನ್ನ ಪಾಲಿನದು.  ಮದುವೆ ಊಟ ಇದು ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿರಿವಂತೆ ಉಣ್ಣಬೇಕು" ಎಂದು ಅವರು ಅಡ್ಡಾಗಿಟ್ಟ ಕೈಕೊಸರಾಡಿ ಎಲೆಗೆ ಪದಾರ್ಥ ಹಾಕುವನು.  "ನನ್ನ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕಾದರೂ ಇಷ್ಟು ನೀಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು", "ನಾನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಡಿಸುತ್ತೇನೆ ತಗೊಳ್ಳಿರಿ".  "ಇದು ನಿಮ್ಮನೆ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳಿರಿ" ಇಂಥವೇ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಜಬರದಸ್ತಾಗಿ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಊಟ ಮಾಡುವವರು ಬೇಡ... ಬೇಡ... ಸಾಕು... ಸಾಕು... ಎಂದು ಎಲೆಯನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರು.  ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡ ಬಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹಟ ಮಾಡಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ.  ಯಾರಾದರೂ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದಷ್ಟು ತಿಂದಾರು.  ಅವನು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿ ನೀಡಿದ್ದೆಲ್ಲ ಎಂಜಲಾಗಿ ಎಲೆ ತುಂಬಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಒಬ್ಬ "ಬೇಡ ಅಂದ್ರೂ ಜುಲಾಮಿ ಮಾಡಿ ಇಷ್ಟು ಅನ್ನ ಆಹಾರ ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನಲ್ಲ ಈ ಮನುಷ್ಯ!" ಎಂದು ವಿಷಾದದಿಂದ ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡ.  ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದವನು ತಟ್ಟನೆ ಉದ್ಗರಿಸಿದ "ಹಾಳು ಮಾಡದೆ ಏನು ಮಾಡಿಯಾನು?  ಅದು ಅವನ ಸ್ವಂತದ್ದಲ್ಲ!"

            *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಬೀಮಾಬಿರು

- ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ

ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬಾನೊಡು ನೇಲ ಬೀಮಾಬಿರು ಬೂರ್‍ದ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಅಂಚಿಮಚಿ ಪಿಚಿರುನ ಗುಪ್ಪೆ ಗುಪ್ಪೆ ಮುಗಲ್, ಆಯಗ್ ಸೋದ್ಯ!  ಇಂಚ ಏಪಾಂಡಲೊರ ಆಜೇಲ್ ರಂಗ್‌ದ ಈ ಬೀಮಾಬಿರು ಬರ್‍ಪಿನಾಂಡಲಾ ಒಲ್ತುಡ್ದ್!?  ಏತ್ ಪೊರ್ಲುಂಡು!  ಸುದ್ದಿದಾಂತೆ ಬಾನ ನಿಲಿಕೆ `ಬಿರು'ತಲೆಕ ನಿದ್ಪ ಬತ್ತ್ ಉಂತೂಂಡು, ಪಿನಿ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತಾನಗ ಮಾಯಕ?!

ಅವೆನ್ ತೂವೊಂದೇ ಗುಡ್ಡೆ ಮಿತ್ತರಿನ ಆಯೆ-ಹರ್ಷೆ ಆ ನೇಲ ಪಾದೆದ ಕೈತಲ್ ನಡತೋಂದ್ ಬರ್‍ಪೆ, ಕರ್ಗಲ್ಲ್‌ದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮರ್‍ಗಿಲ್ ಕುಲ್ಲರೇಂದ್ ಏರಾ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ದೀಯಿನಂಚಿನ ಜಾಗ್.  ಏಪಲಾ ಆಯೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕುಲ್ದು ಒರೋರ ಚಿತ್ರ ಬುಡ್ಪಾವುನ ಜಾಗೆ ಅವು, ಗುಡ್ಡೆದ ತಿರ್ತ್ ಸುತ್ತ ಕಾಡ್ ಕಂಡ, ತುದೆ ನೀರ್‍ ತಾರೆದ ತೋಟ.  ಆಯೆ ಆ ಪೊರ್ಲು ಕಾಣ್ಣ್‌ಡ್ ಒರ ದಿಂಜಾವೊಂದು ಅಡೇಗೆ ಕುಲ್ಲುವೆ.

ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಮುಗಲ್ದೊಟ್ಟುಗು ಕಣ್ಣ್ ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಗೊಬ್ಬುನ-ತಿರ್ಬಾನೋಡು-ಗಲಿಗೆಗೊಂಜಿ ರಂಗ್ ಪಿಜಿರುನ ಬಂಗಾರ ಬಣ್ಣದ ನೇಸರ್‌ನ್ ತೂಪೆ.  ತೂಯಿ ನಾತ್‌ಲಾ ಇಯಾವುಜಿ.

ಅಯ್ದ್ ಒಂತೆ ಇಕಾರ-ಓ ಆಲ್ಪ-ರೆಂಜೆದ ಮರತ ಬರಿಟ್ ನಿದ್ಪ ಬಗ್ಗ್‌ದಿನ ಕುಂಟಿಲ್ದ ಮರಟ್, ಗಿಜಿರ್‍ ಗಿಜಿರ್‍ ಕುಂಟಲ ಪಂರ್ದ್ ದಿಂಜಿದಿನ ತೋಜಿಂಡ್, ಗುಡ್ಡೆ ಜತ್ತ್‌ದ ಪಿರ ಪೋವನಗ ಅವೆನ್ ಕೊನೊದು ಸುಷ್ಮಗ್ ಕೊರೊಡುಂದ್ ಎನ್ನುವೆ.

ಮುಗಲ್ದ ಇಡೆಟಿತ್ತಿನ ಸೂರ್ಯೆ ಪಿದಾಯಿ ಪಿಜಿ ರ್‍ನಗ ಅವೇ ಮರ್ಗಿಲ್‌ಡ್ದ್ ಏರಾ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್.  ಮಿತ್ತವೊಂದು ಬರ್‍ಪಿನ ತೋಜಿಂಡ್, ಮಂಡಡದೆರ್ತ್‌ಕಣ್ಣ್ ಪಿಸಿರ್ತ್ ತೂಯೆ.  ಹಾಂ.  ತೆರಿಂಡ್, ಆ ರೂಪು ಕೈತಲ್ ಕೈತಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ `ಸುಷ್ಮಾ' ಇಂದ್ ನೂರದು ಸರ್ತಿ ಲೆಪ್ಪರೆ `ಬಿಂಬಿಮ್ಮ್‌ಂ'ದ್ ಬಿಮ್ಮೊಲು ನಲಿಪುವ.

ತನ್ಕ್ ಈ ಒಂಜಿ ಸೀಕ್ ದಾಯೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡಾ, ಒಂಜೊಂಜಿ ಪಾತೆರ ಪಾತರ್‍ನಗಲಾ ನಾಲಯಿ ಕಟ್ಟುಂಡು ಒಂಜಿ ಸಬ್ದೊಗು ನನೊಂಜಿ ಸಬ್ದೊನು ಒಯ್ತೊಯ್ತ್ ಪನ್ನಗ ಕೆಲವು ಗಲಿಗೆಲೇ ಕರಿದ್ ಪೋಪ.  ಅವು ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಜಿ.  ಅಯಿಕ್‌ಂದ್ ಆಯಡ ಪಾತ್ರೆರ್‍ರೆ ಬತ್ತಿನಕುಲು ಆಯನ್ ನಾಲೀಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍.  ಗ್ರಾಮದ ಪಟ್ಲೆ ರಾದಪ್ಪುನ ಪಪ್ಪ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪುನೆ ಕಮ್ಮೆ ಅಂಡ.  ಅಮ್ಮಗ್ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆ ಅಟಿಲ್ದ ಕೆಲಸಡ್ ಪುರ್ಸತಿಜ್ಜಿ.  ಸಾಲೆ ಕಲ್ಪುನ ಏಪನೇ ಉಂತಾದ್ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಯೇ ಉಪ್ಪುನ ಇರ್ವೆರ್‍ ಅಣ್ಣನಕ್ಲು ಆಯಡ ಪಾತೆರುನೇ ಇಜ್ಜಿ, ಆಂಡ ಅಕುಲು ಮಾತ ತನ್ಕ್ಲೆ ಉಲಾಯಿ ಏಪಲ ಆರಟೆ ಕೊಚ್ಚೊಂದು ತೆಲ್ತ್ ಪಾತೆರುನೆನ್‌-ಸುರು ಸುರೂಟು ತೂನಗ ಬುಲಿಪರೆನೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಅಮ್ಮ ಅಂಡಲ ದಾನಿಃ  ಒರೋರ ಏತ್ ಜೋರ್‍ಡ್ ನೆರ್‍ದ್ ಬುಡ್ಪರ್‍.

"ಈ ದಡ್ಡ್ ದರಿದ್ರವೊಂಜಿ ನುಪ್ಪು ಕರ್‍ಚಿಗ್‌ಂದ್ ಎನ್ನ ಜಂಜಿಡ್ ಕೊಡಿದ್ಂಡ್...."  ಇಂದ್‌ಲಾಪನ್ಪೆರ್‍.  ಅಪ್ಪಾಪಗ ನೆರ್‍ಪನಿ ಕೇನ್ನಗ ಪಿಳ್ಳಕ್ಕಂದ್ ಕಣನೀರ್‍ ದಿಂಜಿದ್ ಆಯೆ ಮೂಲೆ ಸೇರುವೆ.  ಸಾಲೆಗ್ ಪೊರ್ತಾನಗ ಮನಿಪಂದೆ ಚೀರವುಪುಗೆಲ್ಡ್ ಪಾಡೊಂದ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋಪೆ.

ಆಯೆ ಎಣ್ಣನೆ ಕ್ಲಾಸ್‌ಡ್ ಕಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆ.  ಸಾಲೆಡಾಂಡ ದಾನೆ, ಕೋಗಿ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಜ್ಜೆರ್‍ ಕೆಲವೆರ್‍ ಸರ್‍ ಬೊಕ್ಕ ಮೇಡಂನಕುಲ್ಲಾ ಆತೆ.  ಆನುಲ್ಲಾ ಸರ್‌ನಕುಲ್ಲಾ ಬೋಡುಂದೇ ಆಯನ್ ಬೇಗ್ಪೇಗ ಪಾತೆ ರ್‍ಬದ್, ಆಯೆ ಉಬ್ಲೆ ಉಬ್ಲೆ-ಒಯ್ತೊತ್ತ್ ಪಾತೆರ್‍ನಗೆ ಬೂರ್‌ಬೂರ್‍ದ್ ತೆಲ್ಪುವೆರ್‍.  ಮಾಸ್ಟ್ರ್‌ನಕುಲು ನೆರ್‍ರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಸಾಲೆದ ಪಾಠೊಲೆನ್ ಮಾತ ಆಯೆ ಮನಸ್ ದೀದ್ ಕೇನುವೆ, ಶಿಸ್ತ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ.  ಆಂಡ ಇಂಬ್ಯಗ್ ಸರಾಗ್ ಪಾತೆರ್‍ರೆ ಬರ್ಪುಜಿಂದ್ ಅಕುಲು ಮಾತ ಆಯಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇನರ್‍ನೇ ಬರಂದೆ.  ದಡ್ಡೆರೆ ಸಾಲ್‌ಗ್ ಆಯನ್ ಸೇರಾದ್ ಬುಡ್ತೆರ್‍.  ಮೈದಾನ್‌ದ ಗೊಬ್ಬದ ಕಲೊಟು ಯಾನ್ಲಾ ಬರ್‍ಪಂಬೇ, ಇಂದ್ ಉಂಬ್ಯೆ ವಾ ಗುಂಪುದಕಲ್ಡ ಕೇಂಡಲಾ ಅಕುಲಾಯನ್ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸೇರ್‍ಸಾವೊನುಜೆರ್‍, `ಪೋ, ಪೋಂಬೆ! ನಕ್ಕ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಪತ್ತೆರೆ ತೆರೆಯುಜಿ ಬೆಬ್ಬೆಬ್ಬೆ-ದೂಮ' ಇಂಚ ಮಾತ......  ಆಯಲೆಕಾನೆ ಪಾತೆರ್ದ್-ಹಂಗ್ಸದ್ ಪಿದಯಿ ನೂಕುವೆರ್‍ ಅವುಲಾ ಆಯಗ್ ಬುಲಿಪೆರೆ ಬರ್ಪುಂಡು.

ಇಂಚ-ಮಾತೆರೆಡ್ದ್ ದುರ ಆದ್ ಆಯೆ ಇನೆ ದಾಂತಿ ಒಂಟಿ ಆದ್ ಪೋತೆ.  ಇಲ್ಲಡ್ ಪಾತೆರ್‍ನಕುಲಿಜ್ಜಿ.  ಸಾಲೆಡ್ ಪಾಸಾಡಿದಕುಲಿಜ್ಜಿ.  ಆಯೆ ಪೊರ್ಲು ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಪೆ.  ಬಣ್ಣ ದಿಂಜಾವೆ;  ಇನಾಮುಲು ಬರ್‍ಪ, ಆಂಡ.  ಪಿತಿದೊಂಜಿ ಪಾತೆರ ಕೇನರೆಂದ್ ಉಡಲ್ ಕಾಪುಂಡು.

ಪೆರಾರ್ದೆಡ್ ಪದ್‌ನೈನ್ ಕರಿದ್ ಪಾದೆದ ಸುತ್ತದ ಕುಕ್ಕುದ ಮರಟ್ ಗಿಜಿರ್‌ಗಿಜಿರ್‍ ಪೂಪೋದ್ - ಐತ ಕಮ್ಮೆನೊಗು ಕುಪ್ಪುಲ್ ಪಕ್ಕಿ `ಕುಹೂ ಕುಹೂ' ಕೂಪಾಡೊಂದಿತ್ತ್‌ಂಡ್. 
`ಕುಪ್ಪುಲ್ ಕುಪ್ಪುಲ್ ತಾರೆ-ಬಾರೆ-ನೀರ್‍' ಎಂದ್ ಜೋಕುಲು ನಲಿತೊಂದಿಪ್ಪಿನ ಸಮಯ.  ಗುಡ್ಡೆದ ಗೋಂಕುದ ದೈಕ್ಲೆಡ್ ಪೂಕರಿದ್ ನಿನೆಕುಲು ಪೀಂಕೋದಿತ್ತ.  ಗ್ರಾಮದ ರಾಜಂದೈವದ ಕೋಗಲೊಗು ಕೊಡಿಯೇರ್‍ದ್ ಕೋರಿಗುಂಟ ಪಾಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಊರ ಸಾಂತ್‌ಮಾರಿ;  ಗರಡಿದ ಅಗೇಲ್-ಮಾತ ಕೈತಲಾವೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಪೊದ್ದೆ ಇಷ್ಟರ್‍ ಬಿನ್ನೆರ್‍ ಬರ್ಪಿನಕಲೆನ್ ಎದ್ಕೂನರೆ ಊರುಮಾತ `ತೆಯ್ಯ ತೆಯ್ಯ'ಂದ್ ಸನ್ನಾಯೊಡುಪ್ಪುನಗ-ನಿರೆಮನ್ತ ರಂಗಜ್ಜ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಚಂದೀಗಡೊಡ್ಡು ಅಕುಲು-ಅಮ್ಮೆ ಮಗಲ್ ಬತ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್‍.

ಓಂಜಿ ದಿನ ಆಯೆ ಪಾದಡ್ಡ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಬೇಲಿದ ಬರಿ ಕೇಪುಲ್ದ ಗಿಡ್ಡೊಡ್ಡು ದೈವದ ವಂಚವುಗು ದೀಯರೆಂದ್ ಕೇಪುಲ್ದ ಪೂಮೊಯ್ತೊಂದ್ ಉಪ್ಪು ನಗ, ಆಯನ್ ಏರೋ ಲೆತ್ತಿಲೆಕ ಅಂಡ್.  ಸಬುದ ಬತ್ತಿನಂಚಿಗ್ ಮಂಡೆ ತಿರ್‍ಗಾದ್ ತೂಪೆ.  ಬಟ್ಟಲ್ ಕಣ್ಣ್‌ದ ಕೆಂಪು-ಬೊಲ್ದು ವರ್ಣದ ನೇಲ ಪೊಣ್ಣೊರ್ತಿ ಒಂಜಾತ್ ದೂರೊಡು ಮುಗುರು ತೆಲಿಕೆಡ್ ಉಂತುದಿತ್ತೊಲು.

`ನಿನ್ನ ಪುದರ್‍ ಎಂಚಿನ' ಇಂದೇ ಆಲ್ ಕೇನ್ ದುಪ್ಪೊಡು.

"ಹತ್ ಹತ್ ಹತ್........ ಷ........"

ಈತ್ ಪನ್ನಗ ಆಯಗ್ ಸಾಕಾಪುಂಡು;  ನಾಸಿಗೆ ಆಪುಂಡು.  ತನ್ಕ್ ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಮಕ್ಕರ್‍ ಮಲ್ಪರೆಂದೇ ಈ ಉಬ್ಲೆ ಊನ ಉಂಡಾ ದಾನ್ಯಾ?  ಸುಮಾರಾದ್ ಆಯೆ ಆತ್ ಒಯ್ತ್ ಪಾತೆರ್‍ನಾತ್ ಪೊರ್ತುಗು ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಮೂಂಕು ಪೀಂಟಾವೊಂದು ದೂರ ಪೋಪಿ ನಕುಲೇ.

ಅಲ್ ಕಣ್ಣ್ ಬುಲಾದ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನೆ ಪಾಡುಲೆಕ ತೂಪೊಲು.  ಅಲ್ಪನೇ ಕೈತಾಲೆ ಕಿದೆಕ್ ಪಾಡ್ಯರೆಂದ್ ತಪ್ಪು.  ಕುತ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಆಯನ ಅಮ್ಮ ಅಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪು ವೆರ್‍.  "ಇಡೆ ಬಲ ಮಾಗ.  ಆಯಡ ಪೊಟ್ಟಡ ಎಂಚಿನ ಪಾತೆರ್‍ವ?"

"ಆಂಟಿ.  ಇಂಬೇಽ?...."  ಕೇನೊಂದ್ ಅಲ್ ಕೈತಲಾವನಗ ಅಮ್ಮ ಪೆನ್ಪೆರ್‍;  "ಅಂದ್ ಎನ ಮಗನೇ, ಪುದಾರ್‍ ಹರ್ಸೆ, ದಾಯೆಗ್ಲಾ ಪ್ರೇಜನ ದಾಂತಿನವು ಅವು.  ಆಯಗ್ ಸಮಾ ಬಾಯಿ ಬರ್‍ಪುಜಿ.  ಉಬ್ಲೆ......"

"ಓಹೋ, ಪಾಪ" ಆಲ್ ಪಶ್‌ತಾಪೊಡು ಆಯನೊರ ತೂಪೊಲು.

ಆಲ ಸುಷ್ಮ, ತಿರ್ತಲ್ಲಡ್ ಒರಿಯೇ ಉಪ್ಪುನ ರಂಗಜ್ಜನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೌದಿನ ಬಿನ್ನೆದಿ.  ಅಕುಲು ಅಮ್ಮೆ-ಮಗಲ್ ಇರ್ವೆರ್‍ ಬತ್ತ್‌ದೆರ್‍.  ಆಲ್ನ ಪಪ್ಪ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ಆರ್‍ ರಂಗಜ್ಜನ ನನಿಕೆಗೆ.  ಕಿನ್ನಿಡ್‌ದಿಂಚಿ ದೂರೊಡ್ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ ಇತ್ತ್‌ದ್.  ಅವುಲೇ ಕಲ್ತ್‌ದ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದುಪ್ಪುನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ರಂಗನಾಥ್ ಇತ್ತೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ್, ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಲೆನೇ ಅತ್ತಾಂದೆ.  ಮುಲ್ಪದ ಜನಾಂಗ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್‌ದ ಸಮಗತಿಲೆನ್-ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಕಲ್ತೊಂದು ಪೋವರೆಗ್‌ಂದ್ ಪುರ್ಸೊತ್ತುಡು ಬೌದಿನಿಗೆ.  ಅರ್‍ನ ಒರ್ತಿಯೇ ಮಗಲ್ ಸುಷ್ಮಾ ಕ್ರಿಮಿನಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಕಾಲಜಿ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಡಿಗ್ರ ಕಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನಾಲ್‌ಗೆ.

ಚಂದೀಗಡತಂಚಿನ ದೂರದ ಊರುಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ ತುಳುವೇ!  ಅಕುಲು ಇಡೇ ಬನ್ನಗ ಅಕಲೆಗ್ ಬರೊಂದಿತ್ತಿನ ತುಳು ಬಾಸೆ ಏತಾಂಡ್ಲ ಆತೆ;  ಆಂಡ, ಬತ್ತ್ ನಾಲೇ ದಿನೊಟು ಮುಲ್ತಕ್ಲೆಲೆಕನೇ ಆಯೆರ್‍.  ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ದುಂಬೇ ಮುಲ್ಪದ ತುಳು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರೊಗು, ಅಂಚೆನೇ ತುಳು ಭಾಷೆದ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸೆರಗ್ ತಾನ್ ಬರ್‍ಪಿನ ವಿಷಯ ತೆರಿಪೇ ಬತ್ತಿತ್ತೆರ್‍.  ನೇಮ ನಡಾವಳಿ, ಕೋಲ ಕಂಬುಳ, ನಾಗ ಮಂಡಲ ಆಪಿನ ಸಮಯನೇ.  ಓಲು ಅಂಚಿನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಂಡಲಾ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ಪೋವೊಂದಿತ್ತರ್‍.

ಬತ್ತಿನ ಮಗ್‌ರನೆ ದಿನವನೇ ಸುಷ್ಮಾಗ್ ಉಂಬ್ಯನ ಗುರ್ತ ಆಯಿನ.  ಆಲೆಗ್ ಊರು ಪತ್‌ಂಡ್.  ಹರೀಸ್‌ಡ ಇಷ್ಟು ಆಂಡ್.  ತನ್ಕುಲು ಪೋಪಿನಡೆಗ್ ಆಯನನ್ಲ ಲೆತೊಂದ್ ಪೋರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್‍. ಸುಷ್ಮ ಎಚ್ಚಾದ್ ಆಯನೊಟ್ಟಿಗೆ ಉಪ್ಪುವೊಲು.  ಆಲ್.  ಬೇತೆಕಲ್ನಲೆಕ ಆಯನ್ ಮಕ್ಕರ್‍ ಮಲ್ಪುಜೊಲು.  ಆಯನ ವಾ ಪಾತೆರೊಲೆನ್ಲಾ ಓಂಗೆರ್‍ದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನ್ವೊಲು.  "ಅವು ಎಂಚಿನ ಹರೀಶ್, ಉಂದೆಂಚಿನ ಹರೀಶ್, ಇಂದ್‌ದ್ ಆಯಡ ಸವಾಲ್ ಪಾಡೊಂದಿಪ್ಪುವೊಲು.

ಇತ್ತೆತ್ತೆ ಸುಷ್ಮ ಆತ್ ದುರೊಡು ತೋಜರಿಜ್ಜಿ, ಆಯೆ ಸಂತೊಸ್‌ಡ್ ಪಾರ್‍ದ ಅಲೆನ್ ಎದ್ಕೊನುವೆ.  ಆಲ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಾತೆರ್‍ಡಲಾ ತೆಲ್ತೊಂದ್ ತೆಲ್ತೊಂದೇ ಪಾತೆರುವೊಲು.  ಸುಷ್ಮಾ ಇನ್ನಗ ತನ ಇಲ್ಡ್ ಅಮ್ಮ, ಪಪ್ಪಗ್ ಅಣ್ಣನಕ್ಲೆಗ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಇಷ್ಟ ಆತ್‌ಂಡ್, ಆಲ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಜ್‌ಎರ್‌ಡ್ ಬಾರ್‍ ಮೆದ್ಪುನಗ ನೇಲ್ಯಣ್ಣೆ ಕುಸೆಲ್ ಮುಲ್ಪುವೆ.  ಆಂಡ ಆಲ್ ಮಾತೆರೆಡ್ಡ್ ದಿಂಜ ಪಾತೆರ್‍ನು ಹರ್ಶಡ.  ದಿಂಜ ಪೊರ್ತು ಉಪ್ಪುಮ ಆಯನೊಟ್ಟುಗು.

ಇಂಚಿನವೇ ಐತಾರ್ದಾನಿ ಆತ್ತ್‌ಡ ಹರ್ಶಾಗ್ ಬೇಗ ಸಾಲೆ ಬುಡಿನಾನಿ ಬಯ್ಯಡ್ ಅಕುಲಿರ್‍ವೆರ್‍ಲಾ ಅ ಪಾದೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪೊದು ಕುಲ್ಲುವೆರ್‍.  ಪಾದೆದ ಸುತ್ತ ಗುಡ್ಡೆ.  ಗುಡ್ವೆದ ಕೆಂಪು ಕೇಪುಲ ಪಂರ್ದ್, ಕಂರ್ಡೆ, ಚೂರಿ ಮುಲ್ಲ ಪಂರ್ದ್, ಕಾಡ್ ದುಲಾಯಿದ ನೆಲ್ಲಿದ ಮರಡ್ದ್ ನೆಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ-ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಪೋನಗ, ಬನ್ನಗ ಗೆತ್ತ ತಿನ್ಪೆರ್‍.  ಆಲ್ ಚಂದೀಗಡತ ವಿಷಯ, ತನ ಕಾಲೇಜ್, ಪಾಸಾಡಿದ ಪೊಣ್ಣುಲು, ತನ್ಕ್‌ಲೆನ ಗೊಬ್ಬುಲು ಕಾಲೇಜ್‌ದ ಪಾಟೊಲು ಈ ಮಾತ ಸಂಗತಿನ್ಲಾ ಗಂಟೆಗಟ್ಲೆ ಆಯಗ್ ಪನೊಂದೇ ಪೋಪೊಲು, ಆಯೆ ಕಣ್ಣ್ ಬುಲಾದ್ ಕೆಬಿಯರಲಾದ್ ಕೇನೊಂದು ಕುಲ್ಲುವೆ.

ಮುರಾನಿ ಒಂಜಿ ನೇಮೊಗು ಪೋದಿತ್ತರ್‍.  ಅಲ್ಪದೆಯಿವ ಪಾತ್ರಿ ಸುಷ್ಮಗ್ ಗಂದ ಪುರ್ಸಾದ ಕೊರ್‍ನಗ `ಎನ್ನ ಸಿರಿಮಂಚವುದ ಒಂಜಿರೆ ಒಂಜರೆ ಗಂಧ ಕೊರ್‍ಪೆ.  ಒಂಜಿರೆ ಗಂದತ್ತೇ, ಸಾರ ಬಗೆತ ಅಬಯ!  ಪೋಯಿನಲ್ಪ ಬತ್ತಿ ನಲ್ಪ ಬೆರಿಸಾಯಾದ್ ಕಾಪುವೆ' ಇಂದ್ ಕಡ್ತಲೆ ಮುಟ್ಟಾದ್ ಗಂದಪಿಂಗಾರೊನು ಕೊರ್‍ನಗ ಅಲೆನ ಮೋನೆ ತೂತೊಡು, ಅಲೆನ ಬಯಬಕ್ತಿ ತೂತೊಡು!  ಹರ್ಶಗ್ಲಾ ಅಂಚೆನೇ ಗಂದ ಪುರ್ಸಾದ ಕೊರ್‍ಪಾಯೊಲು.  ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ "ಹರೀಶ್ ನಿಕ್ಕ್ ಸಮಾ ಪಾತೆರ್‍ರೆ ನನ ಕಂದಿತ ಬರ್‍ಪುಂಡು, ದೈವ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ತೂಲ" ಇಂದ್ ಆಯಗ್ ಎದಗಲಾ ಪನೊಂದುಲ್ಲೊಲು.

ಕರಿಯುನ ಕಾಲೊಗು ಬುದ್ದಿಯೊಂಜೇ, ದುಂಬು ದುಂಬು ಪೋಯೇಪುನು.  ತಿಂಗೊಲು ಮೂಜಿ ಕರಿನಗ ಹರ್ಶಗ್ ಶಾಕ್‌ದಂಚಿನ ಸುದ್ದಿ!  ಸುಷ್ಮಾನಕುಲು ಚಂದೀ ಗಡೊಕು ಪಿರ ಪಿದಾಡ್‌ದೆರ್‍!  ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ನ ಸಂಶೋಧನೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಕಾಯ್ ಮುಗಿಂಡ್‌ಗೆ, ಸುಷ್ಮಾ ಮುಲ್ತ್‌ಡ್ದ್ ಪಿರ ಪೋಪಲ್‌ಂದ್ ಹರ್ಷೆ ಕನ ಮನಸ್‌ಡ್ಲಾ ಎನ್ನ್‌ದಿಜೆ.  ಇತ್ತೆತ್ತೆ ಆಯೆಗ್ ದುಂಬುಡ್ದು ಮಸ್ತ್ ಸರಾಗ್ ಪಾತೆರ್‍ರೆ ಆಪುಂಡು.  ನನ ಅಲೆನಂಚ ಏರ್‍ ತನ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಂದು ಉಪ್ಪೆರ್‍?  ತಾನ್ ದಾದ ಮಲ್ಪನು....?

"ಎನನ್ ಬುಡ್ದ ಪೋವೊಡ್ಚಿ ಸುಹ್....ಸುಹ್!ಽಽ ಈ ಮೂಲೆ ಕುಲ್ಲು" ಇಂದ್ ನಾಲಯಿ ಒಯ್ತೊತ್ತ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪೆಲ್ ಮೋನೆಡ್ ಆಯೆ ಪನ್ಪೆ, "ಪೋಪಿನಾಂಡ ಎನನ್ಲಾ ಲೆತೊಂದು ಪೊ" ಇನ್ಪೆ.  "ಆವು, ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮಡ ಕೇನ್ವೆ, ಆರ್‍ ಒಪ್ಪಿಯೆರ್‍ಡ ನಿನನ್ ಎಂಕುಲು ಲೆತೊಂದ್ ಪೋಪ.  ಆಂಡ ಎಂಕಲೆಗ್, ಉಂತೆರೆ ಆಪುಜಿ" ಇಂದ್ ಸುಷ್ಮಾ ಪಂತೊಲು.

ಆಯನ ಮನಸ್ ಗಾಳಿದಿಂಜಿನ ಪುಗ್ಗ ಆತ್ಂಡ್, ಅಮ್ಮ ಒಪ್ಪುವೆರಾ?  ಒಪ್ಪಂದೆ ದಾನಿ-ಉಂದೊಂಜಿ ಪುದೆ ದೂರ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಡ್‌ಂದ್ ಎನ್ನ್ದ್ ಕುಸಿಟ್ ಕಡಪುಡ್ತ್ ಕೊರ್‍ವರ್‍, ಬೊಕ್ಕ ತನ್ಕ್ ಅಮ್ಮ, ಪೊಪ್ಪ, ಅಣ್ಣನಕ್ಲು, ಸಾಲೆ, ಈ ಕಾಡ್‌ಗುಡ್ಡೆ, ಈ ಪಾದೆ-ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬುಡ್ದ್ ಓಲಾ ತೂವಂದಿ ಊರುಗು ಪೋದ್ ಉಪ್ಪರೆ ಆವಾ......ಓ ದಾನಿ ಆವಂದೆ?  ಅವುಲು ಸುಷ್ಮಾ ಉಪ್ಪುವೊಲು.... ಆಂಡ.... ಅಮ್ಮ? .... ಛೇ, ದಾಲ ಗೊತ್ತಾಪುಜತ್ತ...."

ಎಲ್ಲೆನೇ ಬಯ್ಯಡ್ ಸುಷ್ಮ ನಕುಲು ಪಿದಾಡುವೆರ್‍, ಇನಿ ಇತ್ತೆ ಅಮ್ಮ ಸುಷ್ಮಾಗ್ ವಾ ಉತ್ತರ ಕೊರುವೆರ್‍ ಇಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯೆ ಇತ್ತೆ ಪಾದೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದೆ.  ಆಯನ ಇಲ್ಲಡ್ ಆಕಲೆಗ್ಂದ್ ಕೋರ್‍ರುಟ್ಟಿದ ತಮ್ಮನೊಗು ತಯಾರಾವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.

ಸುಷ್ಮ ಬರೊಂದುಪ್ಪುನಾಲ್ ಕೈತಲಾಪೊಲು, ಆಯೆ ಲಕ್ ದುಂತ್ವೆ.

"ಸುಹ್ ಸುಹ್....ಮ್ಮ!" ಆಯೆ ಪೆನ್ಪೆ.

"ಕುಲ್ಲು ಹರ್ಷ", ಆಲ್ ಕೊಂಡಟೊಡು ಆಯನ ರಡ್ಡ್ ಕೈಕ್ಲೆನ್ ಪತೊಂದು ಕುಲ್ಲಪಾದ್, ಮರ್‍ಗಿಲ್‌ಡ್-ದೂಲುರ್ತುದ್ ತಾನ್ಲಾ ಕುಲ್ಲುವೊಲು.  ಬಯ್ಯದ ನೆಸರ್‍ಡ್ ನಡತ್ತ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಷ್ಮಾನ ಮುಂಡೊದ ಇಸಲ್‌ಡ್ ಬೆಗರ್‌ದಿಂಜಿದ್ ಮೋನೆ ಕೆಂಪಾತ್‌ಂಡ್, ತರೆ ಕೂಜಲ್ ಗಾಲಿಗ್ ನಲಿಗೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್....ಪೊರ್ಲುಽಽ....

`ನಿನಗ್ ಕಡಪುಡ್ಜೆರ್‌ಗೆ ಹರ್ಷ' ಇಂದಾಲ್ ಪನ್ಪಲ್, ಆಯಗ್ ಕಂಡೆಲ್ದ ನರೊಕುಲು ದಿಂಜಿಲೆಕ್ಕ ಆಪುಂಡು.  "ಎಂಕ್ಲು ಎಲ್ಲೆ ಪಿದಾಡೊಡೇ ಅತ್ತ, ಪಪ್ಪ ರೈಲ್ದ್ ತಿಕೇಟ್ ಕನ್ದೆರ್‍."

ಆಯೆ ಅರ್ಥ ಆವಂದಿಲೆಕ ಪಾತೆರದಾಂತೆ ಕುಲ್ಲುವೆ, ದೂರ ಬಾನೊಡು ಬೀಮಾಬಿರು ಮೂಡ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದಿಂಚಿ ಆಪಗಪಗ ಮನಸ್‌ಡ್ ಮೆಂಚುನ ವೊಂಜಿ ಪಾತೆರ ಆಯನ ದೊಂಡೆಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್‍ರೆ ಸನ್ನಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು....

`ದಾದ ಎನ್ನ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲುದ ಹರ್ಷ?'  ಆಲ್ ಒಂಜಿ ಬೊಟ್ಟುದು ಕೇನ್ವಲ್, ದಾಲಾ ಬೇಜಾರ್‍ ಮಲ್ಪಡ್ಚಿ, ನಿನ್ನಮ್ಮ ನಿನನ್ ಪೊರ್ಲುಡ್ ತೂಪೆರ್‍, ಆರ್‍ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್‍, ಎಂಕುಲು ಅಯನ್ ಮಲ್ಲಾ ಸ್ಪತ್ರೆಗ್ ಲೆತೊಂದ್ ಪೋದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪಾವ, ಈತ್ ಪುರ್ತು ಎಂಕಲ್ನ ಬೇಲೆಡ್ ಆಯನಂಚಿ ತರೆ ಕೊರಂದಿನ ತಪ್ಪಾಂಡ್ ಇಂದ್ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ ಹರ್ಷ, ಬೊಕ್ಕನಿನನ್ ತೂವರೆ ಕುಡ ಬರ್ಪೆಯಾನ್ ಆವಾ....?

ಅಲ್ ಪನೊಂದೆ ಇತ್ತೊಲು, ಪಡ್ಡಾಯಿ ಸೂಯೆð ಒರ ಜಲ್ಸ್‌ಡ್ ಬೆಳಗ್‌ದ್ ಕಡಲಗರ್ಬೊಡು ಮುರ್‍ಕಿಯೆ.  ಮೆಲಮೆ.....ಲ್ಲ..... ಕತ್ತಲೆ ಮುತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು.

`ನನ ಪೋಯಿ'

ಇರ್ವೆರ್‍ಲಾ ಲಕ್‌ದ್.  ಇಲ್ಲಗ್ ಪಿದಾಡ್ಯೆರ್‍.

"ಸುಷ್ಮಾ, ಎನ್ನ ಮೈತಿದಿಯಾದ್ ಎಂಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲಡೇ ಬತ್ತ್ ಉಪ್ಪುಲಾ ಆವಾ?" ಇಂದ ಆಯಗ್ ಆಲೆಡ ಕೇನೊಡ್‌ಂದ್ ಇತ್ತಂಡ್.  ಆಂಡವು ಬಾಯಿ ಮುಟ್ಟು ಬರಂದೆ ದೊಂಡೆದುಲಾಯಿ ದೆಂಕುಲ್ದುಂಡು.... ಬರ್ಪಿ ವರ್ಷ ಬತ್ತಿನದಗ ಖಂಡಿತಾ ಕೇನೊಡುಂದ್ ಎನ್ನುವೆ.

ಮನದಾನಿ ಬಯ್ಯದ ರೈಲ್‌ಗ್ ಸುಷ್ಮ, ಅಲ್ನ ಪಪ್ಪ ಪಿದಾಡ್ದ್‌ಪೋಯೆರ್‍.

ಅಕುಲು ಪೋದುಮುಟ್ಟಿನ ಕಾಕಜಿ ಬರ್‍ಪುಂಡಾಂದ್ ರಂಗಜ್ಜೆಲಾ, ಹರ್ಷೆಲಾ ಕಾತೊಂದಿತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಕಾಕಜಿ ಬತ್ತ್‌ಜಿ.  ನಾಲಾಜಿ ದಿನತದಗ ಪೇಪರ್‍ಸ್ ಚಂದೀಗಡತ್ತ ಸುದ್ದಿಯೊಂಜಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಉಗ್ರಗಾಮಿ ನಕಲ್ನ ಗುಂಪೊಂಜಿ ಪರವೂರುದಕುಲೇ ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನ ಚಂದೀಗಡತ ಒಂಜಿ ಕೊಲೊನಿಗ್ ನೂರ್ದು, ಪತ್ತಿರ್ವ ಜನೊನು ಗುಂಡು ದೀದ್ ಕೆರ್ಯೆರ್‌ಗೆ, ಆಯ್ಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ರಂಗನಾಥ್ ಪನ್ಪನಾರ್‍ನ ಇಡೀ ಸಂಸಾರಲಾ ಸೇರ್‍ದಂಡ್.  ಇಂದೆನ್ ಓದುದ್ ಹರ್ಷಗ್ ನೂದು ಬೀಮಾಬೀರು ಮಿತ್ತ್‌ಲಕ್‌ದ್ ತೂವಾದ್ ತುಂಡಾದ್ ಮಂಡೆಗ್ ಮಗರ್ಲೆಕಾಂಡ್.....

            *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಧ್ವಜ


-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರಿದ್ದರು.  ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವೆಲ್ಲ ಅವರ ಮನೆಯ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು.  ಹೊರಗೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರ ಸಂಬಂಧ ತೀರ ಮಾನವೀಯವಾಗಿತ್ತು.  ಒಂದೇ ಊರಿನವರು ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನವಿತ್ತು.  ಊರಿನ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವರು.  ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಆ ಊರಿನ ದುರಾದೃಷ್ಟವೊ ಎಂಬಂತೆ ಒಂದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜ ನೆಟ್ಟರು.  ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಧ್ವಜ ಹಾರಾಡಿತು.  ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ದಿನಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜ ಕಂಡಿತು.  ಜನರು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಹೊರತು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ಧ್ವಜ ನೆಟ್ಟವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂಡಲಿಲ್ಲ.  ಹಗಲೆಂಬೊ ಹಗಲು, ರಾತ್ರಿಯೊಂಬೊ ರಾತ್ರಿ ಊರಿನ ಮನೆ, ಮಠ, ಮಂದಿರ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚು, ಬಸದಿ, ವಿಹಾರ, ಮರ, ಗೋಪುರ, ಅಂಗಡಿ, ಗಲ್ಲಿಗಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಚೌಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು, ಕೇಸರಿ, ಬಿಳಿ ಧ್ವಜಗಳು ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರತೊಡಗಿದವು.

ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ವಾದ-ವಿವಾದ ಶುರುಗೊಂಡವು.  ಅಂಥದ್ದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದರಿದ್ರ ಜನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಕೋಮುಕೋಮುಗಳ ನಡುವೆ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿಸಿದರು.  ಕಾಲು ಕೆದರಿ ಜಗಳ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಉತ್ಸವ, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಜುಲೂಸು ಹೊರಡಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಜಿಂದಾಬಾದ್, ಮುರ್ದಾಬಾದ್ ಎಂದು ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಕಲ್ಲು ಎಸೆದಾಡಿದರು.  ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆಕಳ ಮಾಂಸ, ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸ ಬಿದ್ದಿರುವುದೆಂದು ಗುಲ್ಲು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು.  ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಕುದಿಸುವ, ಕಿಚ್ಚು ಹಬ್ಬಿಸುವ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿದರು.  ಮಾರಕಾಸ್ತ್ರಗಳು ಜನರ ಕೈಗಳಿಗೆ ಬಂದವು.  ಊರೆಂಬೊ ಊರು ರಣರಂಗವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಿಂಡುಗಟ್ಟಲೇ ಪೋಲಿಸರು ವ್ಯಾನ್ ಇಳಿದರು.  ಕರ್ಫ್ಯೂ ಸಾರಿದರು.  ಓಡಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ಲಾಠಿಯ ರುಚಿ ತೋರಿಸಿದರು.  ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು.

ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಮಡಿತು, ತಮ್ಮ ಊರು ಹೀಗೇಕೆ ರಾಕ್ಷಸವಾಯಿತು?  ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ತಹತಹಿಸಿದರು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಜನ.  ಅವರಿಗೆ ಕೇಸರಿ, ಹಸಿರು, ಬಿಳಿಯ ಧ್ವಜಗಳು ನೆನಪಾದವು.

ನಾಲ್ಕಾರು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಸಡಿಲುಗೊಂಡಿತು.

ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಜನ ಹೊರಗೆ ಬಂದರು.

ಸ್ಮಶಾನದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಊರನ್ನು ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ.

ಎತ್ತರೆತ್ತರವಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವ ಧ್ವಜಗಳು ಅನಾಥಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಕೇತದಂತೆ, ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಪ್ರತೀಕದಂತೆ ಕಂಡವು.

ಮೊದಲಿನಂತೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂಡಲಿಲ್ಲ ಜನ.  ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ನೆರೆದು ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಾವುಕರಾಗಿ ಇಳಿಸಿದರು.  "ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಬರಿ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜವಲ್ಲ, ಹಸಿರು, ಬಿಳಿ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲ.  ಈ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಗಮದ ನಡುವೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಬೇಕು.  ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರಳಿ ಕೊಂಡಿರಬೆಕು.  ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಬೇಕು.  ನಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನದ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಂತೋಷದ ಸಂದೇಶ ಸಾರಬೇಕು" ಎಂದು ಒಕ್ಕೊರಲಲ್ಲಿ ಉಲಿದರು.

"ಭಾರತ ಮಾತಾಕಿ ಜೈ"  "ಮೇರಾ ಭಾರತ್ ಮಹಾನ್" ಅವರ ಜಯಘೋಷ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿತ್ತು.  ಧ್ವಜ ನೆಟ್ಟವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಿಮಿಕ್ ಎನ್ನದೆ ಕಾಲ್ದೆಗೆದಿದ್ದರು.

                                     *****
ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ದಲಿತ

-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನದು ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟವೆಂದು ಆ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದ ತಿಪ್ಪೇಶಿಯ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿತ್ತು.  ಅವನ ಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಗಳು ಸಮಾಜದ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವ ತೀವ್ರ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಜನರನ್ನು ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಲೆ ಕನಸುಗಳ ಅದಮ್ಯ ತುಡಿತಕ್ಕೆ, ಜೀವೋಲ್ಲಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಸೃಜನಶೀಲ ಕವಿ, ಲೇಖಕ ಹೀಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವನ ವೈರಿಗಳೂ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.  ಪ್ರತಿಭೆ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳುವುದು ಎಂಬಂತೆ ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಕೆಳಸ್ತರದ ಬವಣೆಗಳ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತ ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರವಾದವನು.  ಹಾಗೆಯೇ ಜನರ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವಂತೆ ಬೆಳೆದವನು.

ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕವಿತೆಯೋದಿದರೆ, ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡತೊಡಗಿದರೆ ಶತಶತಮಾನದಿಂದ ದಲಿತರ ಕೈಕಾಲು ಬಿಗಿದ ಶೃಂಖಲೆಗಳು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.  ಮೂಕಧ್ವನಿಗೆ ಮಾತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು.  ಮುದುಡಿದ ಮೈಮನಸ್ಸಿಗೆ ಚೈತ್ರದ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು.  ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಪಳಪಳ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.  ಮೇಲುಸ್ತರದ ವಾಮನರಿಂದ ತುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಉಕ್ಕಿನ ತಾಕತ್ತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸಿದ ಕವಿ.  ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ಆನ್ವೇಷಕ.  ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಾರ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಬಿರುದು-ಬಾವಲಿಗಳಿಗೆ, ಪ್ರೀತಿ-ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಆಕಾಶದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ.  ಅಕೆಡೆಮಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಸರಕಾರ ಅವನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದವು.  ಊರ್ಧ್ವಗೊಂಡಿತು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.  ತಾನು ಎಲ್ಲಿರಿಗಿಂಥ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮುತುವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿದ.  ತನ್ನ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ ಒಂದೇ ಎಂದ.  ಅನ್ಯ ವಿಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿಯಾಗಲು ತನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಡಂಗುರ ಸಾರಿದ.  ಹೀಗೆ ಬಡಬಡಿಸುತ್ತಲೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಮಠಾಧೀಶರು ಇವರ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಸದಾ ಸುಖಿಗಳಾಗಿರುವ ನಿರ್ಲಜ್ಜರ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡ.  ಕೊನಗೆ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿ ಎಣ್ಣೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪರದಾಡುವ ನೊಣದ ಗತಿಯೇ ಆಯಿತು.

ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಬುದ್ಧನಾಗಿ ಅನೂನವಾಗಿರುವನೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ದಲಿತರು ಅವನ ರೀತಿಗೆ ಮರುಗುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ, ಮೇಲುಸ್ತರದವರಿಗೋ ಹಿಗ್ಗೋ ಹಿಗ್ಗು.  ಅವನ ವೀರಾವೇಶದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ, ಬಂಡಾಯ ಮನೋಧರ್ಮದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ಮುಕ್ಕಿದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವನನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತೆವಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಲೇ ಹೋದರು.  ಕೊನೆಗೂ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿತ್ತು.  ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಅವರ ದಾಸಾನುದಾಸನಾದ.  ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಅವನು ಉದಾರತೆಯೆಂದು ಬಗೆದ.  ಒಂದು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನೆರಳು ಕಂಡರೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಈಗ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತ ಮಹತ್ವ ಕೊಡುವ ಪರಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡ.  ಅವರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತಂತ್ರಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಿಳಿಯದೆ ಹೋಯಿತವನಿಗೆ.  ಅವರ ಮುಖವಾಡಗಳೇ ಚಂದವೆನಿಸಿ ಅವನು ಅವರಿಂದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ.  ಅವರ ಕ್ರೌರ್ಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹರಕೆಯ ಕುರಿಯಾಗಿ ತಣ್ಣಗುಳಿದ.  ಅವನೊಳಗಿನ ಬುದ್ಧ ಅನಾಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ನರಳಿ ನರಳಿ ಒಂದಿನ ಸತ್ತು ಹೋದ.  ದಲಿತರು ತೀವ್ರ ವೇದನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದರು.

ಅವರನ್ನು ತಿಪ್ಪೇಶಿ "ಅಳುಬರುಕಿಗಳು ಎಂದೂ ಉದ್ಧಾರ ಆಗೋದಿಲ್ಲ.  ನನ್ನಂತೆ ನಿಮಗೆ ಗರಿಗಳು ಮೂಡೋದಿಲ್ಲ ನೀವು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರೋದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಮೂದಲಿಸಿದ.

"ನಿನ್ನ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ರಕ್ತ-ಮಾಂಸವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದಿದ್ದೇವೆ.  ಉಸಿರು ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.  ಹೆಸರು ನಮ್ಮದು, ಬಸಿರು ಅವರದೋ?" ಜನ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರು.

"ಹೂವಿನ ಜತೆಗೆ ನಾರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.  ನಾನು ಆ ಧಾವಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಮತ್ಸರ" ಎಂದ ತಿಪ್ಪೇಶಿ.

"ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರವಿರಲಿ" ಶೋಷಿತರು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಕೂಗಿದರು.

"ನಿಮ್ಮ ಕೂಗಾಟ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನನಗೆ ಅಮೃತ ಸಮಾನ" ಎಗ್ಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿದ ತಿಪ್ಪೇಶಿ.

"ಸ್ವರ್ಗದ ಮಾತು ಹೇಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ ನೀನು" ಜನ ಆರೋಪಿಸಿದರು.

"ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನರಕಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರಿ".

"ಬಿದ್ದವರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ, ಆಳುವವರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದೆ ನೀನು."

"ನಿಮ್ಮ ಕತ್ತಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಹೋಗಿಲ್ಲ;  ಬೆಳಕಿನ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೀರಿ".

"ನಿನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ.  ಮೆಟ್ಟಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿದೆ."

"ಬುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀವು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬೇಕು.  ನನ್ನಿಂದಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಬೆಲೆ ಬಂತು."

"ನಿನ್ನ ಹೃದಯ ತಲೆ ಎಲ್ಲ ಕೊಳಕು.  ಬಾನಾಡಿ ಆಗು ಎಂದರೆ ರಣ ಹದ್ದು ಆದೆ ನೀನು.  ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರವಿರಲಿ.... ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರವಿರಲಿ"  ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಜನ.

ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ.

ಕಾಲದ ಹರಳಿನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲ ಆಯಿತು.

ತಿಪ್ಪೇಶಿಗೆ ಅಮೃತ ತೋರಿಸಿದ ಮೇಲುಸ್ತರದ ಜನ ಅದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕುಡಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಗಿಸಿಕೊಂಡೇ ತಮ್ಮ ಪಾರುಪತ್ಯ ನಡೆಸಿದರು, ಪ್ರಚಂಡವಾದರು.

ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದ.  ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವು ಆಗುವುದರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದಿತ್ತು.  ಅವರು ಬೃಂದಾವನವಾಗಿ ಊರೊಳಗೆಲ್ಲ ನಳನಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಊರ ಹೊರಗೇ ಉಳಿದ ತಿಪ್ಪೇಶಿ ಅನಾಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ.
                                 *****
ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ


-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ಬುದ್ಧನ ಜೀವನ ಕುರಿತಾದ ಹೊಸ ನಾಟಕದ ತಾಲೀಮು ಶುರುವಾಗಿತ್ತು.  ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಂಗದೊಡೆಯರು, ಸಹಕಲಾವಿದರು ಆ ನಟನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರು.  ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು ಬುದ್ಧನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಅದ್ಭುತ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಕಲಾವಿದ ಅವನು.  ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಆಸ್ಥೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡವನು.  ಪಾತ್ರ ಭಿಕಾರಿಯದೊ, ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದನದೊ, ರಾಜ-ಸೇವಕನದೊ, ಖಳ-ವಿದೂಷಕನದೊ ಯಾವುದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಕಲಾವಿದ ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದವನಂತೆ ಜೀವದುಂಬುತ್ತಿದ್ದ.  ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಡೈಲಾಗ್ ಸೃಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಹಾವ-ಭಾವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ದಟ್ಟ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಾಗಿ ಜನ ಅವನನ್ನು ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಬುದ್ಧನ ಪಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.  ಅವನ ಎತ್ತರದ ಸ್ಫುರದ್ರೂಪಿ ನಿಲುವು ಕೂಡ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತಿತ್ತು.  ನಾಟಕದ ನಿರ್ದೇಶಕ "ನೀನಿಲ್ಲದೆ ಬುದ್ಧನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.  ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಈ ಪಾತ್ರ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೇರು ಕಲಾವಿದನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು.  ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಬದುಕಿಗು ಹೊಸದಿಕ್ಕು ಸಿಗುವುದು" ಎಂದು ಹೃದಯದ ಮಾತು ಆಡಿದ್ದ.  ಅದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಕಲಾವಿದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದಲೇ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗಿತ್ತು.

ಬುದ್ಧನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು.

ನಾಟಕದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನದು.  ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಬುದ್ಧನ ಅಮೂಲ್ಯ ಬದುಕಿನದು.  ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತ, ಬುದ್ಧನಾಗಿ ಸೋಲುತ್ತಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿ ಅನಿಸತೊಡಗಿತ್ತು.  ಆದರೆ ಕಲಾವಿದನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಕಾಣುವ ವಾಂಛೆ ನಿರ್ದೇಶಕನದು.  ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದ ತಾಲೀಮಿನಲ್ಲೂ ಪಾತ್ರದ ವೇಷ-ಭೂಷಣಗಳನ್ನೇ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.  ಆ ಶ್ವೇತ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬುದ್ಧನನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದ.  ಬುದ್ಧ ಹೇಳಿದ ಅಂತರಾಳದ ಎಷ್ಟೋ ಮಾತುಗಳು ಕಲಾವಿದನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸ್ಫುಟವೂ, ಅನನ್ಯವೂ ಆಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದವು.  ಆದರೆ ಬುದ್ಧನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಬೆಳಕು ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ತುಳುಕಿದ ಮಂದಸ್ಮಿತ ಮಾತ್ರ ಕಲಾವಿದನ ಕಣ್ಣು, ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಕಾರ, ವಿಕೃತಗಳೇ ಗೋಚರಿಸತೊಡಗಿದ್ದವು.

"ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು, ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲುನಗೆ ಬರಲಿ" ನಿರ್ದೇಶಕ ಪದೆಪದೆ ಹೇಳಿದ.  ಕಲಾವಿದ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಅಭಿನಯಿಸಿದ.  ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತ ಬುದ್ಧನ ಕಣ್ಣ ಬೆಳಕು ನಗುವಿನ ನೈಜತೆಯಿಂದ ಕಲಾವಿದ ದೂರಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋದ.  ಆತಂಕವೆನಿಸಿತು ನಿರ್ದೇಶಕನಿಗೆ.  ಆ ನಡುವೆಯೂ "ಬುದ್ಧನ ಆ ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕು, ತುಟಿಯ ಮೇಲಿನ ನಗುವೇ ಮನುಷ್ಯನ ನೋವು ನೀಗಿಸಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಿದ್ದು.  ಲೋಕದ ಕುರೂಪ ಅಳಿಸಿದ್ದು.  ಅಂಥ ಭಾವ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣು, ತುಟಿಗಳಲ್ಲೂ ಬರಲಿ" ಎಂದು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ.

ಮತ್ತೆ ಕಲಾವಿದ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ.  ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ ಇತ್ತು;  ಸತ್ವ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಚಡಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ನಿರ್ದೇಶಕ "ನೋಟ ವಿಕಾರವೂ, ನಗೆ ವಿಕೃತವೂ ಆಗಿದೆ" ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಬುದ್ಧನ ಕಣ್ಣು ಬೆಳಕು, ಮಂದಸ್ಮಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಬಣ್ಣಿಸಿ "ಅಂಥ ಜೀವಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸು" ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ.  ಅಷ್ಟೂ ಸಾಲದು ಎಂಬಂತೆ ಬುದ್ಧನ ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ.  ಬುದ್ಧನ ನೋಟ, ಆ ನಗು ಎಂಥ ಅದ್ಭುತಮಯ!  ಅದನ್ನು ತಾನು ಅನುಕರಿಸಲೇ ಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದ.  ಮತ್ತೆ ಅವನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅದೇ ವಿಕಾರ ನೋಟ, ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕೃತ ಲಾಸ್ಯ, "ಛೇ ಛೇ...." ಎಂದು ಹತಾಶನಾಗಿ ನುಡಿದು, ತಲೆಗೆ ಕೈ ಹಚ್ಚಿ ಕುಳಿತ ನಿರ್ದೇಶಕ.

ತಳಮಳಿಸಿದ ಕಲಾವಿದ ಆಚೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅನುಭವಿಸಿದ.  ಆ ಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತರಿಸಿದ.  "ನನ್ನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಳಕು ಬಂತೆ?  ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ನಗು ಕಂಡಿತೆ?" ಕಲಾವಿದ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ.  ಸಹಕಲಾವಿದರು "ಊಂ ಹೂಂ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.

ಜೀವಕೋಶ ಹೊಯ್ದಾಡಿದರೂ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ ಕಲಾವಿದ.  ಸೆಕೆಂಡು, ನಿಮಿಷ, ದಿನ ಎಷ್ಟೋ ಹಗಲು ಕಳೆದವು.  ಅವನ ನೋಟದ ವಿಕಾರ ನಗೆಯ ವಿಕೃತೆ ಮಾಸಲಿಲ್ಲ.  ತಾನು ನಿಜವಾದ ಕಲಾವಿದ ಹೌದೋ, ಅಲ್ಲವೋ?  ಎಂದು ಅನುಮಾನ ಕಾಡಿತು ಅವನಿಗೆ.  ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಮುದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.  ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತಾನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ಛಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ.

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ.  ಎಷ್ಟು ಸಲಕ್ಕೂ ಅದೇ ವಿಕಾರ ನೋಟ.  ವಿಕೃತ ನಗೆ.  `ಛೆ' ಎಂದ.  ಬುದ್ಧನ ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ, ತುಟಿಯ ನಗುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಹಸ್ಯವಾದರೂ ಏನು?  ಅಂಥ ನೋಟ, ಅಂಥ ನಗು ಬುದ್ಧನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಜೀವದಳೆಯಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?

ಚಿಂತಿಸಿದ ಕಲಾವಿದ.  ಆದರೆ ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.  ಆಳಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಅದೇನೂ ನಿಗೂಢವಲ್ಲ.  ಬುದ್ಧನ ಬದುಕು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕದಂತೆ.  ಒಳಗೂ-ಹೊರಗೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಥಳಕು.  ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಭೋಗಾಭಿಲಾಷೆಗಳಿಗೆ ಎಳ್ಳು ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ.  ಆಳಾಳಕ್ಕಿಳಿದು ಬದುಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದವನು.  ಒಳಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೊರದೂಡಿ ಬುದ್ಧನಾದವನು.  ಜಗತ್ತಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ತನ್ನಾದಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನು.  ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳಕೇ ಆದವನು.  ಆಸೆಗೆದ್ದ ಬುದ್ಧ ಕಡಲಾಳ ಮುತ್ತಿನಂತೆ, ತೆಂಗಿನೊಳಗಿನ ಸಿಹಿ ನೀರಿನಂತೆ ಪರಿಶುದ್ಧ.  ನೊಂದವರಿಗೆ ಅಮೃತವ ಉಣಿಸಿದವನು.

ಬುದ್ಧನಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧ ಈ ಕಲಾವಿದನ ಬಗೆ.  ಅವನುಸಿರುಸಿರಿಗೂ ಆಸೆಗಳು.  ಬರಿ ಆಸೆಗಳಲ್ಲ;  ದುರಾಸೆಗಳು.  ಅದು ಖ್ಯಾತಿಯದು, ಖ್ಯಾತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ದುಡ್ಡಿನದು, ದುಡ್ಡಿನೊಂದಿಗಿನ ತೆವಲಿನದು ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ನಂಬಿಗಸ್ತ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸಿದ್ದು, ಸಾವು ನೋವಿನ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದು, ಅದೇ ಅವನ ವಿಕಾರ ನೋಟಕ್ಕೂ, ವಿಕೃತ ನಗೆಗೂ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಅದರ ತಿಳಿವು ಇಲ್ಲ.  ಬದುಕಿಗೂ ನಟನೆಗೂ ಅಂತರ ಇದೆಯೆಂಬುದರ ವಾಸ್ತವದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೀರಿ ನಟಿಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ರೂಢಿಯಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.  ಹೀಗಾಗಿ ಅದ್ಭುತ ನಟನೆಯಿಂದಲೇ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಮೈತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯತನ ಪ್ರದಶಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನೋಡಿ ನಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಬುದ್ಧ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲೇ ನಗುತ್ತಾನೆ.
                                 *****

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ

ಹಾರ್ಸ್ ಪವರ್

-    ಕಂನಾಡಿಗಾ ನಾರಾಯಣ

ಫ್ಲೈ‌ಓವರ್ ಮೇಲಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರೇಸ್‌ಕೋರ್ಸಿನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳು ಓಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಕೂಡಲೇ ಬೈಕ್ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಡೇವಿಡ್‌ನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಗೆಳೆಯ ಚಂದ್ರಹಾಸನಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಡೇವಿಡ್ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಛೇರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಡೇವಿಡ್ ಅದೇ ಪ್ಲೈ‌ಓವರ್ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕುದುರೆಯ ಓಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ.


ಚಿತ್ರ: ಪ್ರಮೋದ್

    ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿರುವ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೊಡಗಿದ ಕುದುರೆಗಳ ಗುಂಪು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ದೂರದಲ್ಲಿ ನೊಣಗಳು ರೆಕ್ಕೆಮಡಚಿ ಕುಂತಂತಿದ್ದ ಜನಗಳು ಏಕದಂ ಹಾರಾಡುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಉಂಟಾದಂತೆ.. ಅದೆಷ್ಟೋ ಹಣ ಒಂದೇ ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರದೋ ಜೇಬಿನಿಂದ ಇನ್ಯಾರದೋ ಜೇಬಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದವರಂತೆ ಜನಗಳು ಕುಣಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು..

ಮತ್ತೆ ಆ ಕುದುರೆಗಳು ಓಡಿಬರುತ್ತವೇನೋ ಎಂದು ಚಂದ್ರಹಾಸ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೋ ಹುಸಿಯಾದಂತೆನಿಸಿತು.. ಅವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಡೇವಿಡ್‌ನಿಗೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಅದರ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದತ್ತ ಒಯ್ಯುವಂತೆ ಹೇಳಿದ. ಕುದುರೆ ಜೂಜಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಡೇವಿಡ್ 'ಅದೆಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ, ಬೇಡ ಚಂದ್ರು..' ಎಂದರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. 'ನೀನೊಳ್ಳೆ ಗಾಂಧಿ ಆಡ್ದಂಗೆ ಆಡ್ಬೇಡ.. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ತಕ್ಷಣ ನಾವೂ ಜೂಜಾಡಲೇಬೇಕು ಅಂತ ಏನಿಲ್ಲ.. ಜಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ.. ಕನಿಷ್ಟ ಎಂತೆಂತಹವರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಅಂತಲಾದರೂ ನೋಡಬಹುದು.. ಈ ಸಲದ್ದೇ ಕೊನೇ ರೇಸಂತೆ, ರೇಸ್‌ಕೋರ್ಸ್‌ನ್ನ ಮುಚ್ಚುತಾರೆ ಅಂತ ಪೇಪರ್ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ.. ಈಗ ಬಿಟ್ರೆ, ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗಿ ನೋಡಕ್ಕಾಗುತ್ತಾ..' ಎಂದು ಪುಸಲಾಯಿಸಿದ.

ಎಂಟ್ರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಗಳು ಆಗಲೇ -ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮಿಂದ ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತೆ- ಹೊರಗೆ ನುಗ್ಗಿಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒತ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಕೇಟು ಕೇಳಿದ. ಯಾರೋ ಅಡ್ಡಕಸುಬಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮುಖ ನೋಡಿ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ ಟಿಕೇಟ್‌ವಾಲಾ, 'ಶೋ ಮುಗಿದುಹೋಗಿದೆ.. ಹಾಗೇ ಹೋಗಿ ನೋಡ್ಕಂಡು ಬನ್ನಿ, ಪರವಾಗಿಲ್ಲ..' ಎಂದು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾದ. ಆದರೂ ರೈಲ್ವೆ ಫ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಯಾರು ಎಲ್ಲಿ ಟಿಕೇಟ್ ಕೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದಿಂದಲೇ ಒಳಗೆ ಹೋದರು. ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುರುಕಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಹಳೇರೈಲ್ವೆಸ್ಟೇಷನ್ನಿನಂತಹ ಆ ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹತ್ತಾರು ಟಿ.ವಿ.ಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಗೇಟ್ ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ -ತುಂಬಿದ ಡ್ಯಾಮಿನಿಂದ ನೀರು ಹೊರನುಗ್ಗುವಂತೆ ನುಗ್ಗಿ- ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗುರಿಮುಟ್ಟಿದುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ರಿಲೇ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು -ಘಟನೆ ಇದೀಗ ತಾನೇ ನಡೆದು ಅದರ ಬಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಆರಿಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡದವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎನ್ನುವಂತೆ..

ಒಳಗೆ ಹತ್ತಾರು ಕೌಂಟರುಗಳು.. ಅದರ ಒಳಗೆಲ್ಲಾ ಬಿಳೀ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಷಿಯರ್‌ಗಳು ದುಡ್ಡಿನ ಕಂತೆಕಂತೆಗಳನ್ನು ಬಂಡಲ್ಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾವಿರಾರು ಜನ ನುಗ್ಗಿದರೂ ತಮಗೆ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದೆನ್ನುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಥರಾ ಬೀಗ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಚಂದ್ರಹಾಸ, 'ನೋಡು, ಗಂಟೆಯ ಹಿಂದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಕೈಲಿದ್ದ ಆ ದುಡ್ಡನ್ನೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಗೆದ್ದ ಕುದುರೆಯ ಓನರ್ ಹೇಗೆ ಬಾಚಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ.. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂತಹ ಚಂಚಲೆ ಅಲ್ಲವಾ..' ಎಂದ. ಅದಕ್ಕೆ ಡೇವಿಡ್, 'ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಗೆದ್ದವರು ಸೋತವರಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದೋಚುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.. ಆದರೆ ಈಗ ಜನ ವಾಲೆಂಟಿಯರ್ ಆಗಿಯೇ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.. ಅಷ್ಟೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ..' ಅಂದ. 'ಕಾಕತಾಳೀಯ ಏನು ಗೊತ್ತಾ.. ಆಗ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು..' ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಕ್ಕ ಚಂದ್ರಹಾಸ.

ನಡೆಯುತ್ತ ಮಾತಿನ ಮಧ್ಯೆ ಡೇವಿಡ್, 'ಬರೀ ಗಂಡಸರೇ ಕಾಣಿಸ್ತಾರಲ್ಲ.. ಹೆಂಗಸರು ಬರೋದಿಲ್ವ?..' ಎಂದು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಾಯುವ ಮೊದಲೇ ಮಹಾರಾಣಿಯಂತಹ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.. ಹಳದಿ-ಬಿಳೀ ಮಿಶ್ರಿತ ತೊಗಲಿಗೆ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಕಲರ್ ಎನ್ನುವಂತೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚೂಡಿದಾರ.. ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪನೆರೆವ ಅಚ್ಚ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ.. ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ ಕೂದಲಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣ ತಂದಿದ್ದ ಮೇಂದಿ ಕೂದಲು.. ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಒಂದೊಂದೇ ಎಳೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅದನ್ನ ಕಿವಿಯ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೂಗುಹಾಕುತ್ತ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬರುವಂತಹ ನಯಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ ಅವಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವಳ ಸುತ್ತ ಹತ್ತಾರು ಜನ ಬಾಡಿಗಾರ್ಡುಗಳಂತೆ ಅರೆವೃತ್ತಾಕಾರ ರಚಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾ, ಈಗ ತಾನೇ ಮುಗಿದ ರೇಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.. ಚಂದ್ರಹಾಸ ಅವಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 'ಚಿತ್ರನಟ ಅಮೋಘವರ್ಷನ ಹೆಂಡತಿ ಆಕೆ.. ಆಕೆಯೂ ಮಾಜಿ ಹೀರೋಯಿನ್..' ಎಂದವನು, ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಬಳಸಿದ ಮಾಜಿ ಹೀರೋಯಿನ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಡೇವಿಡ್‌ನನ್ನು ನಗಿಸಿದ. ನೂರಾರು ಜನರು ಆಕೆಯನ್ನು ಇರಿದು ತಿನ್ನುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ, 'ನಿನಗೆ ವಾತ್ಸಾಯನ ಗೊತ್ತು ಅಲ್ಲವಾ.. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಹಸುವಿನಂತಹ, ಕುದುರೆಯಂತಹ, ಚಿಗರೆಯಂತಹ ಚಹರೆಗಳಿರುತ್ತಾವಂತೆ.. ಈಕೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡು ಕುದುರೆಯಂತಹದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ ಅಲ್ಲವಾ..' ಎಂದು ಆಕೆಯ ಚೂಡಿದಾರದ ಒಳಗೆ ನಿಲ್ಲಲಾರೆನೆನ್ನುವಂತೆ ಹೊರ ಪುಟಿಯುತ್ತಿರುವ ದುಂಡನೆಯ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ..

ಆಕೆ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನೆನ್ನುವಂತೆ ಅತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಇದೇ ಕೊನೇ ಡರ್ಬಿ ಎಂದು ತನ್ನ ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ -ಧರ್ಮರಾಯನಂತೆ- ಜೂಜು ಕಟ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಮಾಯಕನೊಬ್ಬ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಬಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಜಾಕಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಣ ಮತ್ತು ವರ್ಚಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳಂತೆ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವ ಕುದುರೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆಂದು ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಹಣ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೋ ಅದರ ಜಾಕಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಸೋಲುವಂತೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಎಗರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರಂತೆ.

ಆಕೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದಂತಹ ನೂರಾರು ಘನ ಶ್ರೀಮಂತರು ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹಾಕಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಸಾಕಿ, ಅದರ ಜಾಕಿ ಮತ್ತವನ ಕುಟುಂಬವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಲಹುತ್ತಿರುವವರಿರುವಾಗ, ಅವರ ನಡುವೆಯೇ ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಈರ್ಷ್ಯೆಗಳಿರುವಾಗ, ಅದು ಹೇಗೆ ಆಕೆಯೊಬ್ಬಳೇ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ? ಸುಮ್ಮನೇ ಸೋತು ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಷನಾಗಿ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತಮಾಷೆಯೆನ್ನುವಂತೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಲಘುವಾಗಿ ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾದ ಚಂದ್ರಹಾಸ.

'ಹಾಗೆಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಮೇಲೆ, ಸೋಲುತ್ತದೆಂದು ಜನ ಹಣ ಕಟ್ಟದೇ ಇರುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ನೀವು ಹಣ ಕಟ್ಟಬಹುದಾಗಿತ್ತಲ್ಲವಾ?' ಎಂಬ ತರ್ಕವನ್ನೆಸೆದ ಡೇವಿಡ್. ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಇಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಪುಸ್ತಕ ತೋರಿಸಿ, 'ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ಇದನ್ನು ಓದಿ ಓದಿ, ಅಳೆದು ಸುರಿದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ.. ಆದರೂ, ಇನ್ನೂ ಅದರ ಆಳ ಅಗಲ ಗೊತ್ತಾಗ್ತಾಯಿಲ್ಲ..' ಎಂದು, ಈಗ ತಾನೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಬಚ್ಚಾ ನೀನು ಎನ್ನುವಂತೆ ಕೊಂಕು ನೋಟ ಬೀರಿ ಆ ವಿದ್ಯೆಯ ಅಗಾಧತೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದ.

ಓಡಿ ದಣಿದ ಕುದುರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಲಾಯ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಜನರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಹರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ದೌಡಾಯಿಸತೊಡಗಿದರು. ಚಂದ್ರಹಾಸ ತನ್ನ ವಾಚಾಳಿತನದಿಂದಾಗಿ ಸೋತು, ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈಹೊತ್ತು ಕುಕ್ಕರಿಸಿ ಕುಂತವರನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸುತ್ತ, ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮುಂದಿನದು ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ. ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗಿನ ಆ ಹಿಮಪರ್ವತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳು ಓಡುತ್ತಿದ್ದರೆ.. ಜೂಜು ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಅವರ್ಣನೀಯ ಮಜಾ.. ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ತಾನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಆ ಕುದುರೆಯ ಓಟವನ್ನು ನೊಡಲೇಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಡೇವಿಡ್, 'ನಿನಗೆ ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲ.. ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು' ಎಂದು ಬೈದರೂ, 'ಈ ಜೀವನ ಒಂದು ಕ್ಷಣಿಕನಮ್ಮ.. ಒಂದು ನೀರಿನ ಗುಳ್ಳೆಗಿರುವಷ್ಟೇ ಟೈಮಿರುವುದು.. ಅದು ಒಡೆದುಹೋಗುವುದರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಲ್ಲದನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿಬಿಡಬೇಕು.. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಹೇಳು ಗೆಳೆಯಾ..' ಎಂದು ವೇದಾಂತ ಹೇಳಿದ.

ಗಾಡಿ ಹತ್ತುತ್ತ, 'ನಿನ್ನ ಗಾಡಿಯ ಹಾರ್ಸ್ ಪವರ್ ಎಷ್ಟು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾದ ಡೇವಿಡ್ 'ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ..' ಎಂದ. 'ನೀರು ಎತ್ತುವ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ನ ಕೆಪಾಸಿಟಿಯನ್ನು ಅದು ಎಷ್ಟು ಹಾರ್ಸ್ ಪವರ್ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಲ್ಲವಾ? ಅದೇ ರೀತಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಕಲ್ ಪವರ್‌ನ ಅಳೆಯೋದು ಹಾರ್ಸ್ ಪವರ್‌ನಿಂದ. ಒಂದು ಕುದುರೆಯ ಪವರ್ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಎಚ್.ಪಿ. ಅಂತ. ಹಾಗೆಯೇ ಐದು ಎಚ್.ಪಿ., ಹತ್ತು ಎಚ್.ಪಿ. ಅಂತ ಅಳೀತಾರೆ..' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾದರಲ್ಲೂ ಹಾರ್ಸ್‌ಪವರ್ ಇದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ. ಗಾಡಿ ಮೊದಲನೇ ಗೇರ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಏನನ್ನೋ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡವನಂತೆ ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ, ಇಳಿದು ಓಡಿಹೋಗಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡುತಂದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ದಿನ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ರೇಸ್‌ಗಳಿವೆ ಎಂಬ ವಿವರವಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ರೇಸ್‌ಪ್ರಿಯನೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ರೇಸ್ ಯಾವ ದಿನ ಇದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತೇ ಹುಡುಕಲಾರಂಭಿಸಿದ.

ಬೈಕು ತಗ್ಗುದಿಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಹತ್ತುವಾಗ ಕಾಲು ಅಗಲಿಸಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಂಡೆಯೂರಿ ಕೂರುವ ಬದಲು ಅದರ ವೈಬ್ರೇಷನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮರ್ಮಾಂಗಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಬೀಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲಿನಿಂದಲೇ ಜೀನನ್ನು ಒತ್ತುವಂತೆ ಒತ್ತುತ್ತಾ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕನಸುಕಂಡ. ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಗೂ ಹೀಗೆ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಅಗಸೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಶಿವಪ್ಪನಾಯಕನಂತೆ ಮೀಸೆ ತಿರುವುತ್ತಿದ್ದರೆ ಊರ ಗೌಡನೂ ನಾಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ-ಧರ್ಮರಾಯನ ಏಕಾಂತವನ್ನು ಕಂಡ ಅರ್ಜುನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಮದ ಸಂಕೇತವಾದ ಕುದುರೆಯನ್ನೇ ಏರಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಭಾರತವನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ ಎರಡು-ಮೂರು ಮದುವೆಯಾದದ್ದು ನೆನಪಾಯಿತು. ತಾನೇನಾದರೂ ಬೈಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಂತಹ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದರೆ ಅದರ ಬದಲು ಅದೇ ಬೆಲೆಗೆ ಕುದುರೆಯನ್ನೇ ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡ.

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಈ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಿಗ್ನಲ್‌ನ್ನು ದಾಟುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡವನು, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ತರಗತಿ ತೆರೆದರೆ ಒಳ್ಳೆ ದುಡ್ಡು ಮಾಡಬಹುದಲ್ಲವಾ ಎಂದುಕೊಂಡ.. ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಿ ಜೀವಿಸಬಹುದು.. ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವ ಊರಲ್ಲವೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಂದುಕೊಂಡ.. ಡೇವಿಡ್ ಮಾತ್ರ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣು ಕಟ್ಟಿದ ಜಟಕ ಗಾಡಿಯ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಏನೂ ಕಾಣಿಸದೆನ್ನುವಂತೆ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ.. ಚಂದ್ರಹಾಸ, ನಾಳೆ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಬೈಕುಗಳೆಲ್ಲ ನೆಲಕಚ್ಚಿ ಕುದುರೆಗಳೇ ರಸ್ತೆಗಿಳಿದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆನಿಸಿ ಒಳಗೊಳಗೇ ನಕ್ಕ.

ಸಂಜೆ ರೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಸುಮ್ಮನೇ ಕೂರದಾದ.. ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದಾದ.. ತಾನು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಏನೇನಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹೋಗಲು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ. ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಎಂ.ಜಿ.ರಸ್ತೆಗೆ, ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಲಾರಂಭಿಸಿದ.. ಅಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವ ತೆರೆದೆದೆಯ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದ.. ಪಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬೀರನ್ನು ಹೀರಬೇಕೆಂದ.. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ, ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಹೇಳಿ ಅವನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಿಬಿಟ್ಟ.

ಹತ್ತಿರದ ಖಾನಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಕಡೆಯ ರೊಟ್ಟಿ ಊಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮಲಗಿದವನಿಗೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲೇಯಿಲ್ಲ. ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರೋಣ ಎಂದು ಪೀಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ತಾನು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ರಜೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಬರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದ ಡೇವಿಡ್. ಹಾಗಾದರೆ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ, ತನಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಸಾಲ ಕೊಡೆಂದ. ಒಂದು ಲಕ್ಷ!? ತನ್ನ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ದುಡಿದರೂ ಅಷ್ಟನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಆಗದೆಂದ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾರ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ ಸಾಲ ಕೊಡಿಸೆಂದ. ಕಂತಿನ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಈ ಬೈಕು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಡ ಇಡಲೂ ತನ್ನ ಬಳಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದುಬಿಟ್ಟ..

ನಿರಾಶನಾದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಜೂಜಿನ ಕುದುರೆಯ ಮೋಜಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಚಡಪಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ..

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಡೇವಿಡ್ ತನ್ನ ಪಕ್ಕ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಇಲ್ಲದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬೆಳಗಿನ ವಾಕಿಂಗ್ ಹೋಗಿರಬಹುದೆಂದುಕೊಂಡ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬೈಕ್‌ನ ಕೀ ಹುಡುಕಿದ. ಕಾಣದಾದಾಗ ಆತಂಕದಿಂದ ಆಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಬೈಕನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಿದ. ಇಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲೋ ಹೋಗಿರಬಹುದೆಂದು ನಿರಾಳನಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ.. ಇವತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ನೋಡಿ ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಂಪ್ಲೆಂಟ್ ಕೊಡುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ.

    ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದ ಡೇವಿಡ್ ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಸವಾರಿಯೂ ರೂಮಿನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಕುದುರೆಯ ಜೀನನ್ನು ಜೀಕುತ್ತಾ ಬಂದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಹಳೇ ಕಾಲದ ರಾಜಕುಮಾರನೆಂದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಮೀಸೆ ಮೇಲೆ ಕೈಯ್ಯಾಡಿಸುತ್ತ, ತನ್ನ ಸರಿಸಮಾನ ಯಾರೂ ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಬೀಗಿದ. ಜೀವವಿರದ ನಿನ್ನ ಬೈಕಿಗಿಂತ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬಂತೆ, ನಿನ್ನ ಬೈಕಿಗೆ ಹಾಕುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಗಿಂತ ಇದಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಹುಲ್ಲು ಹಿಂಡಿಯ ಬೆಲೆಯೇ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬಂತೆ ಹುಬ್ಬು ಹಾರಿಸಿ 'ಹೆಂಗೆ?' ಎಂದಂದು ಹೆಗಲು ಕುಣಿಸಿದ. ಬಡಕಲು ದೇಹದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ ಸರ್ಕಲ್ಲಿನ ಜಟಕಗಾಡಿಯವನ ಬಳಿ ಬೈಕಿಗೆ ಸಾಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇವು ಹಾಕಿ ಕೊಬ್ಬಿಸಿ, ರೇಸಿಗೆ ಬಿಡುವುದಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಕನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿಯೂ, ಬೇಡವೆಂದರೆ ವರುಷದೊಳಗೆ ಬೈಕಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕಾರನ್ನೇ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಡಿಸುವುದಾಗಿ ಒಳ್ಳೆ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ರಾಜಕಾರಣಿಯಂತೆ ಕೇಳದೆಯೇ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿದ.

    'ನೀನು ಯಾಕೆ ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದೀಯಾ ಅಂತ ಗೊತ್ತು ಮಾರಾಯ... ನಾನು ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಣ ಕಳಕೊಂಡು ಬರ್‍ತೀನಿ ಅಂತ ಅಲ್ವಾ?... ನಾನು ಬೇರೆಯವರ ಥರಾ ಅಲ್ಲ... ನಾನೇ ಬೇರೆ, ನನ್ನ ಸ್ಟೈಲೇ ಬೇರೆ... ' ಅಂತಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸುಮ್ಮನಾದವನು, ಹೇಳದೇ ಕೇಳದೇ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೇಬಿಟ್ಟ. ಕಂಪ್ಲೆಂಟ್ ಕೊಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಡೇವಿಡ್‌ನಿಗೆ, ಅವನು ಬಂದುಹೋಗದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರೇ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅನ್ನಿಸಿ, ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚದೇ ಪರಿತಪಿಸಿದ.

ಕುದುರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಊರಿಗೆ ಹೋದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂಪೂ ಹಾಕಿ ಮಿರಮಿರನೇ ಮಿಂಚುವಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದ. ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಜುಟ್ಟು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅದರ ಬಾಲದ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಟ್ರಿಮ್ ಮಾಡಿದ. ಕೆಂಪುದೇಹದ ಅದರ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಪ್ಪುಕೂದಲನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಹೀರೋನ ಹಿಪ್ಪಿ ಕಟಿಂಗ್‌ನಂತೆ ಗಾಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಹಾರುವಂತೆ ರೂಪಿಸಿದ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವಾಗಿದ್ದ ಅದರ ಮೈತುಂಬಾ ಬಿಗಿದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಸ್ಫರಿಸುವಂತೆ ಬರೀ ಹಸೀಹುಲ್ಲು, ಶೇಂಗಾಹಿಂಡಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ತಿನ್ನಿಸಿ ಕೊಬ್ಬಿಸಿದ. ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಡಕಲು ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ರಾಜಠೀವಿಯ ಕುದುರೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ.

ಎಂಟು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಳುವ ಕುದುರೆಯನ್ನು ರೇಸ್‌ಕೋರ್ಸ್ ಬಳಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅದನ್ನು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತ್ತಾಗಿ ಕಂಡ ಸಾಹುಕಾರನೊಬ್ಬ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಕೊಡು ಎಂದರೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದುಬಿಟ್ಟ!

ಜಾಕಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಆ ಟ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಊರಾಚೆಯ ಬಯಲಿಗೆ ಡಬಲ್ ರೈಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕುದುರೆ ಓಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಟ್ಟುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲಿತುಕೊಂಡ. ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಕುದುರೆ ಓಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಜಟಕಾಗಾಡಿ ಓಡಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೊಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ.

ರಾಜಕಾರಿಣಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುದುರೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಜಾಕಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ. ಕುದುರೆಯೂ ನನ್ನದು, ಜಾಕಿಯೂ ನಾನೇ, ರೇಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮದು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ೫೦:೫೦ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಿಂದ ರೇಸಿನ ಒಳಸೇರಲು ಒಂದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಆ ಕೆಂಪುಕುದುರೆಗೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಹೆಸರು ಬೇಕೆಂದು ಅನ್ನಿಸಿ ಮೂಲ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ ಡೇವಿಡ್‌ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ.

ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರೇ ಇಲ್ಲದ ಅದು ಸೋತುಹೋಯಿತು. ಆದರೆ ಸೋತದ್ದು ಅದಲ್ಲ, ತಾನು ಎಂಬ ಛಲ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದ. ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ಈ ಬಾರಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದು ಜನ ಕೇಕೆ ಹೊಡೆದರು. ಯಾರೂ ಬಿಡ್ ಮಾಡದ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಲಾಭ ಗಳಿಸಿತು. ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಮುಂದಿನ ಸಲ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಿಡ್ ಕಟ್ಟಿದರು. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗೆದ್ದುಬಿಟ್ಟಿತು. ಕುದುರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಕಿ ಚಂದ್ರಹಾಸನೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಬಿಟ್ಟ. ಕೂಡಲೇ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ಶಿಪ್ ತೊರೆದುಕೊಂಡ ಚಂದ್ರಹಾಸ, ತನ್ನ ಕಂಪೆನಿಗೆ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ಬಣ್ಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ 'ರೆಡ್ ಹಾರ್ಸ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ದಮ್ಮು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಾಲ ನಿಗರಿಸಿ ಓಡುವ ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಯ ಲಾಂಛನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು, ಮತ್ತೊಂದು ಎನ್ನುವಂತೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ರೇಸಿಗೆ ಬಿಟ್ಟ. ಜಾಕಿಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನೇ ದಂಧೆಯಂತೆ ನಡೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದ..

ಈ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮಲಗುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿಲ್ಲದ ಆ ಕುದುರೆಯಂತೆಯೇ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತ, ಹತ್ತಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ರೇಸುಗಳಿಗೆಂದು ಹೋಗಿಬಂದ. ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ರೇಸು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಅವತ್ತಿನ ಕನಸು ಇವತ್ತು ಬಾಲಿಶವಾಗಿ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು.
ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಯಾಕೋ ಡೇವಿಡ್ ನೆನಪಾದ.
ತನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಏರಿ, ಡೇವಿಡ್ ಇದ್ದ ಕೊಂಪೆಯತ್ತ ಹೋಗುವಂತೆ ಡ್ರೈವರ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದ. ಒಬ್ಬ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಬಾ ಎಂದು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಜತೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡ. ಯಾಕೋ ತನ್ನ ರೋಲ್ಸ್‌ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಂತಹ ಕೆಂಪು ಕಾರೂ ಅವತ್ತು ಕುದುರೆಯಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್‌ನ ರೂಮಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಕೊಟ್ಟಂತಹ ಖುಷಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.
ಚಂದ್ರಹಾಸ ತನ್ನ ಎಂದಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಕರೆದರೂ ಡೇವಿಡ್ ಗುರುತಿಸದಾದ. ಯಾವುದೋ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಾರವಾಡಿಯಂತಹ ಬಿಳಿಯ ಶೇರ್ವಾನಿ..., ಮಾಜಿ ಚಿತ್ರನಟಿಯಂತೆ ಮೈಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಗುಜರಾತಿ ಹೆಂಡತಿ..., ದೊಡ್ಡ ಕಾರಿನ ಡೋರಿನ ಪಕ್ಕ ಏರ್‌ಇಂಡಿಯಾದ ಲೋಗೋ ನಮ್ರಸೇವಕನ ಥರಾ ಒಡೆಯನ ಆಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಬೆನ್ನುಬಾಗಿಸಿ ಕಾದು ನಿಂತಿರುವ ಡ್ರೈವರ್... 
'ಏ.. ನಾನೋ.., ಚಂದ್ರಹಾಸ..' ಎಂದಾಗ ಡೇವಿಡ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿಗಳನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವತ್ತು ಕುದುರೆಯ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಗಂಟುಬಿದ್ದು ಬೈಕನ್ನ ಕದ್ದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಗೆಳೆಯ ಇವನೇನಾ ಅನ್ನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಅಪಾರ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳೇ ನೈಟಿ ಹೊತ್ತ ಹೆಂಡತಿ, ಗೊಣ್ಣೆ ಸುರಿಸುವ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂತಹ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು... ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಬಾತ್‌ರೂಮಿನಷ್ಟಗಲದ ಆ ಮನೆಯ ಕಮಟು ವಾಸನೆಗೆ ಮೂಗು ಮುರಿದಳು. ಮನುಷ್ಯರು ಇಂತಹ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂದು ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು. ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಗಂಡನ ವರ್ತನೆ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿತು. ಆತ ಡೇವಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮೈಮರೆತು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಬೋರು ಹೊಡೆದ ಆಕೆ ಹೋಗಿ ಕಾರಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ.ಡಿ. ನೋಡಿಕೊಂಡು ಕುಂತಳು.
ಈವರೆಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಬೈಕ್ ಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ಡೇವಿಡ್‌ನ ಅವಸ್ಥೆಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದ ಚಂದ್ರಹಾಸ. ತನ್ನ ಬಳಿಯಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರು ಹಾಗೂ ಡ್ರೈವರ್‌ನನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ಆತ ಒಪ್ಪಲೇಯಿಲ್ಲ. ತಾನು, ತನ್ನ ಮನೆ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅದೆಲ್ಲ ಮುರುಕಲು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ಬೇಡವೆಂದ. ಹಳೇ ಕಾರೆಂದು ಬೇಡವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದುಕೊಂಡು ಹೊಸ ಕಾರನ್ನೇ ಕೊಡಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬಾ ಎಂದು ಬಲವಂತ ಮಾಡಿ ಎಳಕೊಂಡು ಹೋದ. ಆದರೆ ಡೇವಿಡ್ ತನ್ನ ಹಳೇ ಸುಝುಕಿಯಂತದೇ ಹೊಸ ಬೈಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಿಸಿಕೊಂಡ.
?
ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಕುದುರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನೈದು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವಂತೆ ಅನೇಕ ಕಡೆ ತನ್ನ ಪಡೆಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡ. ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ, ಅದೂ ಇದೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಂತ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆತ್ಮೀಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡ. 
ಒಂದು ಸಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ರೇಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ಓಡಿದ ಎಂಟೂ ಕುದುರೆಗಳೂ ಇವನವೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಇದುವರೆಗೂ ಈತನ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಅಸಹನೆಯಿಂದಲೇ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ಇತರೆ ಮಾಲೀಕರೆಲ್ಲ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್‌ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಂತೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದರು. ಬೇನಾಮಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಂದ್ರಹಾಸ, ತನ್ನವೇ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪಚಾರ ಎಸಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಅದೇ ವೇಳೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭವನ್ನೂ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಕ್ಲಬ್ ಮುಂದೆ ದೂರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಚಂದ್ರಹಾಸ ಇದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯರಂತೆ ಫೋಸು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲ, ಅವನಿಲ್ಲದ ಮೀಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ವೈರತ್ವವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಲೀಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದರು.
ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಕಾಣದ ಕೈ ಚಂದ್ರಹಾಸನದೇ ಎಂದು ಕ್ರೀಡಾಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧವೇ ಕತ್ತಿ ಮಸೆಯುತ್ತ, ತಮ್ಮನ್ನೇ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಸಲತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅವನನ್ನು ಸುಮ್ಮನೇ ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು. ಎಂದೂ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನೇ ಆಡಿರದ ಕ್ರೀಡಾಮಂತ್ರಿಯಾದರೋ, ತನ್ನೆಲ್ಲ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರಹಾಸನೇ ಕಾರಣವೆಂಬಂತೆ, ಇದೇ ನೆಪ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಅವನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ರೇಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿಬಿಟ್ಟ.
ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಸಲತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೇನೂ ಅರಿಯದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಮಂಕಾಗಿ ಕುಂತ. ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸಿದ. ಕಾಣದ ದೇವರುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಕಾಯಿ ಒಡೆಸಿದ. ಕಂಡ ಕಂಡ ಜೋತಿಷಿಗಳ ಕಾಲಿಗೆಲ್ಲ ಬಿದ್ದು, ಏಕೆ ಹೀಗಾಯಿತೆಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದ. ಗುರು ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಶನಿ ಮತ್ತು ರಾಹುಗಳು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗಿದೆಯೆಂದು ಏನೋ ಒಂದು ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿದ ಅವರು ಏನೆಲ್ಲ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿವರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಸುಲಿದು ತಾವು ಮಾತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು.
ನೀಡಿರುವ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಯಾರಿಂದಲೋ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿಸಿದ. ತಾವು ತಿಳಿದಂತೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದದ್ದರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇನೂ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಹೇಳಿದ ದಿನಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಆತನ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಲೆದು, ನಿರ್ಬಂಧ ತೆರವಿಗೆ ಅಂತ ಆತ ಕೇಳಿದಂತೆ ಕೋಟಿಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಮರುಳುಮಾಡಿ ಡೀಲ್ ಮಾಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರತಲಾಮಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇನ್ನೇನು ಕಡತಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮರುಕಳಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಉರುಳಿಬಿತ್ತು!
ಚಂದ್ರಹಾಸ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಹೋದ. ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದು, ಮುಂದಿನ ಆ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾರೋ ನೋಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದವರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಏಳಂಕಿಯ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಟ್ಟು... ಅಯ್ಯಯ್ಯಪ್ಪ... ಯಾಕೋ ತನ್ನ ಗ್ರಹಚಾರವೇ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾದ.
ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ದಂಧೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಎಷ್ಟೇ ಯೊಚಿಸಿದರೂ ತನಗೆ ತಿಳಿದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವೂ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಲಾಭ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಅರಿವೂ ಅವನಿಗಿತ್ತು. ತನಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದವರ ಎದುರು ಮೀಸೆ ಮಣ್ಣಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಹಠ ಬೇರೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆಯೋ ಅಲ್ಲೇ ಹುಡುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹೇಳುವವರ ಉಪದೇಶ ಬೇರೆ. ಈವತ್ತು ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಾಳೆ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ಕುದುರೆಯ ಖರ್ಚೂ, ಜಾಕಿಗಳ ಖರ್ಚೂ ಸರಿದೂಗಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋದ. ಕಾದೂ ಕಾದು ತಿಂಗಳು, ವರುಷಗಳು ಉರುಳಿಹೋದವೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ಕುಂತು ಉಂಡರೆ ಕುಡಿಕೆ ಹೊನ್ನೂ ಸಾಲದು ಎಂಬಂತೆ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಜಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದೂ ಮೈಮೇಲೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಂದೊಂದೇ ಮಾರಲಾರಂಭಿಸಿದ. ತನ್ನ ಮೂಲದ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಲಕ್ಕಿ ಕುದುರೆಯೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಳಿದವನ್ನೆಲ್ಲ ಕ್ರಮೇಣ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮಾರಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೂ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಕೊಡಲಾಗದೇ ಕ್ರಮೇಣ ಜಟಕಾಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೇ ಬಂದಿಳಿಯಿತು. ಸಂಬಳ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಅದರ ಜಾಕಿಯೂ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟ. ಸರಿಯಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಲಾಯದವರೂ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು. ಟರ್ನ್‌ಓವರ್ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೇ ದುಡ್ಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ತಾನೂ, ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ದುಡ್ಡಿರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬರದ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕೈ ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಒಂದು ಕನ್ಸಲ್ಟೇಷನ್ ಆಫೀಸ್ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನ ದುಡ್ಡಿಗೆ ಮಾರಬಹುದಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸ್ವಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಫೇಲಾದ ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವರೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೂ ಬಂತು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದ, ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಮಸಲತ್ತು ಮಾಡಿದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಕೊಂದುಬಿಡಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿತು. ಅದರಿಂದೇನು ಪ್ರಯೋಜನ -ತಾನು ಜೈಲು ಸೇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯಷ್ಟೇ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾದ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಉದ್ಯಮವೇ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾದ್ದರಿಂದ ವಿಕೃತ ಖುಷಿ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಯಾರಿಗೂ ಮೋಸ ಮಾಡದ ತನಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ಯಾರನ್ನೂ ದೇವರು ಶಿಕ್ಷಿಸದೇಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ.
ಉಳಿದಿದ್ದ ಆ ಒಂದು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಯಾಕೋ ಸಾಯಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಬಾರದೇ ಜಟಕಾಗಾಡಿಯ ಸಾಬಿಗೇ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಬಿಡೋಣವೆಂದುಕೊಂಡು ಹುಡುಕುತ್ತ ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದ ಚಂದ್ರಹಾಸ. ಬದಲಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಯಾವುದೇ ಗಾಡಿಗಳಿಗೂ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲವೂ ತೆರವುಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೇ ಸೀದಾ ಮನೆಗೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ. ಅದರ ಲದ್ದಿ ವಾಸನೆಗೆ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ರಚ್ಚೆ ಹಿಡಿದಳು. ಇವನೂ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ಬಿಡುತ್ತೇನೆಯೇ ಹೊರತು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಬಿಟ್ಟ. ಮುನಿಸಿಕೊಂಡ ಆಕೆ ಗಂಟುಮೂಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೇಳದೇ ಕೇಳದೇ ತವರುಮನೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದಳು.
?
ತಿಂಗಳು ನೋಡಿದ. ವರ್ಷ ನೋಡಿದ.. ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು... ಕಾರುಲೋನಿನ ಕಂತು ಕಟ್ಟುವುದಾಗಲಿಲ್ಲ.. ಮನೆಸಾಲವೂ ಉಳಿಯುತ್ತಲೇ ಬಂತು... ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಯಾವಾಗ ಲೋನು ಕಟ್ಟಲಾಗಲಿಲ್ಲವೋ ಆಗ ಒಂದು ಎರಡು ನೋಟೀಸು ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು, 'ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ, ಆದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು.. ಕಾನೂನನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಲ್ಲ...' ಎಂಬ ಸೋಗಲಾಡಿ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತ, ಕಾರನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಲು ತನ್ನ ರೌಡಿಪಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು; ಮನೆಯನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಲು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಹಾಕಿತು. ಚಂದ್ರಹಾಸನಿಗೆ ತನ್ನ ಮುಂದೆಲ್ಲ ಶೂನ್ಯ ಕವಿದ ಅನುಭವ...
ಯಾಕೋ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡುಬಿಡಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಇಂತಿಂಥವರಿಗೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಣಕೊಟ್ಟರೂ ತನ್ನ ಕೆಲಸವಾಗದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆದ. ತಾನೇ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟರೇನು, ಬಿಟ್ಟರೇನು... ನನ್ನನ್ನು ನಾನೇ ಕೊಂದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದೇ ಅವರು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಶಿಕ್ಷೆ. ಅದು ಬೇರೆಯವರು ಕೊಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆಯಲ್ಲವೇ? ಬಡವನಾಗಿದ್ದ ನಾನು ಏಕದಂ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಲಿಲ್ಲವೇ... ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿದ್ದವನು ಏಕದಂ ಬಡವನಾದರೆ ಏನು ತಪ್ಪು?
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಹಣವನ್ನೇ ಯಾಕೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮಾನದಂಡ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಣವನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ದುಡಿಯಬಹುದು, ಕಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಣದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯ ಅಲ್ಲವಾ? ಬೇರೆಯವರಿರಲಿ, ದೇಹ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಹೆಂಡತಿಯೇ ನನ್ನ ನಷ್ಟವನ್ನು -ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿರಲಿ- ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಅನಿಸಿತು. ಆಕೆಯ ಡೈವರ್ಸ್ ಪೇಪರ್ ಇದ್ದ ಲಾಯರ್ ನೋಟೀಸು ಎದುರು ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಂತು ಕೊಂಕಿಸಿ ನಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಈತನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನೇ ವಿಚ್ಚೇದನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಳು.
ಸುಖವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಂಡತಿ ಸಹಿತ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು? ಆಗ ಕನಿಷ್ಟ ತನ್ನ ದುಃಖಗಳನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆನಪಾದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಡೇವಿಡ್.
ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಯಾರಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೋ ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ಕಾರಿನ ಎಲ್ಲ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗ್ಲಾಸುಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರಹಾಸ, ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಡೇವಿಡ್‌ನ ಮನೆ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ. ಮಾಸಿದ ಬಟ್ಟೆ, ಕೆದರಿದ ತಲೆ.. ಚಂದ್ರಹಾಸ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗುರುತಿಸದಾದ. ಹಿಂದಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ 'ಏ.. ನಾನೋ.., ಚಂದ್ರಹಾಸ..' ಎಂದಾಗ ಡೇವಿಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿಗಳನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸರು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕಳ್ಳನಂತೆ, ಯಾರಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೋ ಎಂಬಂತೆ ಸರಸರನೇ ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಂಡ.
ಚಂದ್ರಹಾಸ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತ, ತಾನು ಏರಿದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಇಳಿದ ಆಳದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ, ತಾನು ಎಲ್ಲಿ ಎಡವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಾನೇ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತ ಹೋದ.. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ...
ಡೇವಿಡ್ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರುಗಿದ. ಆದರೂ ಅವನಾಳದ ಮನಸ್ಸನ್ನ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. 'ಅವತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನೋಡಲೆಂದು ಇದೇ ರೂಮಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ನೀನು ಏನನ್ನೂ ತಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತೂ ಏನನ್ನೂ ತಂದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನಾಯಿತು. ಮಧ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ನೀನು ಹೆಂಡತಿ ಜೊತೆ ದೊಡ್ಡಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದದ್ದು ಇವತ್ತಿಗೂ ನನಗೆ ಕನಸಿನಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ... ಜೀವನವೆಂಬ ಹಾವು-ಏಣಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯಲು ಕಾರಣವಿದೆಯೆಂದಾದರೆ, ಮೇಲಕ್ಕೇರಲೂ ಕಾರಣವಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ...
'ಆ ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡು. ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನಂತೆ ಪುಟಿದೆದ್ದು ಬಾ... ಬದುಕಲು ಅದೊಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಆಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ನೂರೆಂಟು ದಾರಿಗಳಿವೆಯಲ್ಲ... ಆದರೂ ನನ್ನಿಂದ ನಿನಗೇನು ಸಹಾಯ ಆದೀತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆಗುವುದಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋ, ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಶುರುಮಾಡು..' ಎಂದು ತನಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನ್ನುವಂತೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮಾತನಾಡಿ ಆತನೇ ಕೊಡಿಸಿದ್ದ ಬೈಕಿನ ಕೀಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟ!
ಚಾಚಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಕೈ ಅದ್ಯಾಕೋ ಅವನಿಗರಿವಿಲ್ಲದೇ ನಡುಗಲಾರಂಭಿಸಿತು...                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      
                            ***

ಜೀ.... ಗಾಂಧೀ

-  ಕಂನಾಡಿಗಾ ನಾರಾಯಣ


ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ ಹೆಗಲಿನಿಂದ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪಿನ ಚೀಲವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ತಿರುಗುವ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಬಿಳಿಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸೇವಕ ಬಂದು ಒಂದು ಕವರನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸಹಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ. ಪ್ರತಿದಿನ ಹೀಗೆ ಲೆಟರ್‌ಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸಹಜವಾಗಿ ಕವರಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಇದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಒಡೆದು ಓದಿದ.

ಇದೀಗ ತಾನೇ ಎ.ಸಿ.ಯಿದ್ದ ಹೋಂಡ ಸಿವಿಕ್ ಕಾರಿನಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಮೈ ಬೆವರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದೇಕೋ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕತ್ತಲಾವರಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಮುಂದಿನದೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿರ್ವಾತದಂತೆ, ಖಾಲಿ ಖಾಲಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇಂಥದೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದನಾದರೂ ಅದು ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ತನ್ನ ಬುಡಕ್ಕೇ ಬಂದು ಕೂರುತ್ತದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

'ಅಮೆರಿಕಾದ ರಿಸೆಷನ್‌ಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಂಪೆನಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ.. ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕಾನಮಿ ತುಂಬಾ ಸ್ಟೇಬಲ್ಲಾಗಿದೆ..' ಎಂದು ನೆನ್ನೆ ತಾನೆ ಲಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹರಟುತ್ತಿದ್ದ. ಮೊನ್ನೆ ತಾನೆ ಐವತ್ತು ಜನರನ್ನು ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ಮಾಡಿ ಹತ್ತು ಜನರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕಮಿಟಿಗೆ ಆತನೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಅವರೆಲ್ಲ ತಮಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಇವನನ್ನು ಎಷ್ಟೊಂದು ಇಂಪ್ರೆಸ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿಯ ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಂತಿಮ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದು, ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಿಚಯದವರಿಂದ ಹಾಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಫೋನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಯಾರು ಯಾರು ಹಾಗೆ ಫೋನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೋ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ, ಅವರು ಈ ಕಂಪೆನಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯೋಗ್ಯರೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರಿಗೇ ಅನ್ನಿಸಿಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಈಗ...

ಹಾಳೆ ತಿರುಗಿಸಿದ. ಒಂದು ಚೆಕ್. ತನ್ನ ಇಷ್ಟು ದಿನದ ಸಂಬಳವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಫೈನಲ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನದ ಸಂಬಳ ೭೦೦೦೦/-ರೂಪಾಯಿ. ಅಂದರೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷ. ನಿನ್ನೆತಾನೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹತ್ತು ಜನರ ಒಟ್ಟು ಸಂಬಳ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮೀರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ತನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದರಿಂದ ಹತ್ತುಜನಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟು, ಇನ್ನೂ ಐದು ಜನರ ಸಂಬಳ ಉಳಿತಾಯವಾದಂತಾಯಿತು.

ಎಂ.ಡಿ. ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಕವರನ್ನು ಎಸೆದು ನೀನೇನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದು, ನಿನ್ನಂತಹ ತಗಡು ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನನಗೇ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾನೇ ರಾಜೀನಾಮೆ ಬಿಸಾಕಿದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ವಿಚಾರ ಮಾಡಿದ. ಆದರೂ ಏಳು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಬರಿಗೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿ, ಕೋಟಿ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟು, ಮಿಲಯನ್ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪಾದಿಸಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಹಾಗೆ ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಬಯ್ದರೆ ತಾನು ಕೃತಘ್ನ ಅನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆನೇ ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಕಾರು-ಮನೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಾಕಿಯಿದೆಯೋ ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ರಿಂಗಿಸಿದ. ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾಲ ತೀರಿದೆಯೆಂಬ ಉತ್ತರದಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಧಪಾಲು ಕಂತು ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಆ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಯ ಸುಪಾರಿ ಪಡೆದಿರುವ ರೌಡಿಗಳಂತಹವರು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾರರೇ ಎಂದೂ ಚಿಂತಿತನಾದ.

ಇದುವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಬಾಸ್ ಆಗಿದ್ದವನು ರಿಸೆಷನ್‌ಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೆಲ್ಲ ತಮಗೆ ಏನೇನೂ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತ, ಒಂದು ವಾರೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಇವನ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ಇವನ ಎಲ್ಲ ತಲ್ಲಣ-ತಳಮಳಗಳನ್ನ ಖುಷಿಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಾವು ತಲ್ಲೀನರಾದಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೋ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೋ ತಮಗೂ ಟರ್ಮಿನೇಷನ್ ಲೆಟರ್ ಬಂದುಬಿಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನೇ ಮರೆತು, 'ನಮ್ಮ ಮೇಲೇ ಬಾಸಿಜಂ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಬಡ್ಡೀಮಗ, ಈಗ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಮಾಡ್ತಾನೋ ಮಾಡಲಿ, ನೋಡೋಣ..' ಎಂದು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವನತ್ತ ಒಂದು ಕೊಂಕುನೋಟ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.


ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿಗೆ ಯಾಕೋ ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೇನೋ ಅನ್ನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಹಾಗೇ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದ. ಯಾರೂ ತನ್ನತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ತನ್ನತ್ತಲೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಿಸಿ, ಮುಳ್ಳಿನ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂತಂತಹ ಅನುಭವವಾಗಿ, ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ಎದ್ದು ಓಡಿಹೋಗಿಬಿಡಬೇಕು ಎನ್ನಿಸಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ ಎಂ.ಡಿ.ಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತಾಡಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಅನ್ನಿಸಿ ಆ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋದ. ಆತ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ತನಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿದೆ, ನೀನು ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ ಒಂದೇ‌ಒಂದು ತಿಳಿನಗೆ ಬೀರಿದ. ಗಾಂಧಿಗೆ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಿ ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಎದ್ದುಬಂದ.
***

ಸೂಟ್‌ಕೇಸಿನಂತ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಚೀಲವನ್ನು ಟೀಪಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದು ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಸಿದು ಕುಂತ. ಎದುರಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೇತುಹಾಕಿದ್ದ ಬೊಚ್ಚುಬಾಯಲ್ಲಿ ನಗುವ ಗಾಂಧಿಯ ಚಿತ್ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಎಂ.ಡಿ.ಯಂತೆ ಗಾಂಧಿಯೂ ತನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ತಿರಸ್ಕಾರದ ನಗೆ ನಕ್ಕಂತೆ ಭಾಸವಾಗಿ ಅವಮಾನವೆನಿಸಿತು.

ಈ ಗಾಂಧಿಯಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೇ ತಾನು ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅವಮಾನ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗಿದ್ದು ಎಂದು ಆ ಫೋಟೋವನ್ನೇ ಹೊಡೆದುಹಾಕಿಬಿಡುವಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟುಬಂತು. ತಾನು ಪ್ರೈಮರಿಯಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಿ.ಇ. ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ, ಅಂತ ಗಾಂಧಿ.. ಇಂತ ಗಾಂಧಿ.. ಎಂದು ಗೆಳೆಯರು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಸಲ, ಈ ಹೆಸರು ತನಗೆ ಹೇಗೆ ಅಂಟುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉಮೇದು ಬಂದಿತ್ತು. ಕೊರಳಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು ಕೇಳೋಣವೆಂದರೆ ಅಪ್ಪ ಸತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷವಾಯಿತಂತೆ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಏಳನೇ ಮಗನಾಗಿ ಗಾಂಧಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇವತ್ತು ಹೆಸರಿಡೋಣ, ನಾಳೆ ಹೆಸರಿಡೋಣ ಎಂದು ಹಂಗೇ ದಿನಗಳು ಜಾರಿಹೋಗಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪಚ್ಚಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿತ್ತಂತೆ.

ಮನೆಮನೆಗೆ ಬಂದು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ, ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಈತನನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮೇಸ್ಟರು ಆರು ವರ್ಷ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಲಗೈಯ್ಯಿಂದ ಎಡಕಿವಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿ, ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಸರೇನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗಲೇ, ತನಗೆ ಹೆಸರೇ ಇಟ್ಟಿರದಿದ್ದುದರ ಅರಿವಾಗಿದ್ದಂತೆ. ಡೇಟ್ ಆಫ್ ಬರ್ತ್ ಕಾಲಂ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಹೆಸರೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂದ ಮೇಲೆ ಡೇಟ್ ಇನ್ನೇನು ಗೊತ್ತಿರುತ್ತೆ ಅಂತ ಪಕ್ಕದವನೊಂದಿಗೆ ಮೇಸ್ಟರು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 'ನನಗೆ ಗೊತ್ತು..' ಅಂತ, ಆತನ ಅಣ್ಣ ಓಡಿಹೋಗಿ ತನ್ನ ಎಕ್ಸೈಜ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ದಿನಾಂಕ ಬರೆದು ಇಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟನಂತೆ. ಈತನ ಬರ್ತ್‌ಡೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಎರಡು ಎಂದಿರುವುದನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದ ಹಳೇಕಾಲದ ಆ ಮೇಸ್ಟರು, 'ಈ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾರ್‍ಯಾರು ಏನೇನು ಆಗ್ತಾರೋ ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು..' ಎಂದು ಗೊಣಗಿಕೊಂಡು, ಈ ಹುಡುಗನೂ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಿಬಿಡಲಿ ಎನ್ನುವಂತೆ 'ಗಾಂಧಿ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ಕಾಲೇಜು ಓದುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಹಳ ಮುಜುಗರವಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡೋಣವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ನೋಟರಿ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನಂತೆ. 'ಗಾಂಧಿ ಎಂದಿರುವ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅರುಣ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಬಾಂಡ್‌ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಫಿಡೆವಿಟ್ ಬರೆದುಕೊಂಡು ನೋಟರಿಯ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಅವರು ಇವನ ಮುಖವನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ಆ ಹೆಸರಿಗಿರುವ ಗೌರವಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ ಉಪದೇಶಿಸಿ, 'ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ' ಎಂದು ಬೇಕಾದರೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೋ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರಂತೆ. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಈ ಗಾಂಧಿ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ ಆದದ್ದಂತೆ.
ನೆಲದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲೇ ವಾಹನವಿಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆದ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೊಂದು ದಿನ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾರಬಹುದೆಂಬುದರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಓದುವಾಗಲೇ ಜ್ಞಾನದ ಬಲದಿಂದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕಂಪೆಯೊಂದು ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಕಾರಿದೆಯಾ? ಬೈಕಿದೆಯಾ? ಎಂದು ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಎಷ್ಟೇ ಅವಮಾನ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಎಷ್ಟೊಂದು ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಗಾಂಧಿಯ ವಂಶದ ಕುಡಿಯೇ ಇರಬಹುದೆಂದುಕೊಂಡು ಅನೇಕರು ಅಭಿಮಾನ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯವರಿರಬೇಕು ಎಂದು ಗೌರವ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಲಸಗಳು ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಗಾಂಧಿಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಾಗೆಯೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿನೋಡಿದ.. ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ನೋಡಿದ.. ಫೋಟೋದ ಆ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇತ್ತು, ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು, ಶಾಂತಿ ಇತ್ತು.. ಬುದ್ಧನ ಮಂದಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಬಾಹುಬಲಿಯ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆಯಲ್ಲಿ, ಬಸವಣ್ಣನ ಅಂತರ್ಮುಖತೆಯಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಇರಬಹುದೋ ಅಂಥದೆಲ್ಲಾ ಗಾಂಧಿಯ ಆ ನಗುವಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು....

ಯಾಕೋ ಗಾಂಧಿ ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಕಂಡ. ಯಾವತ್ತೂ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಲಾರಂಭಿಸಿದ. ನೋಡಿದಷ್ಟೂ ಇನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುವಂತೆ, ಆತನ ನಗುವಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಇರಬಹುದೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು.. ಗಾಂಧಿಯ ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದ.. ತಾನು ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಂತೂ ಆ ಗಾಂಧಿ ಯಾಕೋ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮೀಯವೆನ್ನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ..

***

ಹೊರಗೆಬಂದರೆ ಅವಮಾನವೆಂದು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂತ ಗಾಂಧಿ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶೋಧಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ರೆಜ್ಯೂಮ್ ಜತೆ ಅರ್ಜಿಹಾಕಿದ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಡಕಾಡಿದ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಸಿಗದೇ ಪರದಾಡಿದ. ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಪರಿಚಯವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದು ಕೆಲಸ ಹುಡುಕೋಣವೆಂದರೆ, ಹಿಂದೆ ತಾನಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಯ ಓನರ್ ತಾನೇ ಎನ್ನುವಂತೆ ಆ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡಿದ್ದ. ಈಗ ಕೆಲಸ ಕೇಳಲು ಹೋದರೆ ಬಿಡುತ್ತಾರಾ.. ಅವಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದುಕೊಂಡರೂ, ನಾಳೆ ಆ ಕಂಪೆನಿಯೂ ಮುಚ್ಚಲಾರದೆಂಬ ಖಾತ್ರಿಯೇನು?

ಈ ತಿಂಗಳು ಮನೆಯ ಕಂತನ್ನು ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೆಂಡತಿ ನೆನಪು ಮಾಡಿದಳು. ಬಂದ ಸಂಬಳದ ಕೊನೆಯ ಕಂತನ್ನು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟರೆ ಮುಂದೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೇನು ತಿನ್ನುವುದು? ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಕುವುದು? ಹೋದವರ್ಷ ತಾನೇ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ವಿದೇಶೀ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ, ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಸಂಬಳ ಎಂದು ಅಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣಿನವರ ಮುಂದೆ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇಷ್ಟುದಪ್ಪ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡಲೇಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಹುಡುಗಿಯ ತಂದೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು, ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದಷ್ಟು ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಸ್ವತಃ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಅವ್ವ ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾಗಿ ಸಣ್ಣವಳೆನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಬರೀ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಷ್ಟೇ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೊಡುತ್ತಾರಾ.. ಎಂದು ಮಗನ ಮುಂದೆ ಆತಂಕ ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.
ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಫೋನು ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕಾರಿನ ಕಂತು ಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದ. ಇವನು ತಡವರಿಸುತ್ತ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆಂದ. ಆದರೆ ಆತ, 'ನಿಮ್ಮನ್ನ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರಂತೆ, ಹೌದಾ ಸಾರ್..?' ಎಂದು ಕೊಂಕು ಬೇರೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಇವೆಲ್ಲ ಇವನಿಗೇಕೆ ಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿ, ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ನಾಲ್ಕು ತದುಕಿಬಿಡಬೇಕೆನಿಸಿತು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂತುಕುಂತು ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ಮಂಕು ಹಿಡಿದಂತಾಯಿತು. ಒಂದು ದಿನಪೂರ್ತಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗದೇ ಮನೆಯೊಳಗೇ ಇದ್ದರೆ ತನಗೇ ಹೀಗಾಗುತ್ತಲ್ಲ, ಇನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಜೈಲಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗನ್ನಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಎಂದು, ತನ್ನನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಾಧಾನಪಟ್ಟುಕೊಂಡ. ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕದಂತಿರಲಿ ಎಂದು ತಲೆಗೆ ಟೋಪಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಹೊರಟ. ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಂತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನ ಇವನನ್ನು ಕೇರೇ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆಂದರೆ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕನಿಷ್ಟ ಸೌಜನ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯಾದರೂ ತನ್ನ ಕಡೆ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಯೂ ನೋಡದೇ, ತಮಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಆದರೂ ಒಂದು ಥರಾ ನೆಮ್ಮದಿ, ಸಮಾಧಾನ ಎನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸತತವಾಗಿ ಯಾರೂ ತನ್ನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸದಾದಾಗ ಕೋಟಿ ಜನರಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಒಂಟಿ ಎನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಟೋಪಿ, ಕನ್ನಡಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಬಾರದೇ ಎಂದು ಹಪಹಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ.

ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟಿನ ಹದಿನಾರನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕುಕ್ಕರಿಸಿ ಕುಂತ. ಫ್ಯಾನು ಹಾಕುವಂತೆ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಬೆಸ್ಕಾಂನವರು ಕರೆಂಟ್‌ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದು ಫ್ಯೂಜ್ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡುಹೋಗಿರುವುದಾಗಿ ಹೆಂಡತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, 'ಈ ನನ್ಮಕ್ಕಳದು ಬಹಳ ರೂಲ್ಸು. ಬಂದು ಕಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪುರುಸೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ, ಕಟ್ಟುಸ್ತೀನಿ ಅಂತ ಹೇಳಕ್ಕಾಗಲಿಲ್ಲವಾ..' ಎಂದು ಹೆಂಡತಿಗೆ ರೇಗಿದ. ಆದರೆ ಆಕೆ 'ನಿಮಗೇ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟೋಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ.. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡ್ತೀರಾ..' ಎಂದು ರಪ್ಪನೆ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಮಾತಾಡಿಬಿಟ್ಟಳು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಅನ್ನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.

ಗಾಂಧಿಫೋಟೋ ಯಾಕೋ ಮತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ನೋಡಿ ನಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಎತ್ತ ಹೋದರೆ ಅತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆನಿಸಿತು. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದ. ಗಾಂಧಿ ಏನಾದರೂ ತನ್ನ ಅಪ್ಪನೋ ತಾತನೋ ಆಗಿದ್ದರೆ ಕೊರಳಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು ಕೇಳಬಹುದಿತ್ತು ಅನಿಸಿತು. ಲಂಚ್ ವೇಳೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಟಿಫನ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ಗೆಳೆಯರು ಮಾತಾಡುವಾಗ ಈ ಗಾಂಧಿಯಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಹಾಳಾಗಿದ್ದು ಎಂದು ವಿತಂಡವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಲಾಭವಾಯಿತು, ಎಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಯಿತು ಎಂದು ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿಬಿಡಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು.

***

ಪ್ರತಿದಿನ ತಪ್ಪದೇ ಗಾಂಧಿಭವನಕ್ಕೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ, ಗಾಂಧಿಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಂದುಬಿಡುವಂತೆ ಓದಲಾರಂಭಿಸಿದ. ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೋ ಏನೋ ಗಾಂಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತನಾದ. ಗಾಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಓದಿದ. ಒಬ್ಬ ಆಧುನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮದ ತನ್ನಂತಹವನನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಆ ಗಾಂಧಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿಯಂತಹ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿಯೇ ಜೀ.. ಎಂದು ಮಾರುಹೋಗಿಬಿಟ್ಟ.
ಕಂತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಮನೆಯನ್ನು, ಕಾರನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಬಂದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂಬಂತೆ ತಾನೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ. ಅಡ್ಡಬಂದ ಹೆಂಡತಿಗೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಏನನ್ನೂ ತಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಹೋಗುವಾಗಲೂ ಏನನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.. ಏನನ್ನಾದರೂ ಗಳಿಸಿದ್ದರೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಅದು ಇಲ್ಲಿಯೇ.. ಎಂದು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಂತಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೊತ್ತವನ್ನಾದರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರೊಂದಿಗೆ ಜಗಳ ಮಾಡಿ ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಳು.

***

ಗಾಂಧಿಜಯಂತಿಯ ದಿನ ಗಾಂಧೀಭವನದ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಅಂಗಿ ತೊಟ್ಟು ಬಂದ ಯುವಕನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಗಾಂಧಿಯ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರ ವಯಸ್ಸು ಕನಿಷ್ಟ ಎಪ್ಪತ್ತೈದನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿ ಸತ್ತು ಮುವತ್ತು ವರ್ಷ ಆದಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಏಕೈಕ ಯುವಕ ಇವತ್ತು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯಕಾಲದ ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಬೇಡಬೇಡವೆಂದರೂ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತುರುಕುತ್ತಾ ಬೋರು ಹೊಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ರೋಸಿಹೋದ ಅರುಣ್‌ಗಾಂಧಿ ಎದ್ದುನಿಂತ. ನಿಜವಾಗಲೂ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು ನೀವೇ ಎಂದು ನೇರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ. ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಅವರೆಲ್ಲ ಈತ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂಘದ್ದೋ ಪರಿವಾರದ್ದೋ ಕಟ್ಟಾಬೆಂಬಲಿಗನೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಹೌಹಾರಿದರು.

'ಗಾಂಧಿ ನೀವು ತಿಳಿದಂತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.. ಆದರೆ ಸಂದರ್ಭ ಅವರನ್ನು ದೊಡ್ಡವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅವತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದರ್ದು ಇರದಿದ್ದರೆ ಗಾಂಧಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಲಾಯರ್ ಆಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಸತ್ತುಹೋಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ.. ನಿಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗಾಂಧಿ ಅರ್ಥವೇ ಆಗಿಲ್ಲ. ನೀವು ಯಾರೂ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಯೂ ಇಲ್ಲ..' ಎಂದು ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿದವನು ತನಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ಮೈಮರೆತು ಮಾತನಾಡಿಬಿಟ್ಟ. 'ಗಾಂಧಿ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇನ್ನೂರೈವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೆರಿಕಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಪರದಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅದರ ಬಿಸಿಯೇ ತಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಅದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು.. ಈವತ್ತು ನಾವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಇತರರು ಇನ್ನಿತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ..

'ಇದುವರೆಗೆ ನಾನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿ ಫ್ಲಾಟು, ಕಾರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನಿಜ. ಆದರೆ ನಾನು ನಂಬಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನನ್ನದಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನದಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲಾಗದಿದ್ದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ಪಾಲಾಯಿತು. ನಾನು ಎಂಬುವ ನಾನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿದ್ದರೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ? ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉದಾರಹಣೆಯಷ್ಟೇ..

'ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧಿ ನನಗೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.. ಬದಲಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.. ಒಬ್ಬ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.. ಹೀಗೇ.. ಏನೆಲ್ಲ ಆಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆ..

'ಒಂದೇ ಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ ಎಂದರೆ ಕಲಾವಿದರು ಒಂದು ಕ್ವೆಶ್ಚನ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಬರೆದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯೇ! ಆದರೆ ಬರೀ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ... ಬದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.. ಕಾಡಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.. ಅದೇ ಅವರ ಶಕ್ತಿ...' ಎಂದು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತ.
ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪರ್ಯಾಯ ಸಿಕ್ಕಂತಹ ಧನ್ಯತಾಭಾವ ವಯೋವೃದ್ಧರ ಮುಖದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕುಣಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು!
                    *****
(ಮುಗಿಯಿತು)

ಸಕ್ರನೆಂಬುವನ ಬಂಡಾಯದ ವೃತ್ತಾಂತವು

-ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ

ಡಾಂಬರಿನ ಆ ದೊಡ್ಡ ರಸ್ತೆ ಕವಲೊಡೆಯುವುದು ರೈಲು ಗೇಟಿನ ಹತ್ತಿರ.  ಒಂದು ರಸ್ತೆ ನೇರ ಊರೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ.  ಅದರ ಮಗ್ಗಲಲ್ಲಿರುವುದೇ ಗಾಂಧಿ ಕಾಲನಿ.  ನೂರಾರು ಗುಡಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟವಂತೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿವೆ.  ಅದರಾಚೆಗೆ ತುಸು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಕೊಳೆ, ಕಸ ಗುಡ್ಡೆಗುಡ್ಡೆಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದೆ.  ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಒಳಗೊಳಗೆ ಸುರಂಗ ತೋಡುತ್ತವೆ.  ಮಲಿನ ನೀರು ಬಚ್ಚಲುಗುಂಡಿ, ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ನಿಂತು ಭಯಂಕರ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂತಾನ ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ.  ಸೂರಿನ ನೆಲ ಶಿಥಿಲವಾದರೂ, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರಿದರೂ ಕಂಗೆಡದೆ ಬದುಕಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಬಡನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನಪ್ರೀತಿ ಅಗಾಧ.  ಅಂಥ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಪ್ಪನೂ ಒಬ್ಬ.  ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನು ಸಕ್ರನೆಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ.

ನಲವತ್ತು-ನಲವತ್ತೈದರ ವಯೋಮಾನ ಅವನದು.  ದೇಹ ಶಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ.  ಕೂಲಿಗಾಗಿ ಸಂತೆ, ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಎಂದು ಅಂಡಲೆಯುತ್ತಾನೆ.  ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿವೆ.  ಬಡತನಕ್ಕೆ ಉಂಬುವ ಚಿಂತೆ ಎನ್ನವಂತೆ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ ತಿನ್ನಲು ಏನಾದರೂ ಬೇಡುತ್ತಲೋ, ರೊಟ್ಟಿ ರೊಟ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತಲೋ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.  ಮಕ್ಕಳ ಹಸಿವು ಹಿಂಗಿಸುವ ಪರಿಗಾಗಿ ಸಕ್ರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.  ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ರುಕ್ಕಿ.  ಅವಳಿಗೂ ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಆದರೂ ನಾಲ್ಕಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆಗಳ ಕಸ-ಮುಸುರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.  ಅವರು ಎತ್ತಿಕೊಟ್ಟ ತಿನಿಸನ್ನು, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಸಕ್ರ ಮೈಗಳ್ಳನಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದು ಕೂಲಿ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.  ರೈಲು, ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷಿದ್ಧ.  ಸಂತೆ, ಮಾರ್ಕೆಟಿನಲ್ಲಿ ಕೂಲಿಯ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ಸರಕು, ಸರಂಜಾಮುಗಳಿಗೆ ತಡಕಾಡಬೇಕು.  ಅಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೇನೂ ಕಮ್ಮಿಯಿಲ್ಲ.  ಒಂದು ವಸ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಇರುವೆ ಮುಕ್ಕುರುವಂತೆ ಕೂಲಿಗಳು ಧಾಂಗುಡಿಯಿಡುವರು.  ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಿಯ, ಗಟ್ಟಿ ದೇಹದವರು ಸಕ್ರನ ಪಾಲಿನ ಅದೃಷ್ಟನ್ನು ಕಬಳಿಸಿ ಬಿಡುವರು.  ಇದರ ನಡುವೆಯೂ ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೂವತ್ತು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಆರಾಮವಾಗಿ ಗಳಿಸಬಲ್ಲ.  ಮನಸು ಮಾಡಿದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಸಿಗಬಲ್ಲದು ಅವನಿಗೆ.  ತಕರಾರಿನ ಜಾಯಮಾನವಲ್ಲ ಸಕ್ರನದು.  ನಡವಳಿಕೆ ವಕ್ರವಲ್ಲ.  ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಕೂಲಿಗಳು ಅಹಂಕಾರಿಗಳು.  ಅವರು ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ಮಂದಿ ಸಕ್ರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಕೊಟ್ಟಷ್ಟು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ನಂಬುಗೆ ಅವರದು.  ಆದರೆ ಅದು ಸಕ್ರನ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಸಕ್ರ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತು ರುಕ್ಕಿ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದಳು.  ನರಳುತ್ತ ಮಲಗಿದ ಮಗಳ ಮೈ ಕೆಂಡವಾಗಿತ್ತು.  ಅಡುಗೆ ಒಲೆ ತಣ್ಣಗಿತ್ತು.  ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊಸೆಯುತ್ತ ಹಸಿವಿನ ತಹತಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.  ಸಕ್ರನ ಅಂಗಿಯ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದುದು ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ, ಮಗಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೋ?  ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಏನಾದರೂ ತಂದುಕೊಡಬೇಕೋ?  ಚಿಂತೆ ಕಾಡತೊಗಿತ್ತು ಅವನಿಗೆ.

ಇಂಥ ಸಂದಿಗ್ಧ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಅವತರಿಸಿದ.  ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದರ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಬೆರಗಿನ ಮಾತುಗಾರ.  ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ.  ಗಣ್ಯಾತಿಗಣ್ಯರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅವನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವರು.  ಈಗಂತೂ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಅವನೇ ಉಸಿರು.  ಅವರಿಗೆ ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಹೇಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೋ, ಸಕ್ರನಂಥವರು ನಾಜೂಕಪ್ಪನಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ.  ಅದಕ್ಕೇ ಅವನು ಸಕ್ರನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದು.  ಸಕ್ರನಿಗೂ ಅವನಿಗೂ ಹಳೆಯ ಪರಿಚಯ.

ನಾಜೂಕಪ್ಪನ ಮುಖ ನೋಡಿದ್ದೆ ಸಕ್ರನ ಕಣ್ಣು ಅರಳಿಕೊಂಡವು.  "ಬರ್‍ರಿ, ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಆತು ನಿಮ್ಮನ್ನೋಡಿ" ಎಂದು ಚಾಪೆ ಹರಡಿದ.  ಕುಳಿತ ನಾಜೂಕಪ್ಪ ತೆಳ್ಳಗೆ ನಗುತ್ತ "ಪಕ್ಷದ ಕೆಲಸ, ಸಮಾಜದ ಕೆಲಸ ಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲೋ ಮಹಾರಾಯ" ಎಂದ.

"ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಭಗವಂತನ ದರುಶನ ಮಾಡಿದ್ಹಂಗ ಆತ್ರಿ ನನ್ಗ!"  ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಉದ್ಗರಿಸಿದ ಸಕ್ರ.

"ಖರೆ ದೇವರಂದ್ರ ನೀನೊ ಸಕ್ರಣ್ಣ.  ನಿನ್ನಂಥವರ ಸೇವೆಗೆ ಇರೋರು ನಾವು" ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಸಕ್ರ.

"ಹಂಗ್ಯಾಕಂತೀರಿ ನಾಜೂಕಪ್ಪ?  ನಮ್ಮಂಥ ಬಡೂರ ಪಾಲಿಗೆ ನೀವಽಽ, ಅಲ್ಲೇನು ಆಧಾರ?" ಎಂದ.

"ಬಡತನ-ಸಿರಿತನ ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲೊ ಸಕ್ರಣ್ಣ.  ಮನುಷ್ಯತ್ವ ದೊಡ್ಡದು" ಎನ್ನುತ್ತ ಗುಡಿಸಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

"ಯಾಕ, ಗಂಡ-ಹೆಂಡ್ತಿ ಮುಖ ಒಣಗಿಸ್ಕೊಂಡು ಕುಂತೀರಿ?" ಎಂದ.

"ಹುಡುಗಿಗೆ ಜ್ವರಾ ಬಂದಾವರಿ.  ಹುಡುಗರು ಹಸ್ಗೊಂಡು ಅಳಾಕ ಹತ್ತ್ಯವು ಇವತ್ತ ನೋಡಿದ್ರ ಕೂಲೀನಽ, ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.  ಕಿಸೆದಾಗ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಇಟ್ಕೊಂಡು ದಿಕ್ಕು ತಿಳಿಲಾರ್‍ದ ಕುಂತಿನಿ" ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟ ಸಕ್ರ.

"ನಾನಿರಾಕಲೇ ನಿನಗ್ಯಾಕ ಚಿಂತಿ?" ಕಾಳಜಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

"ಚಿಂತಿ ಬಿಟ್ಟರ ಮತ್ತೇನದರಿ ನಮ್ಗ?" ಹತಾಶೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸಕ್ರ.

"ಸುಖದ ಕಾಲ ಬರತೈತಿ ತಡ್ಕೋ ಈ ಸಲ ಎಲೆಕ್ಷನದಾಗ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷ ಗೆಲ್ಲೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿಯೇನಪಾ, ನಾವು ಸರಕಾರ ರಚನಾ ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾಲೆ ಈ ನಾಡಿನ್ಯಾಗ ಬಡೂರಽಽ ಇರಬಾರದ್ದು ಹಾಂಗ ಮಾಡ್ತೀವಿ.  ಶ್ರೀಮಂತರು, ಬಡೂರಾಗ, ನಾವು ಸಮಾನತೆ ತರ್ತೀವಿ" ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಟ್ಟ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

"ಯಾರಽಽ ರಾಜ್ಯಾ ಆಳಿದ್ರೂ ಬಡೂರ ಬದುಕು ಪತ್ರೋಳಿನಽಽ ಬಿಡ್ರಿ" ಸಕ್ರ ಬೇಸರದ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ.

"ಇದಽಽ ನೋಡಪ ನಿರಾಶಾ ಅನ್ನುದು.  ಶುಕ್ರ-ವಕ್ರ ಎಲ್ಲಾನೂ ಒಂದಽ ಥರಾ ಇರೂದಿಲ್ಲ ಸಕ್ರಣ್ಣ"

"ಬಡೂರು ಸಾಯೋದ್ರೊಳಗಽಽ ಶುಕ್ರ ಬಂದ್ರ ಚಲೋರಿ" ಎಂದ ಸಕ್ರ.

"ಕತ್ತಲಿನ್ಯಾಗ ಕುಂತವಂಗ ಹೊಸ ಸೂರ್ಯ ಕಾಣಿಸುದಿಲ್ಲ ಸಕ್ರಣ್ಣ.  ಮೊದಲ ನಿನ್ನ ಎದ್ಯಾನ ಚಿಂತಿ ತಗದು ಹಾಕು.  ಬೆಳಕಿನ ದಾರಿ ಹುಡುಕು.  ತಗೋ ಈ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ತಂಗಿಗೆ ಕೊಡು.  ಹುಡುಗರಿಗೆ ಏನಾರ ತಂದು ತಿನಿಸಲಿ.  ಹಸಿವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಬಾರ್‍ದು.  ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆ ಮರಮರ ಅಂದ್ರ ಜಗತ್ತು ಚೂರು ಚೂರು ಆಗತ್ತ.  ರುಕ್ಕವ್ವ ನಾನು ಡಾಕ್ಟರಿಗೆ ಒಂದು ಚೀಟಿ ಬರ್‍ದು ಕೊಡ್ತಿನಿ.  ಸರಕಾರಿ ದವಾಖಾನಿಗೆ ಮಗಳನ್ನು ಕರ್‍ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ತೋರ್‍ಸು.  ಈಗ ನಿನ್ನ ಗಂಡನ್ನ ನನ್ನ ಕೂಡ ಕರ್‍ಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತಿನಿ" ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಮನ ಕರಗುವಂತೆ ಹೇಳಿದ.

"ಎಲ್ಲಿಗರಿಯಣ್ಣಾ?" ರುಕ್ಕಿ ಕೇಳಿದಳು.

"ಇವತ್ನಿಂದ ಇಲೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಚಾರ ಜೋರಾಗಬೇಕಾಗೇತಿ.  ನಮ್ಮ ಪಾರ್ಟಿ ಲೀಡರು ಬರ್‍ತಾರ.  ಈ ನಗರದಾಗ ಮತ್ತ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಊರಾಗ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡಿತಾವು.  ಒಂದು ಟ್ರಕ್ ಮಂದಿನ್ನ ಕರ್‍ಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನ ಮ್ಯಾಲೆ ಐತಿ.  ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಮನಿಷ್ಯಾಗ ದಿವಸಕ್ಕ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಅಷ್ಟಲ್ಲದಽಽ ಊಟ, ಚಹ, ನಾಷ್ಟಾ ಬ್ಯಾರೇನೂ ಐತಿ".

"ಅಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಎನು ಮಾಡಬೇಕ್ರಿಯಣ್ಣ?"  ಕೇಳಿದಳು ರುಕ್ಕಿ.

"ಕೂಲಿ-ನಾಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.  ಸುಮ್ಮನ ಕುಂತು ಭಾಷಣ ಕೇಳುದು.  ನಡುನಡುಕ ಚಪ್ಪಾಳಗಿ ಹೊಡೆಯೂದು.   ಆಮ್ಯಾಲೆ ಘೋಷಣಾ ಕೂಗುದು ಅಷ್ಟ....."  ಸಕ್ರ ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುಭವವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದ.

"ಇಷ್ಟು ಹಗರು ಕೆಲಸಕ್ಕ ಅಷ್ಟು ರೊಕ್ಕ ಕೊಡ್ತಾರ ಅವರು?"  ಕೌತುಕದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು ರುಕ್ಕು.

"ರೊಕ್ಕಕ್ಕ ಕಿಮ್ಮತ್ತಿಲ್ಲಬೆ ತಂಗಿ.  ಈಗ ನೀರಿನಂಗ ಚೆಲ್ಲತಾರ.  ಆಮ್ಯಾಲೆ ಸಲಿಕಿಯಿಂದ ಬಳ್ಕೋತಾರ.  ಇದೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಗ ಅರ್ಥಾಗುದಿಲ್ಲ ಬಿಡ್ರಿ" ಎನ್ನುತ್ತ ಸಕ್ರನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅವಸರದಿಂದ ಹೊರಟ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

ಜನರನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಟ್ರಕ್ಕು ಊರಿಂದೂರಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.  ಬೆಳಗು ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೊ, ಸಂಜೆ-ರಾತ್ರಿಯೊ ವೇದಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ನೇತಾರರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ಜಯಕಾರ ಹಾಕುತ್ತ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ತುಸು ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು, ವಗ್ಗರಣೆಖಾರಾ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಿತ್ತು.  ಊಟವಂತೂ ಇಲ್ಲ.  ಓಡುವ ಕುದುರೆಯ ಮುಂದೆ ಕೋಲು ಹಿಡಿದು, ಅದರ ತುದಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಹಸಿದ ಜನಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನೂರಿನಲ್ಲಿ ಊಟವೆಂದು ಹೇಳಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವರನ್ನು ಭಾಷಣ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಟ್ರಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳಂತೆ ತುಂಬಿ ಸಾಗಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.  ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನೀರು ಕಂಡಲ್ಲಿ ಜಳಕ.  ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆಗೆ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟಿನ ಸಮಾರಾಧನೆ.  ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚಹ.  ಎಲೆಯಡಿಕೆ ಜಗಿಯಲಾದರೆ, ಸೇದಲು ಬೀಡಿ.  ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸಿ ಮಿಸುಕಾಡಿದರೆ ಕೈಗಳಿಗೆ ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ತುಂಡೋ, ನಾಲ್ಕಾರು ಬಿಸ್ಕೀಟು ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಎರಡು ದಿನ ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿಯ ದರ್ಶನವೇ ಇಲ್ಲ.  ಒಡಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹಸಿವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಜನ ಕೈಗೆ ದೊರಕಬಹುದಾದ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನೇತಾರರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಧುರೀಣರ ಮಾತೆಂದರೆ ಮಾತು.  ಸಭೆಗೆ ಸಭೆಯೇ ಬೆರಗಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಚಂದದ ಶಬ್ದಗಳು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು, ರೋಚಕಗೊಳಿಸುವ ಅಡ್ಡಕಥೆಗಳು, ನವರಸಗಳೆ ಹಾವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪುಟಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಚಪ್ಪಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ, ಕಗ್ಗತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ತಡಕಾಡುವರ ಎದುರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದರು.  ಚಂದ್ರನ ಬೆಳದಿಂಗಳನ್ನು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಗೆಯನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತೇವೆ ಎಂದರು.  ಹಸಿದ ಒಡಲಿಗೆ ಅಮೃತ ಹನಿಸುತ್ತೇವೆ.  ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದರು.  ಅವರ ಭರವಸೆಯ ವರಸೆಗಳಿಂದ ಜನರು ಭ್ರಮಾಧೀನರಾಗಿ ಬಲೂನು ಉಬ್ಬಿದಂತೆ ಹಿಗ್ಗುತ್ತ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತ ಜಯವಾಗಲಿ ನಾಯಕರಿಗೆ.... ಎಂದು ಏರುಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

"ರೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಬದುಕು.  ರೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದೇಶ.  ಈ ಪ್ರಪಂಚ ಉಸಿರಾಡಿಸುವುದಽಽ ಈ ರೊಟ್ಟಿಯಿಂದ....!"  ಧುರೀಣನೊಬ್ಬನ ಈ ಉದ್ಗಾರ ಸಭಿಕರನ್ನು ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸಿತು.  ಎಲ್ಲೋ ಕಳೆದುಹೋದವನಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಕ್ರನ ಎದುರು ರೊಟ್ಟಿಯೇ ಕುಣಿಯತೊಡಗಿತ್ತು.  ಅವನ ಎಡಕ್ಕೂ-ಬಲಕ್ಕೂ, ಮೇಲಕ್ಕೂ, ಕೆಳಕ್ಕೂ ರಾಶಿರಾಶಿ ರೊಟ್ಟಿ.  ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆಯ ರೊಟ್ಟಿ, ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಯದು, ಅರಿಷಿಣ ಬಣ್ಣದ್ದು, ಎಳ್ಳು ಹಚ್ಚಿದ್ದು, ತೆಳ್ಳಗಿನದು, ದಪ್ಪನೆಯದು, ಚಿಕ್ಕ-ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ್ದು.  ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಾಗಿ ಬಂದರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹಸಿದ ಮಂದಿ.  ನೂಕಿ, ನುಗ್ಗಿ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು.  ಮುರಿದು ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟು ಗಬಗಬನೆ ತಿನ್ನತೊಡಗಿದರು.  ಸಕ್ರನ ಮಕ್ಕಳಂತೂ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರೊಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿದಾಡತೊಡಗಿದರು.  ರೊಟ್ಟಿಯ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರ ರುಕ್ಕಿಯ ಮುಖವನ್ನು ಅರಳಿಸಿತ್ತು.

"ಧುರೀಣರಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ, ಆಳುವ ಪ್ರಭುಗಳಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ, ಭೋಲೋ ಭಾರತ ಮಾತಾಕೀ ಜಯ್...."  ಆಕಾಶ ಭೇದಿಸುವಂತೆ ಕೂಗಿದ್ದರು ಜನ.  ಸಕ್ರ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ.  ಐದು ದಿನಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಸಮಾರೋಪ ಕಂಡಿತು.  ಊರು, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜನ ಟ್ರಕ್ಕಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಸೇರಿದರು.  ರಣಗುಡುವ ಸೂರ್ಯ ಅವರ ನೆತ್ತಿಯನ್ನು ಉರಿಸುತ್ತ, ಹಟ್ಟೆಗಿಳಿದು ಹಸಿವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ.  ಅವರ ಕಣ್ಣು ನಾಜೂಕಪ್ಪನಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದವು.  ಅವನು ಗೆಸ್ಟ್‌ಹೌಸಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆಂದು ಯಾರೋ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದರು.  ಸಕ್ರನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅತ್ತಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದವು.  ಉಳಿದವರು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು.

ಗೆಸ್ಟ್‌ಹೌಸಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಶಾಮಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಜನ ಕುಳಿತು ಮೆತ್ತಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ ನಗುತ್ತ ವಿಸ್ಕಿ, ರಮ್ಮು ಹೀರುತ್ತ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಗಿದ್ದ.  ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆ ಹೊದಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಕಡಕ್ ರೊಟ್ಟಿ, ಪರೋಟಾ, ಚಿಕನ್, ಮಟನ್, ಫಿಶ್‌ಫ್ರಾಯ್, ಆಮ್ಲೇಟ್, ಮಸಾಲೆ ರೈಸ್ ಘಮಘಮಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅದರ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಒಳ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದರು ಜನ.  ಅವರ ಮುಂದೆ ಸಕ್ರ ಇದ್ದ.  ಅರೆಬರೆ ನಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾಮಿಯಾನ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ತತ್ತರಿಸಿತು.  ನಾಜೂಕಪ್ಪ ದಿಢೀರೆಂದು ಎದ್ದು ಬಂದು ಸಕ್ರನನ್ನು ದಬಾಯಿಸಿದ.  ಮಹಾನ್ ನಾಯಕರ ಎದುರು ಅಗೌರವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ.  ಅವನ ತಗಡು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ "ನಮ್ಗ ಊಟ ಬೇಕು, ರೊಕ್ಕ ಬೇಕು" ಎಂದು ಕೂಗಿದ ಸಕ್ರ.  ಉಳಿದವರ ಅವಾಜು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.  ಜನರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಲ್ಲಟಿಸಲು ನಾಜೂಕಪ್ಪನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಗೆಸ್ಟ್‌ಹೌಸಿನ ಕೆಲಸಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಿಬ್ಬರು ದಢೂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಜನರನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದು ನಿರ್ವೀರ್‍ಯವೆನಿಸಿತು.  ಜಿಗುಟತನ ನರನಾಡಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸಕ್ರ ಅವರನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ರೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೈಹಾಕಿದ.  ಉಳಿದವರೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

ದಿಗಿಲುಗೊಂಡ ರಾಜಕೀಯ ಮಂದಿ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ "ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡ್ರಿ" ಎಂದರು.  ಒಂದಿಬ್ಬರು ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.  ಸಕ್ರ ಅವರನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ನೂಕಿ "ಹೊಟ್ತುಂಬ ಉಣ್ಣೂನು ಬರ್‍ರಿ" ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ.  ರೊಟ್ಟಿ, ಪರೋಟಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಕನ್, ಮಟನ್, ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಬಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನಲು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು ಜನ.  "ನಾಚಿಕಿ ಇಲ್ದವರ, ಭಿಕಾರಿ ಹಾಂಗ ಹಿಂಗ್ಯಾಕ ಮಾಡಾಕ ಹತ್ತೀರಿ" ನಾಜೂಕಪ್ಪ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡ.  ಅವನ ಬೈಗಳು ತಮಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಅಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ, ಅಂತ ಆಹಾರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಂಡಿಲ್ಲವೋ ಎಂಬಂತೆ, ತಮ್ಮದು ಅನಂತಕಾಲದ ಹಸಿವು ಎನ್ನುವಂತೆ ಊಟದಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತಿದ್ದರು ಜನ.  ನಾಜೂಕಪ್ಪನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ಸಕ್ರ `ಅವರು ಬಾಳಾ ಹಸದಾರ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.  ಇಲ್ಲೀತನಕ ತಡಕೊಂಡಿದ್ದಽಽ ಹೆಚ್ಚನ್ನು...." ಎಂದ.

ಪೋಲೀಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಬಂದು ನಿಂತಿತು.  ಹತ್ತಾರು ಜನ ಪೋಲಿಸರು ಮುಖ ಧುಮುಗುಡಿಸುತ್ತ ವ್ಯಾನ್ ಇಳಿದರು.  ಜೀಪಿನಿಂದಿಳಿದ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶಾಮಿಯಾನದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿಬಂದ.  ನಿರ್ಭೀತರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು ಜನ.  "ಒದ್ದು ಎಳಕೊಂಡು ನಡೀರಿ ಈ ಹರಾಮ್‌ಖೋರ ಮಕ್ಕಳನ್ನ" ಮಾಜಿ ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕೂಗಿದರು.  "ನಡೀಲೆ ಬದ್ಮಾಶ್, ಹಲ್ಕಾನನ್ಮಗನೆ....." ಎಂದು ತನ್ನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಾಲಗೆಯಿಂದ ಅನಾಗರಿಕರ ಭಾಷೆ ಬಳಸುತ್ತ ರಾಕ್ಷಸಿ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನ ಚಂಡಿಗೆ ಕೈಹಾಕಿ ವೀರಾವೇಶ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ.  "ಹಸಿದೋರು ಯಾರಿಗೂ ಅಂಜುದಿಲ್ಲ ಸಾಹೇಬರ" ಸಕ್ರ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಿದ.

"ದಂಗಾ ನಡಸ್ತಿಯೇನಲೆ ಮಿಂಡರಿಗುಟ್ಟಿದವನೆ.  ಓಂದಽಽ ಒದ್ರ ನೆಲಾ ಬಿಟ್ಟು ಏಳಂಗಿಲ್ಲ ನೀನು" ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ಕೆಂಡದ ಕಣ್ಣಿಂದ ಸಕ್ರನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿದ.

"ನಾವು ಬದ್ಮಾಶರು, ಪುಂಡರು, ಮಿಂಡರಿಗುಟ್ಟಿದವರು ಅಲ್ರಿ ಸಾಹೇಬರ.  ಬಡೂರು.  ಕೂಲಿಜನ.  ನಿಮ್ಹಂಗ ಮನಿಷ್ಯಾರು.  ಈ ರಾಜಕೀಯ ಮಂದಿ ನಮ್ಮನ್ನ ದೇವರಂತ ಕರೀತಾರ.  ದೊರೆಗಳು ಅಂತಾರ.  ನಮ್ಮ ಸೇವಾ ಮಾಡ್ತಿವಂತಾರ;  ಈಗ ನೋಡಿದ್ರ ಉಪವಾಸ ಕೊಲ್ಲಾಕ ಹತ್ತ್ಯಾರ" ಕಠೋರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ ಸಕ್ರ.

"ಇಂವಾ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಾಕ ಹತ್ತ್ಯಾನ.  ಇವರ್‍ಯಾರೋ ನಮ್ಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಮ್ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ದಾಂಧಲೆ ನಡಿಸ್ಯಾರ" ಅಪ್ಪಟ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದ ಒಬ್ಬ.  ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿಯೂ ಕೇಳದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.  ಸಹನೆಯ ಕಟ್ಟೆಯೊಡೆದವನಂತೆ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ಸಕ್ರನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆನ ಅಂಗಿ ಹಿಡಿದು ಜೋರಾಗಿ ಎಳೆದ.  ಸಕ್ರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ "ಸಾಹೇಬರ ಈ ರೊಟ್ಟಿ, ಅನ್ನದ ಮ್ಯಾಲೆ ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಐತಿ" ಎಂದ.  ಅವನನ್ನು ವ್ಯಾನಿನತ್ತ ದೂಡಿದ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ "ಜೈಲಿನ್ಯಾಗ ಚಲೋತಂಗ ತಿನಸ್ತೀನಿ ನಡಿ ಮಗನ" ಎಂದ.

ಜನರ ರಕ್ತ ಕಳಕಳ ಅಂದಿತು.  "ಪೋಲಿಸರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ.... ಬಡವರ ಹೊಟ್ಟೆ ಮ್ಯಾಲೆ ಹೊಡೆವ ಪುಢಾರಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ" ಒಕ್ಕೊರಲಿದರು ಅವರು.  ಸಕ್ರ "ಹೋರಾಟ..... ಹೋರಾಟ....." ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಧ್ವನಿ ಮೊಳಗಿಸುತ್ತ ಎಲ್ಲರೂ ವ್ಯಾನೊಳಗೆ ತೂರಿಕೊಂಡರು.  ಕೂಗು ಅಬ್ಬರಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.  ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ ಅನಿಸತೊಡಗಿತ್ತು ನಾಜೂಕಪ್ಪನಿಗೆ.  ಭೂಮಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡುವುದೋ ಆಕಾಶ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುವುದೋ, ವ್ಯಾನ್ ಸ್ಪೋಟಗೊಳ್ಳುವುದೋ ಎಂದು ದಿಗಿಲುಗೊಳಗಾದ ಅವನಿಗೆ ಸಕ್ರನ ವರ್ತನೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ತೋರಿತ್ತು.  ಏಕಾಏಕಿ ಸಕ್ರ ಹೀಗೇಕೆ ಬದಲಾದನೆಂದು ತಲೆಕೆದರಿಕೊಂಡ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

ಸಕ್ರ ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ "ರೊಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜೇಲಾಗ್ಲಿ, ಬೂಟಿನ ಒದೆತ, ಲಾಟಿಯ ಹೊಡೆತ ಬೀಳ್ಲಿ.  ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡು ಎದಿಯಾಗ ಹೋಗ್ಲಿ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ.  ಜನರು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಕ್ರ ನುರಿತ ಬಂಡಾಯಗಾರನಂತೆ ಗೋಚರಿಸಿದ ನಾಜೂಕಪ್ಪನಿಗೆ.  ತಂಗಾಳಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಗುವುದೆಂದರೇನು?  ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಉರಿದ ಕೆಂಡದಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವುದೆಂದರೇನು?  ಅವನ ತಾಕತ್ತಿನ ಹಿಂದೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರ ಕೈವಾಡವೇನಾದರೂ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆ?  ಗುಮಾನಿ ನಾಜೂಕಪ್ಪನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಸಕ್ರನದು ಹಸಿವಿನ ಸಿಟ್ಟು ಎಂದು ಅವನಿಗಾಗಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಹೊಳೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾರರ ಕೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಗಳ ಮೈತುಂಬಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು.  ನಾಜೂಕಪ್ಪನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳ ಜೀವಿದ್ರವ್ಯ ಬತ್ತಿದಂತಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ತಂತ್ರಗಳು ನಪುಂಸಕವೆನಿಸಿದವು.  ಕೂಲಿಗಳನ್ನು ಕುರಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೆ ತಪ್ಪಾಯಿತೆಂದುಕೊಂಡ ನಾಜೂಕಪ್ಪ.

ವ್ಯಾನಿನ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಾಡತೊಡಗಿದ ಜನ ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಂತೆ ಕಂಡು ಬಂದರು.  ಅವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ಸೊಂಟದಲ್ಲಿನ ಪಿಸ್ತೂಲು ತೆಗೆದು, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಕೈಯೆತ್ತಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ.  ನಾಜೂಕಪ್ಪನ ಎದೆಗುಂಡಿಗೆ ಝಲ್ಲೆಂದಿತು.  ರಾಜಕೀಯ ಮಂದಿಯ ನಶೆ ಜರ್‍ರನೆ ಪಾದಕ್ಕಿಳಿಯಿತು.

"ಗುಂಡು ಹೊಡೆವ ಪುಂಡರಿಗೆ ಮುರ್ದಾಬಾದ್......." ಜನರ ಸಮೂಹದಿಂದ ಸಿಡಿದು ಬಂದಿತು ಒಂದು ಧ್ವನಿ.  "ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಎದಿಗುಂಡಿಗಿ ಒಡೆದು ಹಾಕ್ತೀನಿ" ತಲೆಕೆಟ್ಟವರಂತೆ ಚೀತ್ಕರಿಸಿದ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ.  ಚುನಾವಣೆ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕರ ಹೆಣ ಉರುಳಿದರೆ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಗೋರಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.  ಅಧಿಕಾರ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತುದಿಗಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ತಾವೇ ಈ ಮೂಲಕ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹಾಸಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾಜಿ ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರು ಕಳವಳಿಸಿದರು.  ಜಾಗೃತರಾದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು ಈ ಜನರನ್ನು ನಾವು ಸಂಭಾಳಸ್ತೀವಿ.  ನೀವು ವಾಪಸ್ ಹೋಗಿ ಬಿಡ್ರಿ" ಎಂದು ಡಿವೈಎಸ್ಪಿಗೆ ಹೇಳಿ, ವ್ಯಾನಿನಿಂದ ಸಕ್ರನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ "ನಮ್ಮಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಡವಟ್ಟಾತು ಸಕ್ರಣ್ಣ" ಎನ್ನುತ್ತ ಅವನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿಕೊಂಡು ಶಾಮಿಯಾನದತ್ತ ನಡೆದರು.

"ಈ ಪಕ್ಷ ನಿಮ್ಮದು.  ನಾವೂ ನಿಮ್ಮವರು ಸಕ್ರಣ್ಣ."  ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ದೇಶಾವರಿ ನಗೆಯಾಡುತ್ತ ಹೇಳಿದರು.

"ಇದು ಸತ್ಯ ಅಹಿಂಸೆಯ ಪಕ್ಷ.  ಗಾಂಧೀಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಪ್ಕೊಂಡೋರು ನಾವು.  ನಿಮ್ಮಂಥ ಬಡವರು, ಕೂಲಿಕಾರರು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಜೀವಾಳ.  ನೀವಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರ ನಾವ್ಯಾವ ಗಿಡದ ತಪ್ಪಲೊ ಸಕ್ರಣ್ಣ.  ಭಗವಂತ ಈ ಭೂಮಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡದಾ ನಿಮ್ಮಂಥ ಒಳ್ಳೆ ಮನುಷ್ಯಾರನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡದಾ.  ನೀವು ನಮ್ಗ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ ಕೊಟ್ರಿ.  ನಿಮ್ಮ ಋಣದಾಗ ಇದ್ದೋರು ನಾವು ನಮ್ಮ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಕೊಂತೀವಿ.  ಎಲ್ಲಾರ್‍ನೂ ಶಾಮಿಯಾನದೊಳಗೆ ಕರ್‍ಕೊಂಡು ಬಾ ನೀನು, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ಊಟ ಮಾಡ್ರಿ.  ನಿಮ್ಗ ಕೈ ತುಂಬ ರೊಕ್ಕಾ ಕೊಟ್ಟು, ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿಮ್ಮೂರಿಗೆ ಕಳಿಸಿ ಕೊಡ್ತೀವಿ" ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹರಳು ಕರಗುಂತೆ ಮಾತಾಡಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಧುರೀಣ.

ಊರಸವಳ್ಳಿಯಂತೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ರೀತಿಗೆ ತತ್ತರಗೊಂಡ ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ಕೂಡಲೇ ಜೀಪೇರಿಕೊಂಡು ಹೋದ.  ಅವನ ಹಿಂದೆಯೇ ಪೋಲೀಸ್ ವ್ಯಾನು ತೆವಳುತ್ತ ಸಾಗಿತು.  ನಾಜೂಕಪ್ಪನಂತೂ ತನ್ನೆರಡೂ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಫೆವಿಕಾಲಿನಿಂದ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಸಕ್ರನ ಎದುರಲ್ಲಿ ಮುಗಿದುಕೊಂಡೆ ನಿಂತಿದ್ದ.

ನೆರೆದ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಸಕ್ರನನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು.  `ಸಕ್ರಣ್ಣನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ' ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿತು.  ವಿವಶರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಶಾಸನಾಧೀಶರಿಗೆ ಶಾಮಿಯಾನದ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿದ ಸಕ್ರನ ಕಾಲುಗಳು ವಾಮನನ ಪಾದಗಳಂತೆ ಕಂಡವು.

               ***

ಕೀಲಿಕರಣ: ಕಿಶೋರ್‍ ಚಂದ್ರ